Giriş
Yapay zeka epilepside çığır açtı! Çocukların beynindeki gizli lezyonları tespit etti
Avustralyalı bilim insanları, epilepsi hastası çocukların beynindeki en küçük lezyonları tespit edebilen bir yapay zekâ sistemi geliştirdi. Bu teknoloji sayesinde, doktorların gözden kaçırdığı anormallikler daha erken fark ediliyor ve çocuklar hayati önem taşıyan cerrahi müdahalelere çok daha hızlı ulaşabiliyor.
Epilepsiye neden olan gizli beyin bozukluklarını ortaya çıkaran yapay zekâ, teşhis sürecinde devrim yarattı. MR ve PET görüntülerini analiz eden sistem, yüzde 90’ın üzerinde başarı oranına ulaştı. Uzmanlara göre bu buluş, tedaviye yanıt vermeyen birçok çocuk için yeni bir umut olabilir.
YAPAY ZEKÂ EPİLEPSİ TEŞHİSİNDE YENİ BİR ÇAĞ AÇTI
Daily Mail'nin haberine göre Avustralyalı bilim insanları, epilepsi hastası çocuklarda doktorların çoğu zaman fark edemediği minik beyin bozukluklarını tespit edebilen bir yapay zekâ sistemi geliştirdi. Uzmanlar, bu teknolojinin doğru teşhise ulaşma süresini kısaltarak çocukların hayatını değiştirebilecek ameliyatlara daha hızlı ulaşmalarını sağlayabileceğini belirtiyor.
Epilepsiye neden olan faktörler çeşitlilik gösterse de vakaların yaklaşık yüzde 30’u beyindeki yapısal anormalliklerden kaynaklanıyor. Ancak bu lezyonlar, özellikle beynin derin kıvrımlarında yer alan çok küçük bölgelerde gizlendiğinde, geleneksel MR görüntülerinde kolaylıkla gözden kaçabiliyor.
GÖZDEN KAÇAN LEZYONLAR YAPAY ZEKÂ İLE ORTAYA ÇIKIYOR
Melbourne Kraliyet Çocuk Hastanesi’nden pediatrik nörolog Emma Macdonald-Laurs liderliğindeki araştırma ekibi, çocuklara ait beyin görüntülerini analiz eden bir yapay zekâ modeli eğitti. Sistem, bir yaban mersini kadar küçük ya da daha minik lezyonları bile tespit etmeyi başardı.
Macdonald-Laurs, "Bu lezyonlar genellikle fark edilmiyor ve pek çok çocuk bu nedenle cerrahi aday listelerine alınamıyor. Geliştirdiğimiz araç, doktorların yerini almıyor; ancak adeta bir dedektif gibi en ufak ipuçlarını birleştirip tanıyı hızlandırıyor" ifadelerini kullandı.
YÜKSEK BAŞARI ORANI DİKKAT ÇEKTİ
Araştırma, kortikal displazi ve fokal epilepsi tanısı bulunan çocuklar üzerinde gerçekleştirildi. Önceden MR sonuçları “normal” olarak değerlendirilen bu hastaların yüzde 80’inde aslında gizli lezyonlar olduğu ortaya çıktı.
Yapay zekâ modeli hem MR hem de PET görüntülerini analiz ettiğinde, bir test grubunda yüzde 94, diğerinde yüzde 91 oranında doğruluk elde etti. İlk grupta yer alan 17 çocuktan 12’si beyin lezyonlarının alınması için ameliyat edildi ve bunlardan 11’i artık nöbet yaşamıyor.
SAĞLIKTA YAPAY ZEKÂNIN YÜKSELİŞİ
Araştırma ekibinin bir sonraki hedefi, bu sistemi yeni teşhis alan hastalarda ve gerçek hastane koşullarında uygulamak. Epilepsi, dünya genelinde her 200 çocuktan birini etkiliyor ve vakaların üçte biri ilaç tedavisinden fayda görmüyor.
King’s College London’dan biyomedikal bilişim uzmanı Konrad Wagstyl, çalışmayı “oldukça etkileyici bir kavram kanıtı” olarak tanımladı. Ancak uzmanlar, PET taramalarının yüksek maliyetli olması, MR kadar yaygın kullanılmaması ve düşük düzeyde de olsa radyasyon içermesi gibi sınırlamaları hatırlattı.
Bu gelişme, yapay zekânın sağlık alanında teşhis süreçlerini hızlandırma ve insan gözünden kaçan detayları ortaya çıkarma gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor.