Z kuşağının dikkati neden dağılıyor? Bildirimlerin ardındaki büyük risk

Teknoloji, hayatı kolaylaştırırken çocukların dikkatini kontrol etmek zorlaşıyor. 10–14 yaş grubuyla yapılan büyük bir araştırma, sosyal medyanın DEHB belirtilerini tetikleyebildiğini ortaya koyuyor. Oyun oynamak ya da video izlemek aynı etkiyi yaratmazken, sürekli çevrim içi olma ihtiyacı dikkat mekanizmasını zayıflatıyor. Bugünün gençleri, mesaj gelip gelmediğini düşünürken bile odaklarını kaybedebiliyor. The Conservation'un haberine göre internetin yaygın olarak kullanılmasıyla başlayan dijital çağ, günlük hayattaki iletişimin kolaylaşmasından bilimsel çalışmalara kadar pek çok noktada kolaylık sağlıyor. Eğitim ve tıp başta olmak üzere hayatın her alanında çeşitli avantajlar sunuyor. Teknolojinin faydası olduğu kadar bazı zararları da bulunabiliyor. Bunların başında ise çocuklardaki dikkat dağınıklığını tetiklemesi oluyor. Bu tespitin doğruluğu ise yapılan bilimsel çalışmalarla ortaya konmuş durumda. Bu araştırmada 10 ila 14 yaş aralığındaki 8 binden fazla çocuğa dijital alışkanlıkları soruldu ve üç farklı kategoriye ayrıldı. Bu kategoriler; oyun, TV ya da video ve sosyal medya olarak belirlendi. Verilen cevaplar çerçevesinde DEHB'nin iki temel semptomu olan dikkat eksikliği ve hiperaktivitede uzun vadeli bir değişiklikle ilişkili olup olmadığı analiz edildi. Araştırmanın sonucunda ise çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı. Çocuklardaki dikkat eksikliğine neden olan asıl bulgu, sosyal medya kullanımı idi. Oyun oynamak ya da video izlemek ise DEHB ile ilişkili bulunmadı. Yani çocuklarda sık sık görülmeye başlanan bu problemin altında sosyal medya faktörü yatıyor. Dijital medyanın bu durumu nasıl etkilediğinin mekanizmaları henüz bilinmemektedir. Bilişsel sinirbilimciler, bu noktada bilinçli tahminlerini sunuyor. Bu tahmin, sosyal medyanın sürekli olarak dikkat dağıtıcı unsurlar yaratarak herhangi bir göreve sürekli odaklanılmasının engellediğini kapsıyor. Burada dikkatin dağılmasına neden olan şey, direkt olarak mesajların kendisi değilse bile mesajın ulaşıp ulaşmadığı düşüncesi de zihinsel dikkat dağıtıcı olabilir. 'Sürekli çevrim içi' olduğunu iddia eden gençlerin oranı 2015'te sadece yüzde 24 iken takvimler 2023 yılını gösterdiğinde yüzde 46'ya yükseldi. Sosyal medya kullanımının günlük olarak yaklaşık 5 saate çıktığı düşünüldüğünde bu durum son 15 yılda DEHB teşhislerindeki artışın önemli bir kısmını açıklayabilir.