Zeugma'nın tahtı sallanıyor! Tokat'ta bulunan mozaik 'Çingene Kızı'nı gölgede bırakabilir

Türkiye’nin arkeoloji dünyasında taşlar yerinden oynuyor! Tokat’ın Zile ilçesinde bir bağ evinin bahçesinden fışkıran Roma dönemi mozaikleri, Gaziantep’in efsanevi 'Çingene Kızı' mozaiğine rakip çıktı.

Kaçak kazıyla gün yüzüne çıktı, tüm dünyayı heyecana boğdu! Tokat’ta bulunan ve üzerinde 'Bolluk' yazan paha biçilemez mozaikler, kullanılan teknik ve zengin renkleriyle Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki şaheserlerle yarışıyor.

ZEUGMA KAZILARINDA BULUNMUŞTU: 'ÇİNGENE KIZI' MOZAİĞİ
'Çingene Kızı' mozaiği, Zeugma kazılarının kamuoyuna henüz duyurulmadığı 1992 yılında çıkarıldı. Mozaikteki bu kadın figürünün gizemli bakışları, günümüzde Zeugma'nın simgesi haline gelmiş durumda. Mozaiğin ilk çıkarıldığı yıllarda kimliği konusunda kesin bir tanımlama yapılmamıştı. Mozaiğin ismi ise kadın figürünün çingene kızlarını andırmasından geliyor.

TOKAT'TA DİKKAT ÇEKEN KAZI: ÇİNGENE KIZI'NI SOLLAYABİLİR
Tokat’ın Zile ilçesindeki bir bağ evinin bahçesinde gerçekleştirilen kaçak kazı, Türkiye’nin arkeoloji gündemine bomba gibi düşen bir keşfe kapı araladı. 6 Mayıs 2025 tarihinde düzenlenen bir jandarma operasyonuyla ortaya çıkarılan Roma dönemine ait figürlü mozaikler, ilk incelemelerin ardından bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.

Eski eser hırsızlarının yakalanmasının ardından Tokat Arkeoloji Müzesi uzmanları tarafından devralınan kazı çalışmaları, bölgenin gizli kalmış tarihini gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor.

Keşfedilen mozaiğin en dikkat çekici unsurlarından biri, üzerinde yer alan antik Yunanca "Tryphe" yazısı oldu. "Bolluk ve bereket" anlamına gelen bu ifade, eserin hem sanatsal hem de simgesel değerini artırırken, bölgenin antik dönemdeki zengin kültürel yapısına dair önemli ipuçları sunuyor. Bu yazıtla birlikte mozaiklerin taşıdığı figüratif betimlemeler, Anadolu’nun bu bölgesindeki arkeolojik potansiyelin ne denli yüksek olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Eserin işçilik kalitesi ve görsel ihtişamı, uzmanlar tarafından Gaziantep’teki dünyaca ünlü Zeugma Antik Kenti’nde bulunan "Çingene Kızı" mozaiğiyle kıyaslanıyor.

Özellikle kullanılan çok renkli taşlar ve detaylı figürler, Anadolu mozaiği sanatının zirve noktalarından biri olan Zeugma’daki ustalığa benzer bir derinlik taşıyor. Bu benzerlik, Zile’deki keşfin dünya çapında bir ilgi odağı haline gelme ihtimalini de beraberinde getirdi.

Mozaiğin teknik analizini yapan Dr. Öğretim Üyesi Alper Yılmaz, eserde "Opus vermiculatum" ve "Opus tessellatum" tekniklerinin bir arada ustalıkla kullanıldığını belirtti.

Çok renkli bir kompozisyona sahip olan mozaiğin hem geometrik motifleri hem de figüratif sahneleriyle Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki şaheserlerle yarışabilecek nitelikte olduğunu vurgulayan Yılmaz, bu keşfin Türkiye’nin kültürel mirası için paha biçilemez bir değer taşıdığının altını çizdi.