Giriş
Büyük tehlike 4 ay sonra ortaya çıktı! Kuduzda korkutan gerçek: '1 yıl sonra bile öldürebilir'
Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yaklaşık 4 ay önce sokak kedisinin dudağından ısırdığı 3 yaşındaki N.K.'nin kuduz testi pozitif çıktı. Durumu ağırlaşan ve entübe edilen küçük çocuğun tedavisi sürerken, olay kuduzda ısırılma sonrası yapılması gerekenleri bir kez daha gündeme getirdi. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Songül Özer, özellikle baş ve yüz bölgesindeki temaslara dair merak edilenleri anlattı.
Sinem PAKSOY
sinem.paksoy@posta.com.tr
3 yaşındaki çocuğun ısırılma vakasından sonra hastaneye götürüldüğü, yapılan kontrollerin ardından evine gönderildiği öğrenildi. Aylar sonra yeniden rahatsızlanan N.K., Dağkapı Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde tedavi altına alındı. Alınan numunelerde kuduz sonucu pozitif çıkarken, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile ilgili kurumlar mahallede çalışma başlattı.
KULUÇKA SÜRESİ TEMAS BÖLGESİYLE İLİŞKİLİ
Kuduzda kuluçka süresinin temasın gerçekleştiği bölgeyle ilişkili olabileceğini belirten Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Songül Özer, virüsün sinir sistemi üzerinden ilerlediğini ifade etti. Kuduz virüsü taşıyan bir hayvan tarafından ısırılma halinde kuluçka süresinin 1 haftadan 1 yıla kadar değişebileceğini ancak ısırığın baş bölgesine yakın olması halinde sürenin kısalabileceğini söyledi.
Dudak bölgesinin beyne yakınlığı nedeniyle bu tür temasların özellikle önem taşıdığını belirten uzman isim, "Isırılan bölge baş bölgesine ne kadar yakınsa kuluçka süresi o kadar kısa olur" değerlendirmesinde bulundu. Diyarbakır'daki vakada da ısırığın dudak bölgesinden gerçekleşmiş olmasının bu açıdan önemli olduğuna dikkat çekildi.
SADECE ISIRIK DEĞİL, TIRMALAMA DA RİSK TAŞIYOR
Kuduzun yalnızca kedi ve köpek ısırıklarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Songül Özer, yarasaların da kuduz açısından önemli bir risk kaynağı olduğunu söyledi. Aynı zamanda hayvanın tırmalaması sırasında salyanın açık yara veya derin bir sıyrıkla temas etmesi de bulaş açısından risk taşıdığının da altını çizdi.
"Hayvanın ağzındaki salgı nedeniyle dişlerin vücuda girmesi önemli. Ancak hayvan patisiyle derin bir tırmık oluşturduysa ve oraya salyası bulaştıysa bu da önemlidir"
İLK 24 SAATTE BU UYGULAMALAR ÖNEMLİ
Şüpheli bir hayvan tarafından ısırılma veya derin şekilde tırmalanma halinde yapılması gereken ilk işlemin yaranın yıkanması olduğunu belirten uzman doktor, bunun için yaş, cinsiyet veya kişinin mevcut hastalıklarının beklenmemesi gerektiğini de belirtiyor.
Özer'e göre yara, vakit kaybetmeden bol su ve sabunla iyice yıkanmalı. Ardından alkol veya batikon gibi uygun bir antiseptikle temizlenmeli ve mümkün olan en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Hastaneye giderken hangi hayvan tarafından, vücudun hangi bölgesinden ve kaç kez ısırılma ya da tırmalanma gerçekleştiğinin sağlık çalışanlarına anlatılması da büyük önem taşıyor.
KUDUZ KADAR TETANOZA DA DİKKAT EDİLMELİ
Hayvan temaslarında yalnızca kuduz riskine odaklanılmaması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Songül Özer, tetanoz riskinin de mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Özellikle sokakta veya doğada yaşayan hayvanlara karşı dikkatli olmak gerekiyor.
Kişinin son 5 yıl içerisinde tetanoz aşısı yaptırmamış olması durumunda yaranın boyutuna göre tetanoz aşısının değerlendirilmesi, ağır yaralanmalarda ise ekstra önlemler alınması öneriliyor.
VİRÜS SİNİR UÇLARINDAN BEYNE İLERLİYOR
Kuduz virüsü vücuda girdikten sonra sinir uçları üzerinden beyne doğru ilerliyor. Hastalığın ağır belirtileri virüsün merkezi sinir sistemini etkilemesiyle ortaya çıkıyor.
Virüs beyindeki görme, susama, yeme ve içme gibi işlevlerle ilişkili bölgeleri etkileyebildiğini belirten Uzm. Dr. Songül Özer, yutma merkezinin etkilenmesinin ise hastalığın dikkat çekici belirtilerinden bazılarına yol açtığını ifade ediyor. Yutkunma refleksinin bozulması, su içememe, yemek yiyememe ve ilerleyen süreçte nefes alma güçlüğü gibi tabloların ortaya çıkabileceğini söylüyor.
'AŞILANMAYAN VAKALARDA HAYATTA KALIM ÇOK NADİR'
Kuduzun belirtileri ortaya çıktıktan sonra son derece ağır seyreden bir hastalık olduğunu vurgulayan Özer, kuduz olduğu kesin olarak bilinen bir hayvan tarafından ısırılan ve temas sonrasında aşılanmayan kişilerde hayatta kalımın son derece istisnai olduğunu belirtti.
'ÖNLENEBİLİR BİR HASTALIK'
Kuduzun, temas sonrasında doğru müdahale edildiğinde önlenebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Songül Özer, şüpheli hayvan teması sonrası vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti. Özellikle yüz ve baş bölgesindeki ısırıklar, derin tırmalamalar ve hayvan salyasının açık yarayla temas ettiği durumların ciddi risk taşıdığını ifade eden Özer, yara temizliğinin hemen yapılmasının önemine dikkat çekerek sözlerini sonlandırdı.
