Google'un 'yapay zeka' adımına büyük tepki! 'Ciddi bir dayatma, büyük trafik kaybı kapıda'

Google’ın devreye aldığı yeni yapay zekâ arama özelliği medya dünyasında büyük bir tartışmayı başlattı. Çünkü bu sistem, kullanıcıya bilgiyi doğrudan sunarken haber sitelerine giden trafiği ciddi şekilde azaltabiliyor. Avrupa’da soruşturma başlatılan bu model Türkiye’de de kullanılmaya başlandı. Peki bu değişim gazeteciliği nasıl etkileyecek? Uzmanından dikkat çeken uyarılar geldi. 

GOOGLE'DAN MEDYAYI SARSAN HAMLE 

Google’ın yapay zekâ destekli yeni arama modunun. Türkiye’de devreye girmesi medya dünyasında tartışmalara neden oldu. Arama sonuçlarını web sitelerine yönlendirmek yerine doğrudan özetleyen bu sistemin, yayıncıların trafiğini yüzde 50 oranında düşürebileceği belirtildi. 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

İran-ABD-İsrail savaşının 12. gününde füze yağmuru! Mücteba Hamaney saldırıya uğradı

Habere Git

Google, internette bilgiye ulaşma biçimini kökten değiştiriyor. Türkiye’de de kullanıma açılan yapay zekâ destekli arama modunda artık sitelere tıklamak bir zorunluluk olmaktan çıkıyor. Bu durum, içeriği üreten gazete ve haber siteleri için trafik kaybı ve maddi yıkım anlamına geliyor. 

İngiliz Daily Mail gazetesi, bu özellik nedeniyle tıklamalarının yarı yarıya düştüğünü iddia etti. Avrupa Komisyonu ise Google hakkında soruşturma başlattı. 

Türkiye’de de durum farklı değil. Algoritma değişiklikleri ve trafik kayıpları nedeniyle geçtiğimiz yıl Gazete Duvar yayın hayatına son vermişti. Bu durum, etkinin en somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Google ise yaptığı açıklamada “açık web ekosistemini destekliyoruz” diyerek kendini savunuyor. Gazetecilik bir yandan dezenformasyonla savaşırken, diğer yandan kendi içeriğiyle beslenen yapay zekânın tehdidi altında. 

HABER SİTELERİ TEHLİKEDE Mİ? 

Prof. Dr. Ali Murat Kırık konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı; 

"Google, trafik kaybına sebebiyet veren yeni yapay zekâ arama modunu devreye aldı. Bundan sonraki süreçte istediği gibi yönlendirme yapabilecek. Özellikle son dönemlerde sosyal medya ve internet ortamında manipülasyon sürerken, Google tarafından skandal bir adım atıldığı ifade ediliyor. 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Bakan Tekin'den '15 yaş' ve 'ara tatil' açıklaması

Habere Git

TRAFİK KAYBI KAPIDA 

Hem Amerika hem de Avrupa Birliği genelinde birçok site kapanma noktasına geldi. Çünkü artık kullanıcılar bu noktada arama motorunun yapay zekâ moduyla birlikte içerik ve haberleri arıyor. Burada herhangi bir kaynak belirtmeksizin yalnızca küçük bir site adresi veriliyor. Ancak kullanıcı bu siteye tıklarsa haberin içeriğine tam olarak ulaşabiliyor. Yani Google, onlar adına derliyor, yönlendiriyor ve haberi sunmuş oluyor. İşte bu durum trafiğin azalmasına ve aynı zamanda haberde dezenformasyon, manipülasyon ve yönlendirmelere de sebebiyet veriyor. 

Google’ın buradaki temel amacı, sitelere telif ödemesinin önüne geçmek ve bu sayede kullanıcılara doğrudan birincil kaynak gibi haber aktarımı sunmak oluyor. Ancak hangi içeriğin öne çıkarıldığına dair herhangi bir açıklama bulunmuyor. Ayrıca kaynaklar konusunda sosyal medya içeriklerinin de sunulduğu görülüyor. Sosyal medya ne kadar güvenilir olabilir ve bu içerikler nasıl bir metin olarak sunulabilir? Bu da aslında tartışma konusu. 

Bu durum sadece Türkiye’de değil, dünyada da çok ciddi bir risk olarak görülüyor. Özellikle Türkiye’de Rekabet Kurumu’nun bu noktada ciddi adımlar atması ve konuya yönelik soruşturma başlatması oldukça önemli." 

‘HANGİ İÇERİKLERİ SEÇEREK ÖZET OLUŞTURUYOR, BU DA BÜYÜK PROBLEM’

Bir diğer önemli sorunun ise yapay zekânın hangi içerikleri seçerek özet oluşturduğunun da büyük bir problem olduğunun altını çizen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Kullanıcıya sunulan yapay zekâ özetlerinin hangi haber kaynaklarına dayanarak üretildiği, bu kaynakların neye göre seçildiği ve içeriklerin doğruluk açısından nasıl kontrol edildiği çoğu zaman açık değil” ifadelerini kullandı. Uzman isim şöyle devam etti:

 Google arama sonuçlarında yer alan yapay zekâ özetleri bazen farklı kaynaklardan alınan bilgileri bir araya getirerek hızlı bir yanıt üretir; ancak bu süreçte editoryal bir doğrulama mekanizmasının bulunmaması hatalı veya eksik bilgilerin de özet içinde yer almasına yol açabilir.

 Ayrıca sistemin hangi kaynakları görünür kılıp hangilerini geri planda bıraktığı net olmadığı için, farklı görüşlerin ve eleştirel bakış açılarının arama sonuçlarında yeterince temsil edilmemesi riski ortaya çıkar. Bu da uzun vadede kullanıcıların tek bir özet üzerinden bilgi edinmesine yol açarak medya çoğulculuğunu ve eleştirel değerlendirme imkânını zayıflatabilecek bir ortam oluşturabilir.

“İşin kötüsü Google, klasik arama motoru mantığını terk edip bir cevap makinesine dönüştüğü için size bilgi kaynaklarını sunmak yerine kendi sentezlediği tek bir doğruyu dikte ediyor” diyen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Bu durum, sizin farklı web sitelerini gezerek kendi fikrinizi oluşturmanızı engelleyip sizi algoritmanın sunduğu hazır özete mahkum ederek hem vakit kazandırmayı amaçlıyor hem de bilgi üzerindeki kontrolünüzü zayıflatıyor. Bu ciddi bir baskı ve dayatmadır” ifadelerini kullandı.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

İstanbul'a sağlık müjdesi! Ramazan sonrasında da devam edecek

Habere Git

Pek çok kullanıcı bu özelliği kapatmak için internette arama yapıyor

İnternette şu bilgiler yer alıyor:

İlk olarak Google ana sayfasına gidin ve sağ üst köşede profil sekmesine dokunun ve Ayarlar menüsüne gidin. Ayarlar'dan Search Settings bölümüne girin. AI özellikleri veya AI Overviews varsa kapalı (off) konumuna getirin.

Ardından Kaydet'e tıklayıp işlemi tamamlayın.

Ancak şunu belirtmekte fayda var; Google AI modu bazı hesaplarda otomatik olarak açılabiliyor. Bununla birlikte AI modunu devre dışı bırakma özelliği bölgesel olarak farklılık gösterebiliyor. Tamamen kapatma özelliği her bölgede bulunmamaktadır.

ANDROID VE İOS'DA GOOGLE AI MODU KAPATMA

Mobilde bu özelliği kapatmak için ise şu bilgiler paylaşılıyor:

İOS ve Androig cihazlarda kapatmak için Google uygulamasına giderek sağ üstteki profil resmine tıklayın. Açılan pencereden Ayarlar menüsüne gidin ve Genel seçeneğine tıklayın. Açılan ekrandan AI Features veya Generative AI sekmesini bulup ayarı kapatın.

Burada cihazlarda uygulama sürümlerinde farklılıklar olabilir. Bu nedenle uygulamanın güncel sürüm olup olmadığına dikkat etmekte fayda var.