Giriş
Türkiye için 'uzay kanunu' neden gerekli? Trilyon dolarlık rekabet gücü var
Türkiye, Milli Uzay Programı kapsamında gökyüzündeki hedeflerini her geçen gün büyütürken, bu devasa ekosistemin sürdürülebilirliği için en kritik adım olan "hukuki altyapı" konusunda tarihi bir eşiğe gelindi. TOBB Uyum Uzay Hukuku Komisyon Başkanı Doç. Dr. Sezercan Bektaş, uzay sahasının artık milli güvenlik meselesi olmaktan çıkıp trilyon dolarlık bir ekonomi sahasına dönüştüğünü vurgularken Türkiye’nin uluslararası arenada rekabet gücünü koruyabilmesi için müstakil bir 'Uzay Kanunu'nun kaçınılmaz olduğunu söylüyor.
Ömer Faruk EKİNCİ
omer.ekinci@posta.com.tr
Türkiye, Milli Uzay Programı kapsamında gökyüzündeki hedeflerini büyütürken, bu devasa ekosistemin sürdürülebilirliği için en kritik adım olan "hukuki altyapı" konusunda önemli bir eşiğe gelindi. TOBB Uyum Uzay Hukuku Komisyon Başkanı ve Sakarya Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sezercan Bektaş, uzay sahasının artık sadece bir milli güvenlik meselesi olmaktan çıkıp trilyon dolarlık bir ekonomi sahasına dönüştüğünü vurguladı.
Türkiye'nin uluslararası arenada rekabet gücünü koruyabilmesi için müstakil bir "Uzay Kanunu"nun kaçınılmaz olduğunu belirten Bektaş, hazırlıkları süren yeni yasanın neden bir tercih değil, zorunluluk olduğunu tüm detaylarıyla anlattı.
Uzay sahasının tarihsel olarak devletlerin askeri stratejileri ve milli güvenlik politikaları çerçevesinde şekillendiğini belirten Doç. Dr. Sezercan Bektaş, günümüzde bu tablonun kökten değiştiğini ifade etti.
TELEKOMÜNİKASYONDAN TURİZME KADAR UZANIYOR
Uzayın artık telekomünikasyondan uzay turizmine kadar çok geniş bir ticari yelpazeye ev sahipliği yaptığını vurgulayan Bektaş, bu dönüşümü şu sözlerle özetledi:
"Uzayın ticari olarak kullanımı bu alanda doğrudan veya dolaylı çalışan ticari şirketlerin sayısını artırmış, uzay yüksek ekonomik getirisi ile önemli bir sektör haline dönüşmüştür. Yenilikçi, sürdürülebilir ve rekabetçi olan bir uzay sektörünün hizmet ve sanayi kolu bir ülkede gelişimi için nitelikli işgücünün oluşturulması ve desteklenmesi önemli bir gerekliliktir."
'ATILAN ADIMLARIN MEYVESİNİ TOPLUYORUZ'
Türkiye’nin son yıllarda milli uzay ekosisteminde attığı adımların meyvelerini vermeye başladığını kaydeden Bektaş, bu gelişimin artık sadece devlet eliyle değil, özel sektörün dinamizmiyle de ivme kazandığını belirtti. Onikinci Kalkınma Planı ve Milli Uzay Programı'nın bu vizyonun temel taşları olduğunu hatırlatan Bektaş, yerli KOBİ’lerin ve girişimlerin özel fonlarla desteklenmesinin Türkiye’nin uluslararası rekabet gücünü artıracağını ifade etti.
UZAY KANUNU NEDEN GEREKLİ?
Günümüzde uzay faaliyeti yürüten pek çok devletin kendi milli uzay kanunlarını çıkardığını belirten Doç. Dr. Sezercan Bektaş, Türkiye’nin bu noktadaki ihtiyacını ve mevcut hukuki boşluğu şu kritik tespitlerle dile getirdi:
"Ülkemizin uzay faaliyetlerine ilişkin temel düzenlemesi olan Türkiye Uzay Ajansı’nın kuruluşu, görevleri ve yetkilerine odaklanan mevcut düzenleme, ticari uzay faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler içermemektedir. Bu durum ülkemizin, taraf olduğu uzay hukukuna ilişkin milletlerarası antlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerinin yanı sıra milli uzay ekosistemimizin gelişimi için kuralları belirli olan yenilik, rekabet ve sürdürülebilirliği teşvik eden bir uzay kanununa ihtiyacı olduğunu gösteriyor."
YENİ YASANIN İÇERİĞİNDE NELER OLMALI?
Kabul edilmesi beklenen Uzay Kanunu’nun sadece bir izin belgesi niteliğinde olmaması gerektiğini savunan Bektaş, şöyle konuştu:
"Kabul edilecek olan uzay kanununda uzaya fırlatılan araçların tescil edileceği ulusal bir sicil, özel şirketlere verilecek idari izin ve denetim usulleri, uzayın barışçı amaçlarla kullanılması, uzay antlaşmalarıyla taraf devletlere yüklenen yükümlülüklerin uygulanmasının sağlanması, uzay çöpünün azaltılması ve uzay çevresinin korunması gibi hususların yer alması şart."
Bu başlıkların Türkiye’nin modern ve vizyoner bir uzay gücü olarak tanınmasını sağlayacağını belirten Bektaş, uzay çevresinin korunmasının gelecek nesiller için bir zorunluluk olduğunu hatırlattı.
Giresun'da fındık işçi yevmiyesi bin 101 lira olarak belirlendi- MASAK'tan mali suçlara yeni kalkan! Ticaret Bakanlığı ile ortak denetim
- Motosiklet kazalarını azaltacak yeni plan! Trafikte özel bekleme alanları
- TÜİK açıkladı: Ücretli çalışan sayısı yıllık arttı, aylık geriledi
- AB'nin sanayi yasasında Türkiye çıkışı! Bakan Bolat'tan eşitlik vurgusu
