Hangi idrar rengi hangi hastalığın habercisi? (Böbrek sağlığı)

Tuvalete gittiğinizde idrarınızın rengine dikkat ediyor musunuz? Uzmanlar idrar renginde ve kokusunda meydana gelen değişimlerin böbrek sağlığımızı ele verdiğini belirtiyor

12 Şubat 2018, Pazartesi 10:00
A A
İşleyişi ve yapısıyla kusursuz bir makine gibi çalışan insan vücudu, ömür boyunca sağlık haline dair bazı ipuçları verebilecek yapıda.

Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, çok bilinmese de idrar renginin böbrek sağlığına dair dikkate alınması gereken önemli ipuçları verebildiğini belirtti. TBV Başkanı Timur Erk “Vakıf olarak hayata geçirdiğimiz projeler arasında yer alan öğrenci eğitimlerinde idrar rengi ve sıklığı konusunu gerek sözlü gerekse görsel çalışmalarla sıklıkla dile getiriyoruz. Günlük yaşantı içerisinde dikkat etmeleri, sağlıkları adına idrar sıklığı ve rengini takip etmeleri konusunda yapmış olduğumuz uyarı ve bilgilendirmeler, çocuklar tarafından ailelere de iletilebiliyor. Bu sebeple eğitimleri önemsiyor ve ara vermeden devam ediyoruz” diyor.

İDRAR RENGİ VE KOKUSUNA DİKKAT!

Türk Böbrek Vakfı Ahmet Ermiş Diyaliz Merkezi Başhekimi ve TBV Memorial Hizmet Hastanesi Nefroloji Uzmanı Yrd.Doç. Dr. Bilal Görçin ise idrar renginin verdiği ipuçlarının, günlük yaşamda sağlığa ilişkin bazı kararlar almaya ve sağlıklı alışkanlıklar benimsemeye teşvik edebileceğini, her tuvalete gidişte idrarın rengi ve kokusunu gözlemlemenin bir anlamda erken teşhis ve koruyucu hekimliğin ev veya iş yerinde uygulanması olduğunu vurguluyor.

Nefroloji Uzmanı Yrd.Doç. Dr. Bilal Görçin, “Böbreklerimiz karnımızın içerisinde en alt iki kaburganın altında ulaşılması zor iki organdır. En önemli görevi vücudumuzda her gün oluşan zehirli ve zararlı maddeleri kandan temizleyip atmaktır. Bunu, kişinin o gün aldığı sıvı miktarına göre idrar oluşturarak yapar. Böbreklerde oluşan idrar, idrar boruları yolu ile idrar torbasına (mesane) gelir. Mesanede belirli bir hacime ulaşan idrar, işeme hissi ile dışarı atılır. Teknolojinin bu kadar ileri olmadığı dönemlerde son ürün olan idrara bakılarak böbrekler hakkında tanılar düşünülmüştür. Çok eski hekimler idrar tahlili için ‘’idrara bakmak teleskop ile böbreğe bakmak gibidir’’ demişler. İdrarın renginden ve kokusundan çeşitli hastalıkları teşhis etmişlerdir" diyor.

İDRARIN RENGİ NEDEN SARIDIR?

Normal idrarın rengi sarının her tonudur. İdrara rengini veren, ürokrom maddesidir. Açık sarı veya suya yakın renk çok sıvı tüketildiğini ve idrar yoğunluğunun en düşük seviyede olduğunu gösterirken en koyu sarı ise sıvının az tüketildiğini veya böbreğe az sıvı geldiğini işaret eder. İdrar rengindeki değişiklikler gıdalarla veya ilaçlarla değişebilir.



PARLAK SARI İDRAR RENGİ: Normaldir ve B vitamini alanlarda da görülür.

KOYU SARI İDRAR RENGİ: Normal olarak sınıflandırılır. B vitamini içeren gıdaların aşırı tüketimi ve bazı müshillerin kullanımında da koyu sarı renk görülebilir.

ÇOK AÇIK RENK: Aşırı sıvı yüklenmesi veya böbreğe aşırı sıvı gelmesi durumunda su gibi idrar görülebilir. Günde 4-8 litre sıvı almasına bağlı olarak bol idrar yapması durumu olan “psikolojik polidipsi” veya böbrek tüplerinin son kısmında günlük çıkardığımız idrarı son olarak belirleyen ADH isimli hormonun olmaması veya etkisizliği sonucu oluşan, kişinin hiçbir hastalığı olmamasına rağmen günde 20-30 litre sıvı almasına bağlı olarak bol idrar yapması demek olan “şekersiz şeker hastalığı” (diabetes İnsipitus) sorunu olanlarda da bu renk idrar görülür. Bu hastalar bir günde 20-30 litre su içip bir o kadar idrar çıkarırlar, daha doğrusu su işerler.

PEMBE-KIRMIZI İDRAR: Sorun eğer idrara kan karışmasına bağlıysa, durum ciddidir ve anormaldir. Günlük beslenmede aşırı pancar ve böğürtlen tüketilmemişse ve bazı antibiyotiklerin kullanımı söz konusuysa herhangi bir hastalık olmadan da idrarda pembe-kırmızı renk görülebilir.

TURUNCU RENK İDRAR: havucun aşırı tüketiminden, B kompleks vitaminlerin veya bazı antibiyotiklerin kullanımından, bazı kan sulandırıcılardan ve kemoterapi ilaçlarından kaynaklanıyor olabilir. Böyle bir besin tüketimi veya ilaç kullanımı yoksa sıvı alımının az olduğuna işaret eder.



MAVİ İDRAR: Mavi gıda boyası içeren gıdaların tüketildiğini veya oldukça nadir görülen bir genetik hastalığı düşündürür.

YEŞİL RENK İDRAR: Psodomonans bakterisinin sebep olduğu üriner enfeksiyonu akla getirir.



KOYU KAHVERENGİ İDRAR: baklagillerin aşırı tüketimi, sıtma ilaçları, bazı antibiyotikler, sinameki gibi müshiller ve kas gevşetici ilaçların kullanımı gibi durumlarda ortaya çıkar.

KOYU MOR İDRAR: genetik bir hastalık olan “porfiri” belirtisidir. Sinir sistemi ve cildi tutan bu hastalığın pek çok belirtisinden biri de koyu mor idrar rengidir.

BULANIK KIRMIZI-PEMBEMSİ KİRLİ RENK İDRAR: En ciddi böbrek iltihaplarında görülür.

KOYU BORDO RENKLİ İDRAR: yine nefrit adı verilen böbrek iltihabının veya vaskülit adı verilen ciddi ilerleyici böbrek hastalığının belirtisi olabilir.   

KANLI İDRAR VEYA İDRARA KAN KARIŞMASI: Her zaman anormaldir, aciliyetle ilgilenilmesi gereken bir sorunun varlığını gösterir. Sıklıkla üriner sistemin herhangi bir bölgesindeki taş ve enfeksiyonlarda görülür. Bu hastalıklarda idrar kanamasına azalıp çoğalan şiddetli ağrı veya idrar yaparken yanma eşlik eder. İdrarda gözle görülür ve tekrarlayan kan görülmesi ağrısız ise tümör akla gelir. Böbrek, mesane, prostat tümörleri ağrısız kanama yapar.


İDRARDA KÖPÜK: Böbrekler yoluyla protein kaçağının belirtisidir. Genellikle tek başına fark edilir. Devamlı ve artarak sürmesi ciddi böbrek hastalığı belirtisidir.

Şeker ve tansiyon hastaları, hastalıklarının ilerleyen dönemlerinde böbreklerinin etkilendiğini protein kaçağının başlaması ile anlayabilirler. Bu nedenle idrarında köpük fark eden bir şeker veya hipertansiyon hastasının hekimine başvurması gerekir.

SON 24 SAATTE YAŞANANLAR

;

Kişisel verilere ilişkin aydınlatma politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için Kişisel verilere ilişkin aydınlatma metnimizi inceleyebilirsiniz.