Koronavirüs salgınında son durum: Koronavirüs hangi hayvandan bulaşıyor?

Koronavirüs salgınında son durum: Koronavirüs hangi hayvandan bulaşıyor?

Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan koronavirüs salgını tüm dünyada korku yaratmaya devam ediyor. Başlangıçta yarasalardan yayıldığı öne sürülen koronavirüsle ilgili yapılan bir araştırmada, virüsün en son pangolinlerden bulaştığı iddia edilmişti. Koronavirüsün hayvanlarla olan bağlantısı ve hayvanlardan koronavirüsün insanlara bulaşma riski hakkında detaylar haberimizde. / Mine Bozkurt-mine.bozkurt@posta.com.tr

10 Şubat 2020, Pazartesi 11:09 Son Güncelleme:
YAZI BOYUTU
Abone Ol Google News

Tüm dünyada tedirginlik yaratan koronavirüs salgınından ölenlerin sayısı 1000'i geçti. Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan koronavirüsten etkilenenlerin sayısı, 6 bin 500'ünün durumu ağır olmak üzere 40 bin 171'e ulaştı. Hastalığın ilk olarak yarasadan insanlara bulaştığı öne sürülmüştü. Ancak Çinli araştırmacılar bir memeli türü olan, eti ve pulları için yasa dışı biçimde ticareti yapılan pangolinin potansiyel koronavirüs taşıyıcısı olabileceğini bildirdi. Peki koronavirüs hayvanlardan insanlara nasıl bulaşıyor? Evcil hayvanlarımızı tehdit ediyor mu? İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanı Dr. Alper Bayrakal, koronavirüsün hayvanlarla olan bağlantısını açıkladı.



Birçok türü etkileyebilir

Dr. Alper Bayrakal, yaptığı açıklamada şunlara değindi:

Koronavirüsler, coronaviridae familyasından RNA’lı virüslerdir. Kedi, köpek, sığır, deve ve yarasa gibi pek çok farklı hayvan türü ve insanda enfeksiyonlara sebep olabilir.

Koronavirüsün bulaştığı iddia edilen yarasa çorbası.

Genellikle bu virüsler sadece adapte oldukları türlerde enfeksiyon oluşturur. Fakat mutasyana uğrayarak genetik yapılarını değiştirme kabiliyetleri oldukları için bir türe özgün olan virüs, diğer türlerde de enfeksiyon oluşturmaya adapte olabilir.

Pangolin ailesi, pulları olan tek memeli hayvan familyasıdır.

İnsanlardaki koronavirüsten farklı

Dr. Bayrakal, koronavirüsün insanlardaki virüsten farklı olduğunu belirterek, '"İstanbul Üniversitesi – Cerrahapaşa Veteriner Fakültesi, Viroloji Anabilim Dalında sığır, kedi ve kuş koronavirüsleri üzerine yapılan soy ağacı çalışmasında bu virüslerin genetik yapılarının insanlardaki koronavirüslerden farklı oldukları ortaya konmuştur" dedi.

'Ana konakçı hayvanlar'

Koronavirüs hakkında pek çok iddia ortaya atıldı. İlk kez hayvanlarda ortaya çıktığı iddiasının doğru olmadığını belirten Bayrakal, şunları söyledi:


Coronaviridae familyasından virüsler türlere ait farklılıklar gösterir. Yani her türe özgün koronavirüs sujları bulunur. Buradan yola çıkıldığında bu virüslerin ilk olarak hayvanlarda ortaya çıktığını söylemek doğru olmaz. Fakat ana konakçı olarak hayvanların olduğu daha önceki yıllarda zoonotik enfeksiyonlara sebep olan SARS ve MERS coronavirüslerinin ilk olarak hayvanlarda ortaya çıkarak akabinde insanlarda hastalık meydana getirdikleri doğru.


Koronavirüs insanlara nasıl bulaşır?

Koronavirüsün mutasyona uğrayarak insanlara bulaşma özelliği kazandığını belirten Bayrakal, açıklamalarına şöyle devam etti:

Normal şartlarda her türe özgün, o türe adapte olmuş ve yalnızca o türde hastalık oluşturan koronavirüs sujları mevcut. Fakat geçmişte örnekleri olduğu gibi; mesela 2002 yılında yine Çin'de başlayan ve 29 ülkeye yayılarak yaklaşık 800 kişinin ölümüyle sonuçlanan SARS-koronavirüsü yarasalara özgü bir virüsken, mutasyona uğrayarak insanlarda enfeksiyon oluşturma kabiliyeti kazanmıştı. Aynı şekilde MERS koronavirüsü de develerden insanlara bulaşmadır. Dünya Sağlık Örgütü'nün 'Develerle temastan kaçının' demesinin en büyük nedeni de bu.


Kedi ve köpekler risk altında mı?

Evcil hayvan sahiplerinin en çok merak ettiği konu, kedi veya köpeğinin de koronavirüs riski altında olup olmadığı. Dr. Alper Bayrakal konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:

Koronavirüsler kendi bulundukları türler içerisinde genellikle bulaşıcı bir özelliğe sahiptir. Türler arası bulaşma için elde net veriler olmasa da, aynı türe ait virüslerin bulaşıcılığı oldukça yüksek. Örneğin kedilerdeki koronavirüs enfeksiyonları oldukça bulaşıcı olup, günümüzde sokak kedileri popülasyonlarının neredeyse yüzde 90’lık bir kesiminde virüs taşıyıcılığı bulunduğu tahmin edilir.


Koronavirüs bulaşan bir hayvan tedavi edilebilir mi?

En korkunç senaryolardan biri, evcil hayvanlarımıza koronavirüs bulaşması. Koronavirüs taşıyan veya salgına yakalanan bir hayvan, bazı spesifik belirtiler gösteriyor.

"Hayvanlarda koronavirüs varlığının araştırılması için geliştirilmiş hızlı tahlil kitleri var. Bunun yanında daha gelişmiş ELİSA, Real Time PCR gibi yöntemlerle de hastalık, şüpheli hayvanlardan alınan kan ve dışkı numunelerinde de virüs varlığı tespit edilebiliyor" diyen Bayrakal, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

Hayvan türlerine ve virüsün hayvanda yarattığı hastalığa göre farklılık gösterir. Örneğin koronavirüsün köpeklerde oluşturduğu hastalık basit bir ishalle seyrederken, kedilerde mutasyona uğramış koronavirüslerden ileri gelen FİP hastalığı maalesef günümüz koşullarında semptomatik tedaviden ileri gidilemeyen ve genellikle yüksek ölüm oranına sahip bir hastalık olarak bilinir.


Koronavirüsüne karşı kendimizi koruduğumuz gibi evcil hayvanlarımızı da korumaya özen göstermekte fayda var.


Mine BOZKURT

mine.bozkurt@posta.com.tr


Sıradaki haber yükleniyor...
holder
SIRADAKİ HABER Çin'e uzman ekip gönderildi! Corona virüsün kaynağını araştıracaklar