İşte en riskli grup! Bu belirtilerle başlıyor: Ellerde saatlerce yaşayabiliyor

Hilal Gülden Boğazkesen - Posta.com.tr / Toplum genelinde sıklığı artan ishal vakaları, kısa sürede müdahale gerektiren örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Göz ardı edilen bazı bulgular, ilerleyen süreçte daha karmaşık tabloya neden olabilmektedir.Hilal Gülden Boğazkesen - Posta.com.tr / Toplum genelinde sıklığı artan ishal vakaları, kısa sürede müdahale gerektiren örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Göz ardı edilen bazı bulgular, ilerleyen süreçte daha karmaşık tabloya neden olabilmektedir.

ACİLLERİN DOLMASINA NEDEN OLUYOR!

Acillerin dolup taşmasına neden olan sağlık sorunlarının başında ishal vakaları yer alıyor. Özellikle çocuklarda sık görülen ishalin pek çok nedeni bulunuyor. 

Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Cihan Göktaş, "Gelişmiş ülkeler ve bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde en sık yeni başlayan ishal sebebi, virüs enfeksiyonlarıdır. Bu viral ajanlardan da en sık gördüğümüz şu sıralar da salgınları ile acillerimize gelen rotavirüs enfeksiyonudur. Diğer birçok viral ajanlar gibi rotavirüs enfeksiyonunda ince bağırsağı etkileyerek bol sulu ishale neden olur" dedi.

İLK BELİRTİ: KUSMA

İshale zamanında müdahale edebilmek için öncelikle belirtiler hakkında bilgi sahibi olmak gerekiyor. Her hastalıkta olduğu gibi bu sağlık sorununda da önemli semptomlar görülüyor.

Virüs fekal-oral yol denilen enfekte dışkı ile temas sonrası yetersiz hijyen sonrası ağızdan besinlerin alınması ile bulaştığını belirten uzman isim; bu virüsün ellerde saatlerce, çevre yüzeylerde günlerce yaşayabildiğinin altını çiziyor.

Uz. Dr. Cihan Göktaş, "Belirtilerine bakacak olursak kusma hastaların ¾’ünde ilk belirti olarak başlar. 1 gün içinde kusmaya ateş ve sulu ishal de eklenir. 4-7 gün kadar süren ishal ve 2-3 gün süren ateş şeklinde enfeksiyon geçirilir. Özellikle küçük bebeklerde ve bağışıklığı baskılanmış çocuklarda semptomlar çok daha gürültülü geçirilibilir" ifadelerine yer verdi. 

Dr. Göktaş'ın açıklamalarına göre böyle bir klinik tablo görüldüğü zaman ailenin çocuklarını acile getirmeden önce iyi bir izlem ile kaybettiği sıvının yerine konulması için sıvı alımını teşvik etmeyi, şayet beslenemeyen ve kaybı fazla olan çocukları da acile getirmelerini tavsiye ediliyor. Çünkü mevcut şikayetler ile rotavirüs enfeksiyonu tanısı konulamamaktadır. Kesin tanı koymak için gaitanın mikroskobik incelemeleri ile tanısı konulmaktadır. Çoğunlukla ek laboratuar tetkiklerine gerek yoktur ancak çocuğun durumunun ağırlaşması durumunda diğer kan ve görüntüleme tetkikleri ile de tanının konulması gerekecektir.

TEDAVİDE SPESİFİK BİR İLAÇ YOK!

İshalin kısa sürede fark edilebilmesi ve tedavi edilebilmesi için uzman isim tarafından açıklanan semptomların göz önünde bulundurulması gerekiyor. Aynı zamanda tedavi süresince sunulan önerilerin de bizzat uygulanması büyük bir önem taşıyor.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Göktaş, "Tedavide ne yazık ki spesifik bir ilaç yoktur. Hastayı destekleyici tedavi dediğimiz intravenöz sıvı(serum) desteği, ateş düşürücü ve bulantının giderilmesi için ilaç desteğinin verilmesi olarak söylenebilir. Ek olarak hastalara orta derecede etkinliği gösterilen probiyotik ilaçlar da reçete edilmektedir. Bu süreçte ailelere beslenme olarak önerebileceğimiz diyet çocuk 2 yaşın üzerindeyse laktozsuz beslenme ve yağsız beslenmedir. Anne sütü hastalıklı dönemde her zaman 2 yaşın altındaki bir çocukta en önemli besin ve enerji kaynağıdır" dedi.

ÇOCUKLARIN ÇOĞU BİRDEN FAZLA KEZ GEÇİRİR

Çocukların çoğu rotavirüs enfeksiyonunu birden fazla kez geçirirler. İlk enfeksiyon en şiddetli olan olmaktadır. Kısmi olarak bağışıklık bırakmaktadır. Enfeksiyondan korunmanın en önemli basamağı bulaşın fekal-oral yolla olduğunu bilerek ailelerin hijyen kurallarını yaşı uygun çocuklarına uygun şekilde öğretmek, uygulatmak ve denetlemek olmalıdır. Ek olarak çocuk hekiminiz ile konuşarak ilk 3 ayda rotavirüs aşılarının yaptırmak için başvurmak olmalıdır.

Rotavirüs enfeksiyonları haricinde diğer sayabileceğimiz viral ajanlar ikinci en sık görülen adenovirüs enfeksiyonu, norwalk virüs, bağışıklığı baskılanmış bireyler veya inflamatuar bağırsak hastalığı olanlarda sık görülen sitomegalovirüslerdir.

BAKTERİYEL ENFEKSİYONLARA DİKKAT EDİLMELİ

İshalin pek çok nedeni olabilir. Bunlardan biri de bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanan ishaldir. Özellikle yiyecek yoluyla bulaşan enfeksiyonlarda daha da dikkatli olunmalıdır.

Uzman isim, "Virüslerden sonra en sık enfeksiyöz ishal etkenleri ise bakteriyel enfeksiyonlardır. Bu bakteriyel etkenler tifo ve paratifo etkeni olan Salmonella, basilli dizanteri etkeni olan Shigella, kolera etkeni olan vibrio cholerae, campylobacter ve E.coli bakterileridir. Bu etkenlerde semptomlar kusma, ateş ve kanlı/mukuslu ishal olarak sayılabilir" dedi. 

Uz. Dr. Cihan Göktaş, "Bakteriyel gastroenteritte bulaş fekal-oral yolla olmaktadır. Örneğin; salmonella gastroenteriti kümes hayvanlarının kontamine ettiği yiyeceğin alınması ile bulaşır. Campylobacter türlerinde ise bulaşın evcil hayvanların özellikle kanatlı hayvanların kontamine ettiği yiyeceğin ağız yolu ile alınması olarak söylenebilir. Burada aileler olarak çocuklarımıza yumurta pişirirken, et-tavuk pişirirken yemeklerin iyice kızarmış olduğuna dikkat etmemiz gerekmektedir. Bakteriyel kaynaklı olanabilecek ishalin kanlı/mukuslu olması 38,5 derecenin üzerinde seyreden ve dirençli seyreden ateşleri olan çocuklarda ailelerin hastaneye başvurarak tedavilerini almaları gerekmektedir" açıklamalarıyla durumun ciddiyetinin altını çizdi.

KEDİ YA DA KÖPEK DIŞKISI İLE BULAŞABİLİR!

Nadir olarak da ishal etkeni olarak kabul edebileceğimiz parazitler mevcuttur. Enfekte olan kedi veya köpek dışkısı ile kontamine olan yiyeceğin alınması veya kirli sularda yüzme sonucu yutulan su ile bulaş olmaktadır. Burada da yapılacak olan gaitadaki mikrobiyolojik tetkikler ile tanı konulmaktadır. Bu etkenlerle olan ishallerin diğer virüs ve bakteriyel kaynaklı etkenlere göre daha sessiz bir klinik ile uzun vadede etkileri çıkmaktadır. Kilo alamama, 14 günden uzun süren ishaller, aralıklı karın ağrıları veya bakılan lobartuar değerlerinde vitamin düşüklükleri sayılabilir.

Uzman isim, "Tüm bu etkenleri değerlendirdiğimiz zaman hastalık süresinin uygun tedavi ile en geç 14 gün içinde kaybolduğunu kabul ederiz. 14 günü geçmesi halinde mutlaka çocuk hekiminiz ile çocuğunuzun durumu hakkında tekrar değerlendirme yapılmasını öneriyoruz. Çünkü enfeksiyon ilişkili ishal olarak değerlendirilen hastanın aslında başka bir hastalığı olabilir ve ileri tetkik değerlendirme yapılması gerekmektedir" dedi.