Nörologlar ısrarla öneriyor! Beyni 2 kat daha kuvvetli hale getiriyor

Michigan Üniversitesi Nörobilim Enstitüsü'nden nöroloji profesörü Dr. Eva Feldman, başlamak için hiçbir zaman geç olmadığını, ancak beynin savunmasını oluşturmada zamanın kritik olduğunu belirtiyor. Özellikle beyin hasarı meydana geldikten sonra geri döndürmek genellikle mümkün olmuyor. Bu makalede sekiz nörolog ve nörobilim uzmanının en iyi tavsiyelerini bulacaksınız.

KASK TAKIN

Uzmanlar, başınızı fiziksel olarak korumanın beyninizi korumak için atabileceğiniz en önemli adım olduğunu vurguluyor. Travmatik beyin hasarları ve sarsıntılardan kaynaklanan tekrarlayan kafa travmaları, bilişsel fonksiyonları genel olarak kötüleştirebilen ve bazı durumlarda bunamaya yol açabilen kronik travmatik ensefalopatiye (beyin yapısındaki bazı sağlık sorunlarına bağlı olarak meydana gelen hasar ve bozulma) neden olabilir.

Dr. Feldman, bisiklet ve kayak gibi aktiviteler sırasında kask takmanın yaralanma riskini önemli ölçüde azaltabileceğini söylüyor. Motosiklet sürücüleri de, yasa zorunlu kılmasa bile her zaman kask takmalıdır.

ÇİMLERİ BİÇERKEN KULAK TIKACI TAKIN

İşitme kaybı olan yaşlı bireylerde demans gelişme riski daha yüksektir. Bilim insanları bunun nedeninin, beynin işitmeyi işleyen bölümünün hafızadan sorumlu bölüme yakın olması veya işitme kaybı olan kişilerin zihinlerini aktif tutabilecek sosyal aktivitelerden uzaklaşma eğilimi nedeniyle atrofi olabileceğini düşünüyor.

UC San Diego Health'te nörolog olan Dr. Elizabeth Bevins, beyninizin duyusal sinyalleri işleme yeteneğini korumak için yüksek sesli ortamlarda kulak tıkacı veya gürültü önleyici kulaklıklar kullanmanızı öneriyor. Ayrıca 50 yaşın üzerindeki kişilerin ve sık sık yüksek sese maruz kalan herkesin her bir ila üç yılda bir işitme testi yaptırması gerektiğini belirtiyor.

Los Angeles'taki Cedars-Sinai'de nörolog olan Dr. Shlee Song, tek kulağınızda bile işitme kaybı olsa, bu durumun dünyayla etkileşim kurma yeteneğinizi önemli ölçüde etkileyebileceğini söylüyor.

Dr. Bevins, sadece dışarıdayken değil, evde yalnızken bile işitme cihazlarınızı takmanız gerektiğini ekliyor.

GÖZLERİNİZİ KONTROL ETTİRİN

Bu sadece işitme duyunuzu korumakla ilgili değil; bilim insanları görme kaybının da bilişsel gerilemeyle bağlantılı olduğuna inanıyor. 2023 yılında yapılan bir araştırmada, orta ila şiddetli görme bozukluğu olan 71 yaş üstü yetişkinlerin yaklaşık üçte birinde demans da tespit edildi. Düzenli göz muayeneleri yaptırmak (yaşınıza ve genel sağlığınıza bağlı olarak yetişkinlikte birkaç yılda bir) ve gerektiğinde gözlük kullanmak veya düzeltici ameliyat olmak bu riski en aza indirmeye yardımcı olabilir.

Dr. Song, beynin aktif olarak kullandığı duyular için bağlantı kurmada ve bilgileri işlemede daha iyi olduğunu söylüyor.

YÜRÜYÜŞE ÇIKIN VE SANDALYENİZİ BİR TABURE İLE DEĞİŞTİRİN

Nörologlar, egzersizin kan akışını hızlandırarak ve beyne oksijen taşıyarak beyne fayda sağladığını biliyor. Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde radyoloji doçenti olan Dr. Cyrus Raji, yarım mil yürümek gibi küçük bir doz günlük egzersizin bile bu faydaları sağlayabileceğini ifade ediyor.

Los Angeles'taki California Üniversitesi'nde davranışsal ve spor nörolojisi yardımcı doçenti olan Dr. Kevin Bickart, oturarak veya hareketsiz kalarak geçirdiğiniz süreyi en aza indirmenin de bu faydaların bir kısmını sağlayabileceğini belirtiyor. Her 20 dakikada bir ayağa kalkmak veya yürümek yardımcı olabilir. Dr. Bickart, "Tam destekli sandalyeleri en aza indirin. Mümkün olduğunda tabureleri, kutuları, bankları veya zemini kullanın" diyor.

KOLESTEROLÜNÜZÜ YÖNETİN

Illinois Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde vasküler nöroloji profesörü olan Dr. Fernando Testai, kırmızı et, tam yağlı süt ürünleri ve şekerli içecekler tüketiminden kaynaklanan düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterolün atardamarlarınızı sertleştirerek beyne giden kan akışını kısıtlayabileceğini ve felç ve bilişsel gerileme riskinizi artırabileceğini söylüyor.

Baklagiller, tam tahıllar, meyve ve sebze yemek kolesterol seviyelerinizi yönetmenize yardımcı olabilir. Dr. Testai, sağlıklı bir kiloyu korumanın, düzenli aerobik egzersiz yapmanın ve statin gibi ilaçların da kolesterol düzeylerini kontrol altında tutmaya yardımcı olabileceğini belirtiyor. Birkaç yılda bir veya diyabetiniz varsa veya inme ya da kalp hastalığı riskiniz yüksekse daha sık olmak üzere kolesterol seviyelerinizi kontrol ettirin, diye ekliyor.

HER GÜN DİŞİ İPİ KULLANIN

Ağız hijyeni, enfeksiyonları ve diş eti hastalıklarını önlemek için hayati önem taşıyor. Dr. Song, ağız enfeksiyonlarının sinüslere yayılabileceğini ve bunun da beyinde pıhtı veya drenaj sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor. Araştırmalar ayrıca diş eti hastalığı ile demans arasında bir bağlantı bulmuştur.

Düzenli olarak diş ipi kullanmak, dişlerinizi fırçalamak ve en az yılda bir (veya yılda iki kez) diş hekimini ziyaret etmek dişlerinizi ve diş etlerinizi sağlıklı tutabilir. Bu da gelecekte sorunlara yol açabilecek bir enfeksiyonu önlemeye yardımcı olabilir.

BİR KİTAP KULÜBÜNE KATILIN

Cedars-Sinai'de nörolog olan Dr. Jessica Choi, aktif bir sosyal yaşam sürdürmenin, izolasyonun depresyon ve hatta erken ölüm gibi olumsuz sağlık etkilerini uzak tuttuğunu söylüyor. Dr. Choi, güçlü bir sosyal destek sistemine sahip olan hastalarının genel sağlık durumlarının, olmayanlara göre daha iyi olduğunu belirterek şunu söylüyor: "Buna sahip olmamak, yaşlı hastalarda bilişsel gerilemeyle bağlantılı olan depresif dönemlere yol açabilir."

Dr. Choi, kitap kulüplerinin veya bahçe işleriyle uğraşan grupların işe yarayabileceğini, ancak "yakın bir arkadaşla veya aile üyeleriyle aylık olarak planlanan bir akşam yemeğinin bile hastalar için büyük bir fark yarattığını" ifade ediyor.

BOYNUNUZA DİKKAT EDİN

Boynunuz beyninize kan sağlar ve boyun yaralanmaları bu kan akışını kısıtlayabilir, beyni oksijensiz bırakabilir ve hatta pıhtılara neden olabilir. Dr. Song, sık sık araba kazaları, kötü masajlar veya kayropraktik ziyaretleri nedeniyle boynu incinen hastalar gördüğünü belirtiyor.

Boynunuzu yaralanmalardan korumak için "ani bükülme veya çekme hareketlerinden kaçının. Boyun söz konusu olduğunda masaj tabancalarından veya 'derin doku' masajından uzak durun. Sırtınızın üst kısmı ve omuzlarınızla ilgilenin" diyor. Arabada emniyet kemeri takmanın da çok önemli olduğunu vurguluyor ve boynunuzda bir yaralanma olduğundan şüpheleniyorsanız derhal bir doktora gitmeniz gerektiğini ekliyor.

İYİ BİR UYKU

Dr. Feldman, uyuyarak geçirdiğiniz zamanın ve bu uykunun kalitesini artırmanın yollarını bulmanın, zinde kalmanıza ve bunamayı önlemenize önemli ölçüde yardımcı olabileceğini söylüyor.

Gece vardiyasında çalışıyor ve gündüz uyuyorsanız, vücudunuzun sirkadiyen ritmini düzenlemeye yardımcı olmak için karartma perdelerini kullanmayı düşünebilirsiniz. Eğer anksiyete ve depresyon sizi uykusuz bırakıyorsa, yatmadan önce meditasyon yapmayı deneyin, diye ekliyor. Uyku sorunlarınızın kaynağını tam olarak bilmiyorsanız, olası sorunları belirlemenize yardımcı olması için bir uyku günlüğü tutun.

Dr. Feldman, dinlenmiş bir zihnin beyin sağlığı için hayati önem taşıdığını, çünkü uyku anıların pekiştirilmesine ve beyindeki hücresel atıkların temizlenmesine yardımcı olacağını söylüyor.