Otoimmün hastalıkların habercisi olabilir! Kadınlarda 4 kat daha fazla görülüyor

Hilal Gülden Boğazkesen - Posta.com.tr / Kırmızı döküntüler, kaşıntı, su kabarcıkları… Güneş alerjisi, sadece açık tenlileri değil; herkesi tehdit ediyor. Karıştırıldığı güneş yanığından farklı olan bu durum, altta yatan otoimmün hastalıkların habercisi olabilir. Korunma yöntemlerini doğru bilmek ve bilinçli davranmak bu yaz cildinizi kurtarabilir.

GÜNEŞİN ZARARSIZ GİBİ GÖRÜNEN YÜZÜ: GÜNEŞ ALERJİSİ

Güneş alerjisi olarak bilinen bu durum, her yaz binlerce insanın hayatını zorlaştırıyor. Hastalarımız güneş alerjisi ile güneş yanığını karıştırabilmektedir. Bazen güneşin tetiklediği kurdeşen ve otoimmün hastalıklar gibi hastalıklar; güneş alerjisi ile karışabilmektedir.

Güneş alerjisi tıbbi adıyla Polimorf Işık Erüpsiyonu (PMLE), güneşe çıktıktan birkaç saat ya da günler sonra da olabilir, ciltte kaşıntılı döküntülerle kendini gösteren bir bağışıklık sistemi yanıtıdır. Temel sorun, vücudun güneş ışığına verdiği yanlış ve abartılı tepkidir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Bacaklarda tüy kaybı ve solgunluk ciddi bir hastalığın habercisi olabilir! Uzman uyardı: Yaşam süresini 10 yıl kısaltabiliyor

Habere Git

Ultraviyole (UV) ışınları ciltte bazı maddeleri yapısal olarak değiştirir; bağışıklık sistemi ise bu maddeleri zararlı sanarak savunma mekanizmasını devreye sokar. Bu süreçte akyuvarlarımız aktive olur. Çeşitli maddeler salınır ve sonuçta kaşıntılı, kabarık döküntüler ortaya çıkar. Son yıllarda yapılan araştırmalar, bu süreçte sadece bağışıklık sisteminin değil, ciltte yaşayan mikrobiyal dengenin de önemli rol oynadığını ortaya koyuyor. UV ışınlarının cilt mikrobiyomunu bozarak iltihaplanmayı tetiklediği düşünülmektedir.

GÜNEŞ ALERJİSİ Mİ YOKSA GÜNEŞ YANIĞI MI?

Güneş alerjisi çoğu zaman güneş yanığıyla karıştırılır. Oysa bu ikisi çok farklı mekanizmalara sahiptir. Güneş yanığı, özellikle UVB ışınlarının neden olduğu doğrudan hücre hasarıyla ortaya çıkar; ciltte kızarıklık, hassasiyet ve bazen su toplaması ile seyreder. Güneş yanığı bir defalık bir hasar iken, güneş alerjisi genellikle her yıl tekrarlayan, kronik seyirli bir durumdur.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Kurbanları arasında milyarder de var muhtar da! Uzmanlar uyarıyor: İlk 30 dakika kritik önemde, ölüm adeta iğnenin ucunda

Habere Git

Alerji ve Klinik İmmünoloji Uzmanı Uzm. Dr. Buket Başa Akdoğan’a göre bu farkı iyi bilmek, doğru tanı ve tedavi açısından kritik öneme sahiptir.

Uzman isim, "Güneşin tetiklediği bağışıklık yanıtı bir kerelik değil, yıl boyu tekrarlayan kronik bir tabloya dönüşebilir. Bu nedenle hastaların güneş alerjisini hafife almamaları gerekir" dedi.

KİMLER RİSK ALTINDA? GENETİK FAKTÖRLER VE CİLT TİPİ

Hastalığın en çok etkilediği grup; çok açık tenli, genellikle kızıl saçlı ve çilli bireylerdir. Daha sonra açık tenli sarışın ve kumrallar etkilenir. Kadın hastalarda 2-4 kat fazla olur. Ama her tip ciltte güneş alerjisi olabilir. Genç erişkinlik döneminde 20-40 yaş arası başlar. Yapılan genetik çalışmalar, bu alerjinin ailevi geçiş gösterebildiğini ve bazı gen tipleriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir.

Uzm. Dr. Buket Başa Akdoğan şunları ekliyor;

BELİRTİLERİ NASIL ANLAŞILIR VE NE ZAMAN UZMANA BAŞVURULMALI?

Güneş alerjisinin belirtileri genellikle güneşe maruz kalındıktan birkaç saat sonra ortaya çıkar. Özellikle boyun, göğüs ve kollar gibi açıkta kalan bölgelerde kaşıntılı, kırmızı döküntüler gelişir. Döküntülerin şekli kişiden kişiye değişebilir; bu nedenle hastalığın adı “polimorf” yani "çok biçimli" olarak anılır. Bazı kişilerde küçük su dolu kabarcıklar oluşurken, bazılarında kuru plaklar görülebilir.

Uzm. Dr. Buket Başa Akdoğan, "Şikayetler her yıl tekrar ediyorsa, döküntüler geniş alana yayılıyorsa veya başka sistemik belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka bir alerji veya dermatoloji uzmanına başvurmak gerekir" sözleriyle durumun ciddiyetini vurgularken erken tanının hayati önem taşıdığının da altını çiziyor.

GÜNEŞTEN KORUNMANIN PÜF NOKTALARI: KREM, KIYAFET, TAKVİYELER

Korunma, tedavinin en önemli parçasıdır. Güneş alerjisi olan bireyler için sadece yazın değil, her mevsim önlem alınmalıdır. UVA ve UVB ışınlarına karşı koruma sağlayan, en az SPF 30 içeren geniş spektrumlu güneş kremleri günlük rutine dahil edilmelidir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var. Güneş kremi sadece açık alana çıkmadan önce değil, her iki-üç saatte bir yeniden sürülmelidir. SPF değerleri arasındaki fark da sanıldığı kadar büyük değildir; SPF 30 %97, SPF 50 %98 ve SPF 100 %99 koruma sunar. Bu nedenle yüksek SPF’ye güvenip sık sürmeyi ihmal etmek büyük hatadır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Sıcaklıklar yükseldi, vaka sayıları arttı! Tırnak diplerine kadar temiz tutulmalı

Habere Git

Uzm. Dr. Buket Başa Akdoğan, "Fiziksel bariyerler şapka, uzun kollu giysiler ve güneş gözlüğü de ihmal edilmemeli. Ayrıca kremin içeriği çok önemli; çinko oksit ve titanyum dioksit gibi mineral filtreler, alerjik bünyeler için daha güvenlidir. Makyaj altına uygulanan ürünler genelde yetersiz kalır, yüz ve vücut için ayrı formüller kullanılmadığında ciltte istenmeyen reaksiyonlar gelişebilir" dedi.

TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ? UZUN VADEDE NE BEKLENMELİ?

Peki, bu rahatsızlık tamamen geçer mi? Ne yazık ki güneş alerjisi için “kesin tedavi” henüz yok. Ancak vakaların çoğunda yıllar içinde semptomlarda belirgin azalma görülüyor. Güneşe karşı tolerans geliştirmek için dar bant fototerapi (ışıkla alıştırma tedavisi) gibi yöntemler başarıyla uygulanabiliyor. Daha dirençli olgularda bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler önerilebiliyor.

Uzman isim, "Güneşin ışığı her bedeni aynı etkilemez. Güneş alerjisi, bir yaz şikayeti gibi görünse de arkasında bağışıklık sistemiyle ilgili karmaşık süreçler barındıran bir durumdur" dedi.