Doğum kontrol haplarının bilinmeyen yönleri

Sadece gebelikten korunmayı değil; kadınların eğitim, kariyer ve sosyal yaşamlarını özgürce planlayabilmesini sağlayan güçlü bir araçtır. İstenmeyen gebeliklerin azalması ve aile planlamasının gelişmesi açısından da hâlâ en etkili yöntemlerden biridir. Ancak bu hapların içerdiği sentetik östrojen ve progesteron, sadece yumurtlamayı durdurmakla kalmaz; ruh hali, libido, cilt, saç ve hormon dengesi üzerinde çoğu kadının bilmediği etkiler de yaratır.

NE TÜR YAN ETKİLER BUNLAR?

Doğal döngüde yumurtlamadan sonra salgılanan progesteron, beyinde allopregnanolon adı verilen bir doğal sakinleştiriciye dönüşür. Doğum kontrol hapı kullanıldığında yumurtlama durduğu için bu sakinleştirici hormon da azalır. Bazı kadınlarda bunun sonucu olarak hafif sinirlilik, duygusal düzleşme veya stres toleransında azalma olabilir. Bu tamamen biyolojik bir etkidir ve çoğu zaman fark edilmez.

CİNSEL ARZU AÇISINDAN SORUN YARATIR MI?

Doğum kontrol hapları ile yumurtalıkların testosteron üretimi azalır, vücutta testosteronu bağlayan protein artar, bu da etkili testosteron seviyesini düşürür. Böbreküstü bezleri daha az erkeklik hormonu üretir. Bu nedenle çoğu kadında yağlanma ve akne azalır. Ancak bazı kadınlarda libido düşmesi, vajinal kuruluk ve cinsel istekte azalma görülebilir.

ADET DÖNGÜSÜNÜN DÜZELMESİNDE YARDIMCI OLUR MU?

Doğum kontrol haplarının içindeki progesteron benzeri maddeler birbirinin aynısı değildir. Bazı türler vücuttaki fazla androjen etkisini azaltmada daha güçlüdür. Bu nedenle akne, tüylenme, yağlanma ve adet düzensizliği yaşayan kadınlarda bu haplar daha çok tercih edilir. Cildi sakinleştirir, tüylenmeyi azaltır ve yumurtalıkların daha düzenli çalışmasına yardımcı olur. Öte yandan bazı progesteron türleri hafif androjenik (erkeklik hormonuna benzer) etki gösterebilir. Bu da bazı kişilerde tam tersine hafif tüylenme artışı, yağlanma veya akne yapabilir.

RUH HALİNDE NE GİBİ DEĞİŞİMLERE SEBEP OLUR?

Araştırmalar, hap kullanan bazı kadınlarda östrojen seviyesinin doğal döngüye göre daha düşük ve sabit seyretmesinin, partner seçiminde çok hafif kaymalara yol açabildiğini gösteriyor. Doğal döngüde kadınlar, daha ‘maskülen’ özelliklere sahip erkekleri tercih etmeye eğilimli olurken; hap kullanıldığında bu eğilim daha ‘yumuşak, daha östrojenik’ özelliklere sahip erkeklere doğru hafifçe değişebiliyor. Bu etki büyük ve dramatik değil, ancak bilimsel olarak gözlemlenmiş ince bir ayrıntı.

HAPLAR HERKESTE AYNI ETKİYİ GÖSTERIR Mİ?

Her kadının hormon dengesi farklıdır; bu nedenle haplara verilen tepkiler de kişiden kişiye değişir. Ama değişmeyen gerçek şudur: Doğum kontrol hapları, kadınların kendi bedenleri ve yaşamları üzerinde söz sahibi olmasının en güçlü yollarından biridir. Doğru hap seçildiğinde hem fiziksel hem ruhsal denge korunur; kadınlar yaşamlarının rotasını özgürce çizebilir.