Sık görülen kadın hastalıklarından korunma yolları

Kadın Hastalıkları ve Doğum, Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Mete Güngör anlatıyor. // Hazırlayan: Özgür Gökmen Çelenk

09 Mart 2021, Salı 09:46 Son Güncelleme:
YAZI BOYUTU
Abone Ol Google News
ADET DÖNEMİ AĞRILARI KİST İŞARETİ OLABİLİR

ADET DÖNEMİ AĞRILARI KİST İŞARETİ OLABİLİR

Çikolata kisti olarak bilinen endometriyozis, adet döneminde görülen şiddetli kasık ve karın ağrılarının en önemli nedeni. Bazen toplu iğne ucu kadar küçük, bazen de portakal kadar büyük olabiliyor. Hayat kalitesini düşüren bu sorun tedavi edilmediğinde kısırlıkla sonuçlanabiliyor.

ENDOMETRİYOZİS NEDİR?

Rahmin içinde yer alan endometrium dediğimiz bir doku var. Endometrium, adetten sonra kalınlaşarak bebeğin rahme yerleşmesini sağlıyor, hamilelik gerçekleşmezse adet döneminde dökülerek vücuttan dışarıya atılıyor. İşte rahmin iç tabakasında bulunması gereken bu dokunun çeşitli etkenler nedeniyle rahim dışında bulunmasına endometriyozis diyoruz. Neden ortaya çıktığını tam olarak bilmiyoruz. 

RAHİM DIŞINDA NEREDE OLABİLİR?

 Karın zarı üzerine, tüplerde, mesanede, idrar borusunda, bağırsaklar üzerinde ve yumurtalıklarda yerleşebiliyor. Nadiren akciğer, göz, göbek, diyafram gibi uzak organlarda ya da ameliyat kesi yerlerinde gelişebiliyor. 

HASTALIĞIN KAÇ TÜRÜ VAR?

1) YÜZEYEL TÜRÜ: Sadece karın zarı üzerinde, yumurtalıkların dış yüzende ve tüplerde görülür. Yumurtalıklarda ortaya çıkan daha çok ‘çikolata kisti’ diye biliniyor. 

2) DERIN TÜRÜ: Karın zarından 5 mm’den fazla derine ilerler. Bağırsak, bağırsak ve mesane duvarına girer, ağrılı nodüller (anormal yumrular, kitleler) oluşturur. Sinirlere kadar ilerler ve bu bölgedeki organları normal anatomiyi bozacak şekilde birbirine yapıştırır. Endometriyozisin bu türü, hastaların yüzde 10-20’sinde görülür. Tedavide geç kalınırsa şiddetli ağrı dışında, tutulum yaptığı organlarda hasara yol açar. Öyle ki tutulan organların bir bölümünün ameliyatla çıkarılması gerekir. 

SIK RASTLANAN BİR SORUN MU?

Oldukça sık. Ülkemizde 1.5 milyon kadın bu hastalıktan etkileniyor. Yani üreme çağındaki her 10 kadından birinde bu hastalık var. Özellikle 15-49 yaş grubunda görülüyor. 

BELİRTİLERİ NELER?

Endometriyozisin en tipik belirtisi adet döneminde kasık ve karın bölgesinde görülen ve yaşam kalitesini bozan şiddetli kronik ağrılar. Ağrılar bazen bel ve bacaklara vurabiliyor. Hastaların yüzde 60’ında ağrılar kronik (müzmin) bir hal alıyor. Çalışmalar gösteriyor ki hastalığın teşhis edilmesine kadar geçen süre 7-11 yıl. Bu kadar gecikmenin 2 önemli nedeni var. Birincisi, hastalık kadınlar arasında pek bilinmiyor, birçok kadın adet ağrılarının normal bir durum olduğunu ve bununla yaşamak zorunda olduklarını düşünüyor. İkinci önemli neden ise endometriyozis odaklarının bazı durumlarda ultrasonda görülmemesi.


NE TÜR SORUNLARA YOL AÇABİLİR?

NE TÜR SORUNLARA YOL AÇABİLİR?

Aşırı ve yoğun adet kanamasına yol açabiliyor. 

Karın içinde iltihaplara, yapışıklıklara ve kistlere neden olabiliyor. Uzun vadede ağrılı nodüller oluşabiliyor ve karın içi organlar birbirine yapışabiliyor.

Jinekolojik organlara verdiği hasar nedeniyle kısırlık yapabiliyor. Özellikle tüplerde ve yumurtalıklarda yaptığı hasar, tıkanıklık ve yapışıklık ile sonuçlanıyor. Bir başka yolla daha kısırlığa yol açabiliyor. Endometriyozis odaklarından salgılanan bazı maddeler, yumurta ve spermin döllenmesini ya da embriyonun rahim içine yerleşmesini engelliyor. Araştırmalara göre; kısırlık nedeniyle hekime başvuran kadınların yüzde 15-55’inde endometriyozis tespit ediliyor.

KANSER YAPAR MI?

Hastalık zamanında tespit edilmezse ileri yaşlarda ilerlemiş, jinekolojik organlara zarar vermiş ve tedavisi daha karmaşık hale gelmiş oluyor. Özellikle 40-50 yaş arasında ortaya çıkan endometriyozis kistleri hafif alınmamalı. Yumurtalıklarda meydana gelen bu kistlerin altından kanser çıkabiliyor. Dolayısıyla nasıl olsa ‘Endometriyozistir’ diye bekletmeden ameliyatla patolojik inceleme yapılmalı.

AİLE ÖYKÜSÜ RİSKİ 6 KAT ARTIRIYOR

İşte endometriyozis riskini artıran etkenler:

  • Yakın aile üyelerinde endometriyozis olması (6 kat artırıyor).
  • Adet görmeye erken yaşta başlamak (11 yaşından önce).
  • Sık, yoğun ve uzun süren adet kanamaları (27 günden kısa aralıklarla ve 7 günden uzun adetler).
  • Hiç hamile kalmamak veya doğurmamış olmak.
  • Yüksek düzeyde ve uzun süre östrojene maruz kalmak. Örneğin menopoza geç yaşta girmek.
  • Aşırı zayıf olmak.
  • Yağlı beslenmek.
  • Fazla et ve kafein tüketmek.

Sağlık içerikleri sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Bu Video
İlgini
Çekebilir
Sıradaki haber yükleniyor...
holder
SIRADAKİ HABER Sedef hastalığı hakkında her şey