Giriş
Acı haber geldi, Yamaç Ali 2 hafta direnebildi! Elektrik çarpmasındaki 'sol el' detayı
Mersin’de balkonda oynarken demire temas eden kablodan kaynaklanan elektrik akımına kapılan 1,5 yaşındaki Yamaç Ali Erdemci, iki haftalık yaşam mücadelesini kaybetti. Acılı aile sorumlulardan şikayetçi olurken, trajik olayın perde arkasını ve "sol el" detayındaki tıbbi gerçeği Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Başar Cander’e sorduk.
ELİF BAYRAM ARINMIŞ
elif.bayram@posta.com.tr
Mersin’in Akdeniz ilçesi Gündoğdu Mahallesi'nde 24 Haziran akşamı yaşanan acı olay, bir ailenin ocağına kor gibi düştü. Balkonda oyun oynadığı sırada balkon demirine değen sokak elektriği kablosu yüzünden elektrik akımına kapılan 1,5 yaşındaki Yamaç Ali Erdemci, kaldırıldığı hastanenin yoğun bakım ünitesinde tam iki hafta hayata tutunmaya çalıştı. Ancak acı haber dün geldi; küçük Yamaç’ın minik bedeni daha fazla dayanamadı.
Torununu kurtarmak isterken kendisi de akıma kapılan 50 yaşındaki anneanne Yıldız Konuk ve tüm aile yasta. "Bu bir kaza değil, ihmal" diyerek hukuk mücadelesi başlatan ailenin acısı tazeyken, bu trajedinin ardından çok kritik bir tıbbi tartışma ve hayati uyarılar gündeme geldi.
Evlerde saklanan bu görünmez tehlikeyi ve ilk yardımda yapılan ölümcül hataları Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Başar Cander ile masaya yatırdık.
ELEKTRİK ÇARPMASINDA ÖLÜMCÜL DENKLEM: VOLTAJ MI, İZLEDİĞİ YOL MU?
Kamuoyunda "Ev elektriği öldürmez" şeklinde yanlış bir inanış olduğunu belirten Prof. Dr. Başar Cander, elektrik çarpmasının boyutunu belirleyen iki ana unsur olduğunu vurguladı: Voltajın büyüklüğü ve elektriğin vücutta izlediği yol (trase).
"Normal şartlarda evdeki voltaj düşüktür ve hayati tehlike oluşturmaması gerekir. Ancak eğer sistemde sürekli bir kaçak varsa ve maruziyet süresi uzuyorsa, o ev elektriği bir anda ölüm saçabilir. Sanayi elektriği zaten doğrudan çok daha yüksek bir risk barındırır."
'SOL EL' DETAYI NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
Mersin'deki faciada en çok dikkat çeken unsur, akımın sol el üzerinden vücuda girme ihtimali oldu. Prof. Dr. Cander, insan vücudunun elektriksel haritasını çizerek bu durumun neden en riskli senaryo olduğunu şu sözlerle açıkladı:
"Elektriğin vücuda girdiği ve çıktığı delikler hayati önem taşır. Eğer elektrik sol elle temas ettiyse, akım doğrudan kalbin olduğu yöne doğru ilerler. Unutmayalım ki kalp, kendi içinde zaten elektrikle çalışan mekanik bir organdır. Dışarıdan gelen bu yabancı akım, kalbin kasılma düzenini altüst eder; ritim bozukluğuna (aritmi) ve saniyeler içinde ani kalp durmalarına sebep olur."
KURTARMAK İSTERKEN KURBAN OLMAYIN!
Mersin’deki olayda anneanne Yıldız Konuk da torununu kurtarmak isterken akıma kapılmıştı. Prof. Dr. Cander, bu durumun en sık yapılan ilk yardım hatası olduğunu söylüyor:
"Elektrik akımına kapılan birini görür görmez çıplak elle ona dokunursanız, elektrik size de çarpar. İnsan vücudu mükemmel bir iletkendir; akım direkt diğer vücuda geçer. Yetişkin bir insan elektrik çarptığını karıncalanma, titreme, dışarıdan baskı veya itme hissiyle anlayabilir. Çocuklarda ise olay doğrudan nöbet geçirme (konvülsiyon), nefes durması veya kalp durması şeklinde kendini gösterebilir."
HAYAT KURTARAN ALTIN KURALLAR! İLK ANDA NELER YAPILMALI?
Prof. Dr. Başar Cander, evde ya da iş yerinde bir elektrik çarpmasıyla karşılaşıldığında saniyeler içinde yapılması gerekenleri adım adım sıraladı:
1. Önce kendi güvenliğiniz: Akıma kapılan kişiye asla dokunmayın.
2. Kaynağı kesin: Hemen sigortaları indirin, ana şalteri kapatın.
3. Yalıtkan malzeme kullanın: Eğer kaynağı kesmek mümkün değilse, kişiyi akımdan ayırmak için kesinlikle tahta, plastik saplı bir cisim gibi yalıtkan malzemeler kullanın.
4. Kalp masajına başlayın: Eğer akım kalbi durdurduysa, vakit kaybetmeden ileri kardiyak yaşam desteği (kalp masajı) uygulanmalı ve hasta bu şekilde hastaneye ulaştırılmalıdır.
'HİÇBİR ŞEYİM YOK' DİYENİ BİLE 6 SAAT TUTUYORUZ'
Elektrik çarpması sonrasındaki hastane sürecine de değinen Prof. Dr. Cander, akımın vücuttan çıkıp gitse bile arkasında sinsi hasarlar bırakabileceğini belirtti. Hastanede yapılan takipleri ise şöyle özetledi:
"Biz hastanede elektriğin giriş-çıkış deliklerini inceleriz. Hasta akıma ne kadar süre maruz kaldı? Bu çok önemli. Çünkü elektrik kas yıkımı (rabdomiyoliz) yapabilir, bu da doğrudan böbrekleri vurarak akut böbrek yetmezliğine yol açar. Solunum sistemini etkileyebilir. Bu yüzden hastanın idrar yollarını, böbreklerini ve kalbini gözlemleriz. Hastanın hiçbir şikayeti olmasa bile, en az 4 ila 6 saat müşahede altında tutmadan asla taburcu etmeyiz."
Prof. Dr. Cander, son olarak özellikle riskli iş kollarında çalışanların elektrikten koruyan özel elbiseler ve yalıtkan eldivenler kullanmasının hayati olduğunu, evlerde ise kaçak akım rölelerinin mutlaka düzenli kontrol edilmesi gerektiğini hatırlattı.
Aylardır sır gibi saklıyorlarmış! Murat Yıldırım ve eşinden 2. bebek sürprizi- Karadeniz ağıtı yazdı! Hayal Köseoğlu kaybettiği babasını andı
- Farah Zeynep Abdullah'ın Ahbap soruşturmasındaki ifadesi çıktı! 'Sabahlara kadar telefon görüşmesi yaptım'
- Sibel Can, oğlu Emir Aksüt'ün yeni yaşını kutladı, paylaşımına beğeni yağdı
- Meryem Uzerli'yi duygulandıran doğum günü sürprizi
