Giriş
Türkiye genelinde üretken ve girişimci kadınların sayıları hızla artıyor. Ancak kadınlar iş hayatında erkeklerle aynı oranda temsil edilmiyorlar.
Türkiye İstatistik Kurumu ve UN Women Türkiye tarafından yayımlanan ‘Türkiye’de İstatistiklerle Kadın 2025’ raporuna göre nüfusumuzun yarısını oluşturan kadınlar, işgücüne katılım, istihdam, ücret ve karar alma mekanizmalarında erkeklerin gerisinde kalırken, ev içi bakım ve hane sorumluluklarının büyük bölümünü üstlenmeye devam ediyor. Verilere göre, kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 32.5’te kalırken, erkeklerde bu oran yüzde 66.9 seviyesinde bulunuyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 yılında yayımladığı Küresel Cinsiyet Açığı Raporu’na göre Türkiye, 148 ülke arasında 135’inci sırada; sondan yedinci sırada bulunuyor. Türkiye’de 21 milyon 548 bin kadın, çalışmak istemesine rağmen işgücüne katılamıyor.
KRİTİK ÖNEMDE
Türkiye Kadın Girişimciler Derneği (KAGİDER) Başkanı Esra Bezircioğlu, Türkiye’de çalışma çağındaki yaklaşık 33.7 milyon kadından yalnızca 11.7 milyonunun iş gücüne katıldığını belirterek, milyonlarca kadının sahip olduğu bilgi, beceri ve üretim potansiyeline rağmen ekonomik hayatın dışında kaldığını vurguluyor. “Kadınların üretime, girişimciliğe ve karar alma süreçlerine daha güçlü katılması yalnızca eşitlik açısından değil, ülke ekonomisinin büyümesi için de hayati öneme sahip” dedi.
3.5 KATLIK FARK VAR
Toplumsal roller kadınların, çocuklarının, yakınlarının ve evlerinin gerektirdiği tüm bakım sorumluluğunu üstlenmesi yönünde baskı kuruyor. OECD verilerine göre 23 Avrupa ülkesinde kadınlar, ücretsiz işlere günde yaklaşık 4.5 saat harcarken, erkekler sadece 141 dakika harcıyor. Bu, her gün 2 saatlik bir fark anlamına geliyor. Türkiye, kadınların erkeklerden 3.5 kat daha fazla ücretsiz iş yaptığı ülke olarak Avrupa’daki en büyük farka sahip.
SÜRDÜRÜLEBIİLİR KALKINMA İÇİN ELZEM
Özyeğin Üniversitesi tarafından hazırlanan araştırmaya göre evlilik ve çocuk sahibi olmak sadece kadınların yükünü artırıyor. Bakım emeği ve zihinsel iş yükü, kadınların iş hayatında kalmasını zorlaştırıyor. Kadınların yüzde 31’i, hayatlarının bir noktasında bu nedenle işinden ayrıldığını belirtiyor. Bu oran erkeklerde yüzde 18 ile kadınların neredeyse yarısı kadar. Sürdürülebilir kalkınma ve ekonomik büyüme ancak ve ancak kadınları güçlendirmekle, ekonomiye eşit ve aktif katılımları ile mümkün olabilir.
EVDE, İŞ HAYATINDA, SORUMLULUKLARIN PAYLAŞIMINDA
Boyner Grubu 2009 yılından bu yana 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dikkat çekiyor. Her yıl hazırladığı farkındalık kampanyalarıyla kadın sorununu farklı açılardan gündeme taşıyan kurum, bu kez sorunun en önemli paydaşı olan erkekler üzerinden bir sorgulamaya gitti. Eşitsizlik kavramını erkekler üzerinden sorgulamayı amaçlayan ‘Kadınlar Günü Neden Var?’ filminin lansmanında konuşan Boyner Grup Yönetim Kurulu Üyesi Ümit Boyner “Hayal ettiğimiz eşit dünya gerçekleşene kadar sormaya ve sorgulamaya devam edeceğiz” dedi. Psikolog Gökhan Çınar ise “Kadının özgür olmadığı bir dünyada, erkek de ne yeterli ne de gerçekten değerli. Kadın hakları mücadelesi sadece kadınların omuzlarında yükselen bir süreç değil, erkeklerin de kendi özgürlükleri için sahiplenmesi gereken bir varoluş meselesidir” diyerek erkeklerdeki zihinsel değişimin önemini vurguladı.
8 İLDE 10.000 GENÇ KIZA EĞİTİM
Hayat Kimya ergenlik çağındaki kız öğrencilerin eğitim yolculuğuna destek olacak ‘Bir Kız Bin Umut’ projesi ile 8 ilde 10.000 gence ulaşmayı hedefliyor. Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü (TEGM) ve Hayat Kimya iş birliğiyle yürütülecek program; Türkiye genelindeki 7. ve 8. sınıftaki kız öğrencilerin biyolojik, psikolojik ve sosyal gelişim alanlarında desteklenmesini amaçlıyor. Bu yıl Bitlis, Hakkari, Kastamonu, Muş, Erzurum, İstanbul, Isparta ve Şanlıurfa’da 40 okulda başlayacak program kapsamında oluşturulan eğitim içeriklerinin, rehber öğretmenler aracılığıyla genç kızlara aktarılması amaçlanıyor. Ayrıca, öğrencilere eğitim bursu desteği de sağlanacak.
BAKIM EMEĞİNDE DE EŞİTLİK
Fiba Grubu bakım emeği ve zihinsel iş yükü hakkında farkındalık oluşturmak ve sorumlulukların adaletsiz dağılımına dikkat çekmek amacıyla 2024 yılında ‘Yük Olmasın’ projesini başlattı. Proje ile sorumlulukların daha adil şekilde paylaşılmasının teşvik edilmesi, özel sektörün konuyu fark etmesi ve bu konuda çözümler geliştirmesinin sağlanması hedefleniyor. Ev içinde bakım emeği ve zihinsel iş yükünün çoğunluğunu üstlenen kadınlar, kurumlardan bu konuda farkındalık oluşturmalarını bekliyor. Özyeğin Üniversitesi danışmanlığında yayınlanan “Eşit Bakım Eşit Zihin Yükü Farkındalık Rehberi” toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklere dikkat çekerken çözüm önerileri de paylaşıyor. www.yukolmasin.com.tr web sitesinde herkes kendi zihinsel iş yükünü ölçmeye davet ediliyor.
