Giriş
Zeytin dalına dokunan her el, bir hikayeye dokunur aslında… Zeytin, sadece bir meyve değil; barışın, bereketin ve sabrın sembolü. Zeytin yetiştiriciliği, ilk kez Milattan Önce 4000 yıllarında Anadolu’da başlamış, buradan Akdeniz’in diğer ülkelerine yayılmış. Anadolu’dan getirtilen fideler Girit adasına dikilmiş. Bu ada 3000 yıl boyunca zeytin ağacı kültürünün tüm Akdeniz’e yayılması için büyük rol oynamış. Ülkemiz de yüzyıllardır zeytin ağacının anavatanı. Anadolu’nun binlerce yıllık tarımsal mirasının parçası zeytin. Ege, Marmara ve Akdeniz kıyılarında antik çağlardan bu yana yetiştiriliyor. Özellikle Ayvalık, Edremit, Milas, Akhisar, Aydın, İzmir, Gemlik ve Hatay gibi bölgeler hem üretim hem de çeşitlilik açısından öne çıkıyor. Diyarbakır, Mardin, Gaziantep de zeytinciliğin öne çıktığı şehirler. Türkiye, dünya genelinde en fazla zeytin ağacına sahip ilk üç ülkeden biri. Dünya zeytinyağı ihracatında da ilk 5 ülke arasında yer alıyor. Yaklaşık 190 milyonun üzerinde zeytin ağacı bulunan ve Dünyanın önemli zeytin üreticisi Türkiye, 2024’te 3 milyon 750 bin tonla Cumhuriyet tarihinin en fazla zeytin rekoltesine ulaştı.
ÜRETİM YILLAR İÇİNDE ARTIYOR
Zeytin ağacının anavatanı Türkiye’de üretimher yıl artıyor. 2001’de 99 bin olan ağaç sayısı geçen yıl 201 bin 770’e ulaştı. Zeytin üretimi 2001’deki 600 bin tonluk seviyeden 2023’te 1 milyon 520 bin tona yükseldi. Zeytin ve zeytinyağı sektörü kırsal kalkınma ve kadın istihdamı için büyük önem taşıyor. 81 ilinin 41’inde, 843 ilçenin 270’inde zeytin üretimi yapılıyor. Üretimin yüzde 53’ü Ege, yüzde 18’i Marmara, yüzde 23’ü Akdeniz, yüzde 6’sı Güneydoğu Anadolu ve yüzde 0.2’si de Karadeniz Bölgesi’nde gerçekleştiriliyor. Küresel ısınma nedeniyle zeytin erken karardı, ancak son yağmurların etkisiyle iri taneli çoğu bölgede. Erken olsa da bu yıl da zeytinliklere bereket için girildi ve hasat başladı. Festivallerle, şenliklerle, eğitimlerle ve sürdürülebilir projelerle ölümsüz ağaç bir kez daha sofralara bereket oldu.
DİDİM’DE ZEYTİN DALI GÖLGESİNDE BULUŞMA
“Zeytin, barışın dalı, bereketin sofrası…” diyen Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, 7. Geleneksel Uluslararası Didim Zeytin Festivali’nde 10-12 Ekim arasında binlerce ziyaretçiyi ağırladıklarını dile getiriyor. Başkan Gençay “Ege’nin bereketli topraklarında, barışın simgesi zeytin dalının gölgesinde buluştuk. Tadım etkinliklerinden yarışmalara, söyleşilerden atölyelere kadar birçok program yerli-yabancı misafirlerden ilgi gördü. Zeytin bu toprakların en eski tanığıdır; kökleri geçmişe, dalları geleceğe uzanır. Zeytini korumak, geleceğimize, çocuklarımıza ve bu toprakların ruhuna sahip çıkmaktır” diye konuşuyor.
YILIN İLK DOKUNUŞU
Bursa’nın Orhangazi Belediye Başkanı Bekir Aydın, Tarım A.Ş. aracılığıyla yılın ilk zeytin hasadının yapıldığını belirtiyor. Hürriyet Mahallesi’ndeki belediyeye ait zeytinliklerde gerçekleştirilen hasat ile üretim hedefleri hakkında bilgi veren Başkan Aydın, şöyle devam ediyor: “Bu yıl için zeytin üretiminde yeni bir sayfayı açıyoruz. Hedefimiz sadece belediyemize ait mevcut arazileri değerlendirmek değil, Orhangazi’yi tarımda marka haline getirmek. Çalışmalar, sadece üretimi artırmakla kalmayacak; yerel ekonomiyi ve istihdamı güçlendirecek.”
BARIŞ VE HOŞGÖRÜ
Bursa Gemlik’te bu yıl 32’ncisi düzenlenen Uluslararası Gemlik Zeytini Festivali ile zeytinin hem kültürel hem de manevi yönüne dikkat çektiklerini söyleyen Gemlik Belediye Başkanı Şükrü Deviren, “26-28 Eylül arasında 32. Zeytin Festivali’mizi gerçekleştirdik. Asıl amacımız, farklı düşüncelerden, inançlardan insanları zeytinle özdeşleşen barış ve hoşgörü etrafında buluşturmaktı. Önümüzdeki yıl Orhangazi, İznik ve Mudanya belediyelerimizle el ele vererek, bir haftalık ortak bir Zeytin Festivali gerçekleştirmeyi arzuluyoruz. Gemlik bir dünya markasıdır, ancak biz Bursa ile, Türkiye ile büyüyeceğiz” diyor.
BARBURUN ÇİFTLİĞİ’NDE SEMBOLİK HASAT
Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, geçen hafta sonu 20’ncisini düzenledikleri Uluslararası Zeytin Hasat ve Turizm Festivali’nin ekonomi ve tanıtıma katkı sağladığını söylüyor. Başkan Ergin, “Tarlada Sembolik Zeytin Hasat Töreni’ni Barbun’un Çiftliği’nde yaptık. 6 kurumun organize ettiği festivalin amacı; dünyanın en kaliteli zeytin ve zeytinyağının üretildiği Ayvalık’ın değerini hak ettiği seviyeye yükseltebilmek. UNESCO sürecimiz bile zeytinyağı ile hayat buluyor” diye konuşuyor.
İZMİR TİCARET BORSASI’NDAN 7’DEN 77’YE EĞİTİM
İzmir Ticaret Borsası Başkanı Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, Avrupa İnovasyon Konseyi desteğiyle yürütülen projelerle iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılmasının hedeflendiği bilgisini veriyor: “Borsamızca yeşil dönüşüm eğitimleri, mentörlük desteği veriliyor. Zeytinyağı Tadım Paneli, Uluslararası Zeytin Konseyi’nden tanınırlık sertifikası kazandı. Üretim yapmak isteyen gençlerimize destek veriyoruz. Toprak ve Çocuk Programımız kapsamında Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nde hasat düzenledik.”
ALİAĞA’DA ŞENLİKLİ HASAT
İzmir’in Aliağa ilçesinde de zeytin hasadı şenlikle başlayacak. 4. Zeytin Hasat Şenliği’nin bu yıl 21 Ekim’de gerçekleştirileceğini belirten Aliağa Belediye Başkanı Serkan Acar, “Her yıl olduğu gibi bu yıl da renkli etkinliklere sahne olacak şenliğimiz üreticiler, çiftçiler ve vatandaşları bir araya getirecek. Hasat etkinliği, zeytinyağı fabrikası ziyareti, yöresel zeytin standı ve sofralık zeytin yapımı atölyeleri düzenlenecek. Ayrıca “En İyi Zeytinyağlı Sarma Yarışması” ve “Zeytinyağı Tadım Yarışması” ile katılımcılar keyifli anlar yaşayacak. Şenlik, hem üreticiye moral verecek hem de yerel ürünlerin tanıtımına katkı sağlayacak” diyor.
AVRUPA’NIN GÖZDESİ GERMENCİK’İN TESCİLLİ MEMECİK ZEYTİNİ
Bereketli topraklarıyla ünlü Germencik’te de zeytin hasadı başladı. Yüksek üretim rekoltesinin yanısıra zeytinin kalitesinin de yüksek olduğunu dile getiren Germencik Belediye Başkanı Burak Zencirci, şu bilgileri veriyor: “Germencikli üreticiler gerek yurt içi gerekse yurtdışı pazarda önemli bir paya sahip. Coğrafi İşaretli Memecik cinsi zeytin ağaçlarından elde edilen zeytinyağı Avrupa’da ciddi alıcı buluyor. Germencik’in toprakları, becerikli ve çalışkan üreticilerin eliyle ustalıkla işlenip, emekle ve alın teriyle tüm dünyaya hitap etmeye devam ediyor.”
DÜNYANIN EN İYİSİ SEÇİLDİ
Gaziantep’te üretilen Nizip zeytinyağı, haziranda kalite ve saflıkta dünyanın en iyisi seçildiği bilgisini veren Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, “Bu yıl 11-16 Kasım arasında düzenlenecek 2. Geleneksel Nizip Zeytin Festivali ile zeytin kültürümüz tanıtılırken yerel üreticiler desteklenecek ve bölge ekonomisine katkı sağlanacak. Zeytin ve zeytinyağı ile markalaşarak dünya sahnesinde yerimizi almak için çalışıyoruz. Hasat zamanımız bereket getirsin” diye konuşuyor.
15 MİLYON ZEYTİN AĞACIYLA AKHİSAR
Akhisar Belediye Başkanı Ekrem Kayserili, üreticilerin yanında olduklarını vurgulayarak, “15 milyon zeytin ağacının bulunduğu Türkiye’nin zeytin başkenti olarak kabul edilen Akhisar, Türkiye’nin en verimli arazilerinden birine sahip. Ürünlerimiz hem yurt içi hem de yurt dışı pazarlarda satışa sunulacak” diyor. Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu ise “Zeytincilik bölgenin temel değerlerinden biri. Ortak projelerle üreticilerin desteklenmesi için hazırız” diye konuşuyor.
YALNIZCA MARDİN’DE YETİŞİYOR
Mardin’in Derik ilçesinde de zeytin hasadı başladı. Coğrafi işaretle tescillenen ‘Derik Zeytini’nde verimin bu yıl düşük olduğunu belirten yetiştiriciler, geçen sene 2-3 dönüm başına bir tonu aşkın verim elde edilirken bu yıl aynı bahçeden en fazla 300-400 kilo rekolte elde edileceğini söylüyor. Sabahın erken saatlerinde üreticiler zeytinleri topluyor, ardından elle kırma işlemini yapıyor. 1-2 ay bidonlarda muhafaza edilen zeytinler satışa sunuluyor.
MİLAS’TA ŞENLİK VAR
Muğla Milas’ın önemli markalarından biri haline gelen Zeytin Hasat Şenliği bu yıl 11. kez 7-8-9 Kasım’da düzenlenecek. Milas Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Reşit Özer, “Milas’ın coğrafi işaretli ürünü Milas Zeytinyağı başta olmak üzere bölgenin tarımsal değerlerinin tanıtımı açısından şenlik büyük önem taşıyor. Zeytin Hasat Şenliği hem üreticilerimizi destekleyen hem de Milas’ın tanıtımına katkı sunan bir organizasyon. Milas halkını ve misafirlerimizi şenliğe bekliyoruz” diyor.
HATAY’DAN TÜM YURDA GÖNDERİLİYOR
Hatay’ın Hassa ilçesinde, Türkiye’nin en verimli ovalarından biri olarak bilinen Amik Ovası’nda sofralık zeytin hasadı başladı. Çiftçiler, bu yılki rekolteden memnun olduklarını ifade ederek bereketli bir sezon bekliyor. Üreticiler, verimli bir sezonun çiftçiye ekonomik anlamda destek sağlayacağını belirtirken, kuraklığa rağmen ağaçların iyi durumda olmasına ve ürün kaybı yaşanmamasına seviniyor. Hatay’dan çıkan zeytinler, hem şehir içinde hem de Türkiye’nin dört bir yanına gönderiliyor. Sofralık zeytin, tüketiciler tarafından özellikle tadı ve kalitesi nedeniyle tercih ediliyor.
MUTLU ÜRETİCİ ÜRETİYOR
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, ‘2. Mut Zeytin ve Zeytinyağı Festivali’nin Mut Belediyesi’nce “Sağlık Zeytinden Zeytin Mut’tan” sloganıyla 10-12 Ekim arasında düzenlendiği bilgisini veriyor. Başkan Seçer, “Mut üreten bir ilçe. Mut zeytinyağının coğrafi işaret tescili almış olması tanıtım ve üretici açısından oldukça önemli. Bu durum markalaşma yolunda çok önemli bir adım” diyor. Mut Belediye Başkanı Murat Orhan da şöyle konuşuyor: “Mut zeytinyağı bir markadır. Bu markamızı en iyi şekilde tanıtmak için festivaller yapıyoruz.”
