Ayvalık

EGE’NİN YÜKSELEN GASTRONOMİ ROTASI

Balıkesir ve Ayvalık, son yıllarda Türkiye gastronomisinin dikkat çeken merkezleri arasında bulunuyor. Michelin Rehberi’nin Türkiye seçkisini genişletmesi, bölgedeki gastronomi potansiyelini destekleyen önemli gelişmeler arasında gösteriliyor. Ayvalık ve Cunda Adası, son yıllarda gastronomi odaklı ziyaretçi profilinin yoğun ilgi gösterdiği destinasyonlar arasında yer alıyor. Butik restoranlar, taş fırın mutfakları, tadım menüleri ve yerel ürün odaklı işletmeler bölgenin gastronomi turizmini hareketlendiriyor. Bölgedeki gastronomi çalışmalarının temel hedeflerinden biri ise turizmi dört mevsime yaymak. Balıkesir gastronomisinde öne çıkan bir diğer başlık ise coğrafi işaret çalışmaları. Ayvalık zeytinyağı, höşmerim, lor tatlısı ve Ayvalık tostu gibi bölgeyle özdeşleşen ürünlerin marka değerinin artırılması hedefleniyor. Ayvalık, Türkiye’nin en önemli zeytin ve zeytinyağı üretim merkezlerinden biri olarak gastronomideki konumunu güçlendiriyor. Bölgedeki üreticiler erken hasat ve soğuk sıkım teknikleriyle yüksek kaliteli ürünler ortaya koyarken, coğrafi işaretli zeytinyağları uluslararası pazarlarda da ilgi görüyor. Balıkesir mutfağının temel unsurları arasında yer alan Ege otları; şevketibostan, radika, cibez ve arapsaçı gibi yerel otlar modern sunumlarla yeniden yorumlanırken, papalina ve günlük deniz ürünleri Ayvalık sofralarının vazgeçilmezleri arasında bulunuyor. Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın ve Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin ile gastronomi projelerini değerlendirdiler.

COĞRAFİ İŞARETLERLE MİRAS KORUNUYOR

Ayvalık’a özgü beş yerel ürün, coğrafi işaret kazandığı bilgisini veren Başkan Ergin, şöyle devam ediyor: “2007’de yalnızca zeytinyağına coğrafi işaret alınmıştı. 5 yılda 5 yerel ürünümüze coğrafi işaret kazandırdık. Ayvalık Lor Tatlısı, Ayvalık Sakızlı Kurabiye ve Ayvalık Tostu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından geleneksel ürün adıyla tescil edildi. Ayvalık’ta ‘Karadiken’ olarak bilinen deniz kestanesi, Ayvalık Sepet/Kelle Peyniri de tescillenerek listeye eklendi. Böylece zeytinyağı da dahil olmak üzere toplam altı yerel ürün, coğrafi işaretli lezzetler arasında yerini aldı. Ayvalık mutfağının önemli bir parçası olan mezeler için de coğrafi işaret çalışmalarını başlattık. Her yıl bir ya da iki mezemizi tescilleyerek bu alanda da markalaşmayı hedefliyoruz.”

BU YIL TEMA: MEZENİN KALBİ AYVALIK

Bölgeye özgü lezzetleri GastroFest ile ikinci kez sofrada buluşturacaklarını belirten Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, “Bu yıl ikinci kez 15-16-17 Mayıs’ta düzenleyeceğimiz Ayvalık GastroFest’te ziyaretçilerimizi ağırlamaya hazırlanıyoruz. Festivalimiz, bu yıl daha kapsamlı içerikle gastronomi dünyasının önde gelen temsilcilerini, şefleri, üreticileri ve lezzet tutkunlarını bir araya getirecek. Bu yıl ‘Mezenin Kalbi Ayvalık’ temasıyla düzenlenecek festivalde, Türkiye’nin farklı bölgelerinden meze kültürü temsilcileri bir araya gelirken, Ayvalık zeytinyağıyla hazırlanan lezzetler ön plana çıkacak. Zeytin ve zeytinyağı, deniz ürünleri ve Ege’nin zengin ot kültürü çeşitli etkinliklerle ziyaretçilere sunulacak” diyor.

KÜLTÜR, TURİZM VE KALKINMAYA DESTEK

Festivalin kentin gastronomi kimliği açısından önemine dikkat çeken Başkan Ergin, şu bilgileri veriyor: “Zeytinimiz, zeytinyağımız, deniz ürünlerimiz ve ot kültürümüz bu toprakların en değerli mirasları arasında yer alıyor. Ayvalık GastroFest ile bu değerleri daha geniş kitlelere tanıtmayı, üreticilerimizi desteklemeyi ve kentimizin marka değerini artırmayı amaçlıyoruz. İlk yıl elde ettiğimiz başarıyı bu yıl daha da ileri taşıyarak Ayvalık’ın gastronomi turizmindeki yerini güçlendireceğiz. Ayvalık’ın köklü zeytinyağı, deniz ürünleri çeşitliliği ot kültürü, GastroFest’i gastronomi etkinliği olmanın ötesine taşıyor. Festival, kentin kültürel ve turistik değerlerini ön plana çıkarırken, yerel kalkınmaya katkı sağlayan önemli bir platform olarak öne çıkıyor.”

KADİM MUTFAK KÜLTÜRÜ DÜNYA SAHNESİNDE

Kentin gastronomisini gözler önüne seren bir festivale imza attıklarını dile getiren Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, “8-9-10 Mayıs’ta gerçekleştirdiğimiz 1. Uluslararası Balıkesir Gastronomi Festivali’nde; tematik lezzet sokakları, özel şov ve atölyeler yer aldı. Festivalde şefler, gastronomi yazarları, yerel üreticiler ve kooperatifler bir araya gelirken; Ege otları, zeytinyağlılar ve deniz ürünleri merkeze taşındı. Tamamen sponsorluklar aracılığıyla düzenlediğimiz festivalde; workshoplar, tadım etkinlikleri ve panel programlarıyla Ayvalık mutfağının kültürel yönü de tanıtıldı. Şehrin kadim mutfak kültürünü modern bir anlayışla birleştirerek Balıkesir’i ‘Gastronomi ve Turizm Merkezi’ne dönüştürmeyi hedefliyoruz” diye konuşuyor.

TEMATİK LEZZET SOKAKLARI

Festivalin, yerel üreticileri küresel şeflerle buluşturduğunu, coğrafi işaretli ürünleri markalaştırmayı ve ‘Atıksız Mutfak Hareketi’ ile sürdürülebilir bir gastronomi vizyonu oluşturmayı amaçladığını belirten Başkan Akın, şu bilgileri veriyor: “GastroFest’te yurtdışından gelen şeflerin yaptığı workshop çalışmalarına da yer verildi. ‘Tematik Lezzet Sokakları’nın yer aldığı festivalde; Ot ve Zeytin Sokağı, Peynir ve Süt Yolu, Ateş ve Köz Sokağı, Kültür ve Miras Sokağı, Tatlı Hayat Caddesi, Üreten Eller Pazarı, Kahve Yolu ve Sokak Lezzetleri yoğun ilgi gördü.”

ŞEHRİN TÜM LEZZETLERİ ‘ONDAN YEREL MARKET’TE

Gastronomi markalaşma sürecini hızlandırmak hedefiyle çalıştıklarını söyleyen Başkan Akın, “Balıkesir’in tüm lezzetlerini tek çatıda buluşturan ‘Ondan Yerel Market’i açtık. İvrindimizin kuzusu, Manyasımızın kelle peyniri, Balyamızın tereyağı, Havranımızın mandalinası, Edremitimiz ile tüm körfezimizin zeytini ve zeytinyağı, Gömeçimizin bamyası, Sındırgımızın susamı yok olup gitmesin diye projeler üretiyoruz. Üretici kooperatiflerimizden temin edilen taze, doğal ve katkısız gıdalar bu markette hemşehrilerimize sunuluyor. Raflarda sadece ürünler değil, kadın emeği, kooperatif dayanışması ve ortak üretim kültürü var” diyor.

‘HERKES BU HİKAYENİN PARÇASI

Ondan Yerel Marketler de kooperatif ürünlerinin dışında satılmasında sakınca olmayan, Türk Gıda Kodeksi’ne uygun coğrafi işaretli ürünlerin satışının da yapıldığı bilgisini veren Başkan Akın, şöyle devam ediyor: “Doğal balın kontrollü kristalizasyon yöntemiyle işlenmesi sonucu elde edilen, sürülebilir kıvama sahip özel bir bal olan krem balın üretim sürecinde herhangi bir katkı maddesi kullanılmazken; ürün tamamen yüzde 100 doğal bal niteliği taşıyor. Krem balı kurumsal olarak ürettik. Hem çocuklarımız için sağlıklı hem güvenli, doğal. Bu şehirde herkesin emeği değerli. Herkes bu hikayenin parçası.”

AYVALIK TOSTUNUN HİKAYESİ

Ayvalık Tostu’nun kökeninde 1920’lerin mübadele sonrası mutfak kültürü birleşimi var. Ayvalık’a gelen Giritli ve Midillili aileler farklı şarküteri alışkanlıklarını taşıyor ve bölgenin süt ürünleriyle birleşince ortaya bu tost kültürü çıkıyor. Yani Ayvalık tostu aslında sadece bir ‘fast food’ değil; göç mutfağının yaşayan örneklerinden biri

PAPALİNA SADECE KÖRFEZDE BU KADAR MEŞHUR

Papalina başka bölgelerdeki sardalyaya benzese de Ayvalık Körfezi’nin plankton yapısı ve su sıcaklığı nedeniyle farklı bir aroma geliştirdiği söyleniyor. Yerel balıkçılar ‘Papalina başka yerde aynı olmaz’ derken aslında; coğrafi farklılık gerçekten tadı etkiliyor. Bu yüzden Ayvalık’ta papalina gastron

ADALAR MUTFAĞINDAN SAKIZLI TARİFLER

Sakızlı kurabiye, sakızlı muhallebi ve bazı deniz ürünlü tarifler Midilli hattından taşınan mutfak etkilerini hala yaşatıyor. Bu nedenle Ayvalık mutfağı teknik olarak sadece ‘Anadolu mutfağı’ değil; güçlü bir Doğu Ege ada mutfağı karakteri de taşıyor.