Giriş
Teknolojinin tarım sektörüne entegrasyonu, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de üretim biçimlerini köklü şekilde değiştiriyor. Akıllı tarım uygulamaları, çiftçiye sadece daha fazla ürün kazandırmakla kalmıyor; çevreyi koruyarak, kaynakları etkin kullanarak tarımın sürdürülebilirliğini sağlıyor. Türkiye genelinde devlet destekleri ve birçok belediye, tarımda dijitalleşme ve verimlilik odaklı yatırımlarla dikkat çekiyor. Özellikle sulama, bitki izleme, toprak analizi ve mobil uygulamalarla desteklenen projeler, kırsal kalkınmayı teknolojiyle buluşturuyor. Su kaynaklarının hızla tükenmesi ve iklim krizinin etkileri göz önüne alındığında; akıllı sulama, erken uyarı sistemleri ve gençlere yönelik eğitim programlarıyla sürdürülebilir üretim mümkün hale geliyor. Dijitalleşen tarım sektörü, Türkiye’nin tarım ihracatında kalitenin yükselmesine ve maliyetlerin düşmesine katkı sağlıyor. Akıllı tarım uygulayan çiftçiler hem iç hem dış pazarda daha güçlü bir konuma geliyor.
NURDAĞI’NDA TARLALAR TELEFONLA SULANIYOR
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, GAP İdaresi iş birliğinde Nurdağı’nda başlatılan akıllı basınçlı sulama sistemlerinin cep telefonlarıyla kontrol edilebildiği bilgisini veriyor. Şahin, “Mobil tarım laboratuvarı sayesinde, çiftçiler sahada toprak ve yaprak analizlerini hızlıca yaptırarak gübreleme ve ilaçlama planlamasını bilinçli şekilde yürütüyor” diyor.
GENÇ ÇİFTÇİLER İÇİN ŞATEM KURULDU
GAP desteğiyle “Akıllı Tarım Eğitim Merkezi”ni kurduklarını aktaran Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar, “Tıbbi ve aromatik bitki üretimine yönelik dijital seralarda lavanta, kekik ve adaçayı yetiştiriliyor. Akçakale’de buğday hasadının hemen ardından 10 dekarlık alanda, doğrudan anıza mısır ekimi gerçekleştirdik. Bu yöntem sayesinde toprak çıplak kalmayacak, buharlaşma minimum seviyeye inecek ve su tasarrufu sağlanacak. Sürdürülebilir tarıma katkı sağlamak için Akçakale’de 50 dönümlük alana soya fasulyesi ekimi gerçekleştirdik” diyor.
SUSUZ TARIM MODELİNİ YAYGINLAŞTIRIYOR
Konya Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’nin tahıl ambarı kentte kuraklıkla mücadelede susuz tarım modelini yaygınlaştırmak amacıyla önemli projeleri hayata geçiriyor. Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, “Gelecek nesillere daha yaşanabilir bir Konya bırakmak için hep birlikte suyu daha bilinçli kullanmalı, tasarrufu hayatın her alanına yaymalıyız. Bu bilinçle kuraklığa dayanıklı buğday, arpa ve nohut üretimi gerçekleştiriyoruz” diye konuşuyor. Başkan Atay ayrıca, Kent Tarımı ve topraksız üretim üzerine de Ar-Ge çalışmaları yürüttüklerini belirterek, şu bilgileri veriyor: Konya Bilim Merkezi bahçesinde topraksız tarım alanı oluşturarak sürdürülebilir üretim modelleri geliştiriyoruz.”
ÖRNEK ÇİFTLİK
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, kurdukları 50 dönümlük “Akıllı Tarım Çiftliği”ni dijital teknolojilerle donattıklarını anlatıyor. Aras, şöyle konuşuyor: “İklim kontrollü seralar, dijital sağım üniteleri ve arı kovanı takip sistemleriyle üretim hem verimli hem sürdürülebilir hale geldi. Tohum analiz laboratuvarı da yerel çeşitlerin korunmasına katkı sağlıyor. 50 dönümlük arazide; akıllı sera, sulama, hayvancılık, arıcılık ve tohum laboratuvarlarında lavanta ve karakılçık buğday üretimi gerçekleştiriyoruz.”
TARIMDA ÖNCÜ KENT
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, kentin ve ülkenin en önemli gelir kaynaklarından biri olan tarım alanında büyük hamleleriyle dikkat çekiyor. Özellikle Tıbbı Aromatik Bitkiler Projesi, tarım alanında gelecek vaad eden bir proje olması açısından büyük önem taşıyor. Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, bu proje ile Kocaeli sınırları içinde farklı bir bitki deseni oluşturarak katma değeri yüksek bitkiler yetiştirmeyi, satın alma garantili ürünlerle çiftçilerin kazancını artırmayı, ayrıca kırsaldan kente gidişin engellenmesi ve kentten kırsala geri dönüşün teşvik edilmesini hedeflediklerini söylüyor.
DRONE’LA GÜBRE, ATA TOHUMUYLA ÜRETİM
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, drone destekli gübrelemeden ata tohumlarının yaşatılmasına, fide desteğinden kadın arıcılara kovan dağıtımına kadar pek çok yenilikçi projeyi hayata geçirdikleri bilgisini veriyor. Çerçioğlu, “20 dönüm ve altındaki arazilerde ücretsiz drone destekli gübreleme ile hem akaryakıt tasarrufu sağlıyor hem de traktörle gübrelemede yaşanan ürün ezilmesini ortadan kaldırıyoruz” diye konuşuyor.
EZİNE’YE GÜÇ KATAN PROJE
Ziraat Odası ile güzel bir iş birliğine imza attıklarını belirten Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel, “Drone’larımızı aldık. 50 kiloya yakın tohumlama ve ilaçlama yapan cihazları odamıza teslim ettik. Bütçe bizden, uygulama ve planlama onlardan. Bu uygulama ile hem ziraat mühendislerine hem de oda başkanımıza ortak bir protokolle güç vermek istedik. Vatandaştan dönüşleri de çok samimi oldu. Hızlıca artık sosyal belediyeciliği tam anlamıyla iliklerine kadar hisseden bir ilçe yapmak için ziraat odamızla beraber çalışıyoruz. Bunlardan ilk olan drone ile ilaçlamayı 7 bin dönümde gerçekleştirdik. Arpa ve buğday alımlarında da 20 kuruşluk fiyat farkıyla odamız ürünleri taban fiyatından alıyor. Gene taban fiyatından 20-25 kuruşluk farkla da hayvancılıkla uğraşanlara teminini sağlıyor” bilgilerini veriyor.
GÜNEŞTEN AYDA 1.2 MİLYON LİRA TASARRUF
İnegöl Belediyesi, çevre dostu belediyecilik anlayışı doğrultusunda hayata geçirdiği yenilikçi projelerle dikkat çekmeye devam ediyor. Belediye Başkanı Alper Taban, “Hayvan pazarımızın çatısına kurduğumuz Güneş Enerji Sistemi ile artık kendi enerjimizi kendimiz üretiyoruz. Buradan elde edilen üretimle birlikte parklarımızın, yeşil alanlarımızın, bahçelerimizin ve tüm belediye hizmet binalarımızın elektrik ihtiyacını bu sistemle karşılıyoruz. Aylık yaklaşık 1 milyon 200 bin liralık ciddi bir tasarruf söz konusu” diye konuşuyor.
TOPRAKSIZ TARIM MÜJDESİ
Topraksız tarım uygulamasına adım atmaya hazırlandıklarını belirten Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan, “Özşahin Tarım, Okçular Köyü Namazgâh mevkisinde 13.5 dönüm arazi üzerinde 15 yıldır sebze üreticiliği, 6 yıldır da topraksız tarım uygulamasıyla çilek üreticiliği yapıyor. Geçen haftalarda tesiste incelemeler yaptık, bilgi aldık. Bolu Belediyesi olarak Bolululara tarımsal faaliyetlerde öncü olduklarını ve topraksız tarım uygulamalarında da çalışmalar yapacağımızı müjdeledik” diyor.
BAKANLIK’TAN DİJİTAL DÖNÜŞÜM PROJESİ
Tarım ve Orman Bakanlığı, verimliliği artırmak için sensör, drone, uydu görüntüleme gibi teknolojilerin kullanımını yaygınlaştırmayı hedefliyor. Bu kapsamda üreticilere dijital tarım uygulamaları eğitimleri veriliyor ve teknik altyapılar kuruluyor. Ürünlerin üretim aşamasından tüketiciye ulaşana kadar olan süreçleri kayıt altına alan sistemler geliştiriliyor. Böylece hem kalite hem de sürdürülebilirlik sağlanıyor. Akıllı tarım projeleri yalnızca büyük ölçekli işletmeler için değil, kırsal kalkınmayı ve küçük üreticileri de kapsayacak şekilde genişletiliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2025’te 7 bölgede 110 bin dekarlık alanda yapay zekâ destekli sulama otomasyonları kurmayı hedefliyor.
KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARI
Kırsal Kalkınma Yatırımları Destek Programı, AB destekli fonlarla akıllı tarım teknolojilerinin kullanıldığı modern seralar, sulama sistemleri, otomasyon ve biyoteknoloji gibi alanlarda üreticilere hibe ve destek sağlıyor. Çiftçilere modern sulama sistemleri ve enerji verimliliği yüksek cihazlar için finansman imkanı tanınıyor. TÜBİTAK ve Tarım Bakanlığı iş birliğiyle tarım teknolojileri alanında AR-GE projeleri destekleniyor. Özellikle yapay zeka, sensör teknolojileri, veri analitiği ve robotik tarım makineleri üzerine çalışmalara öncelik veriliyor. Üniversiteler ve özel sektörle ortak projeler de teşvik ediliyor.
