Giriş
İzmir’in Urla ilçesi son yıllarda yalnızca bir sayfiye alanı olarak değil; tarım, gastronomi ve kültürel mirasın birlikte düşünüldüğü bir merkez olarak öne çıkıyor. Antik çağlardan bugüne uzanan üretim geleneği, ilçeyi klasik turizm anlayışının ötesine taşıyor. İlçenin ismini nereden aldığına dair çeşitli rivayetlerden biri; halk dilinde Latince ve Rumca bataklıksazlık anlamına gelen ‘Vurla’ kelimesinden ve Osmanlı Padişahı Mehmet Çelebi’nin komutanlarından İbrahim Bey’in sefere çıkarken kendisine ‘Uğurola’, ‘Uğurlu geldi’ demesinden üretildiği… Ayrıca Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde şehrin Kıdafe Kralının kızı ‘Ulice’ tarafından kurulduğu ve şehre ‘Urli’ adının verildiği zamanla halk dilinde değişerek ‘Urla’ dendiği yazılıdır. Urla’nın geçmişi MÖ 6. yüzyıla uzanıyor. Bölgede ortaya çıkarılan zeytinyağı işlikleri, Urla’da tarımın bir ekonomik faaliyet olmanın ötesinde kültürel bir süreklilik taşıdığını gösteriyor.
Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde de üretim kimliğini koruyan Urla, çok kültürlü yapısının izlerini mimaride, mutfakta ve sosyal yaşamda hala taşıyor. Urla tarımında; zeytin, enginar, bağcılık ve yerel tohumlar öne çıkan başlıklar arasında. Urla, Ege mutfağının sade ve mevsimsel yaklaşımını merkeze alan restoranlarıyla gastronomi turizminde dikkat çekiyor. Tarladan sofraya anlayışı, yalnızca bir söylem olarak değil, uygulamada da karşılık buluyor. Urla kıyılarında Demircili, Balıklıova ve Altınköy gibi bölgeler, yaz aylarında yoğunluk yaşasa da ilçe kitlesel turizmin dışında kalmayı sürdürüyor. Urla’da gelişen tarım turizmi, ziyaretçilere yalnızca konaklama değil; üretim süreçlerine katılım imkanı da sunuyor. Urla, bugün Ege’de başka bir kalkınma modelinin mümkün olduğunu gösteren örneklerden biri. Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan ile ilçede hayata geçirilen projeleri konuşuyoruz.
‘GASTROFARM URLA’YA ÖDÜL
Gastrofarm Urla’nın sürdürülebilir turizm alanında dünyanın en prestijli organizasyonlarından olduğunu söyleyen Başkan Balkan, “Gastrofarm Urla, Green Destinations’ın ‘En İyi 100 Hikaye’ yarışmasında ödüle layık görüldü. ‘Toprağın Hikaye Anlattığı Yer’ temasıyla başvurulan Gastrofarm Urla ile doğal ve kültürel zenginlikleri koruyarak gelecek nesillere aktarmak için yürüttüğümüz çalışmaların uluslararası düzeyde takdir edilmesi bizim için büyük bir gurur. Bu başarı, sadece belediyemizin değil, tüm Urla halkının ortak çabasının sonucudur. Her yıl düzenlenen Mart Dokuzu Ot Festivali, Enginar Festivali, Bağbozumu Festivali, bu yıl ilkini düzenlediğimiz Hasat Sonu Etkinliği ve Zeytin ve Sanat Festivalimiz üreticimize destek vermeye devam edecek” diyor
TARIM İLE EL EMEĞİ ÜRÜNLER BİR ARADA
Yerel üreticileri doğrudan tüketiciyle buluşturan Uzunkuyu Üretici Pazarı’nı hayata geçirdiklerini belirten Başkan Balkan, “Yanlış tarım politikaları ve desteklenmeyen çiftçilerimiz nedeniyle, bir köylü çocuğu olarak bu kopuşa tanıklık ediyoruz. Topraktan koparılıyoruz ama bu pazarlar üreticimiz için birer nefes alanı. Burada Uzunkuyu’nun, Nohutalan’ın susuz kavunu, kınalı bamya, börülce, köy ekmeği, lor, annelerimizin ürettiği tarhana ve köy makarnası var. Evinden, çocuğundan zaman ayırıp toprağı alın teriyle sulayan kadınlarımızın emeği var. Tüm üreticilerimizin burada yer almasını istiyoruz” diye konuşuyor.
KÖYLÜ İÇİN ÜRETİM MÜCADELESİ
Uluslararası Urla Zeytin ve Sanat Festivali’nin ikincisini 21-22-23 Kasım’da gerçekleştirdikleri bilgisini veren Başkan Balkan, şöyle konuşuyor: “Çiftçimizin alın terini korumak, tarım arazilerimize sahip çıkmak bizim en asli görevimiz. Görev süremiz boyunca Urla’da hiçbir tarım arazisini imara açmayacağımızın sözünü bir kez daha yeniliyorum. Köylünün toprağı köylüde kalsın diye mücadele ediyoruz. 6360 sayılı yasa ile köylerden belediyemize geçen taşınmazları kooperatiflerimizle yaptığımız anlaşmalar kapsamında köylerimize geri veriyoruz. Kadıovacık, Balıklıova, Bademler, Barbaros ve Özbek köylerimizde bunu hayata geçirmeye başladık.”
‘ZEYTİN MERKEZİ’ HEDEFİ
Zeytin festivalinde, yalnızca söyleşilerin değil hasat ve zeytin sıkımının da yapıldığını belirten Başkan Balkan, “Bademler Kalkınma Kooperatifi ile hasat yaptık. Zeytin çırpmının ardından zeytinler toplandı ve sıkımı için fabrikaya gönderildi. Zeytin, doğanın sunduğu en kutsal şey. Zeytinin binlerce yıllık yolculuğunu sanatla, gastronomiyle ve uluslararası deneyimlerle buluşturduk. Hiçbir yerde yetişmeyen zeytin çeşidi olan ‘hurma’ bu yarımada da yetişiyor. Hedefimiz Urla’yı zeytinin merkezi yapmak. Bunun için çok çalışacak ve tarım alanlarımıza sahip çıkacağız” diyor
ÜRETİCİYE CAN SUYU DESTEKLER
Kırsal mahalleleri kapsayan tarımsal destek programlarıyla ilgili bilgi veren Başkan Balkan “Bugüne kadar 150 kg nohut tohumu hibe edildi. 20 mahallede 15 bin zeytin fidanı üreticilere dağıtıldı. Üreticimize börülce tohumu ve taban gübresi desteği verdik. Karpuz üreticilerini tohum desteği sağladık ve 400 ton rekolte bekliyoruz. Yangından etkilenen Zeytineli Mahallesi’ndeki hayvancılıkla uğraşan üreticilerimize 19 ton saman ulaştırdık. Üretimi çeşitlendirmek amacıyla 7 farklı türde toplam 50 bin kışlık sebze fidesi dağıttık. Tarım Okulu Projesi kapsamında alan ölçümleri ve fizibilite çalışmalarını tamamladık” diyor.
ATATÜRK’ÜN ZEYTİN VASİYETİ YERİNE GETİRİLDİ
‘Zeytin Koleksiyon Bahçesi’ projesi hakkında bilgi veren Başkan Balkan, şöyle devam ediyor: “Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vasiyeti olan Zeytin Koleksiyon Bahçesi’nin ilk fidan dikimini gerçekleştirdik. İlerleyen günlerde Bağcılık Müzemizi de hayata geçireceğiz. Bu topraklar çok değerli, çok kıymetli. Bu toprakları korumak zorundayız. Bu topraklarda, köylerde yalınayak gezen çocukların hakkı var.”
DÖNÜŞÜMLE DİRENÇ LİKENT
“2034 Sürdürülebilir Urla Vizyonu kapsamında yürütülen çalışmalar, Urla’yı dünya genelinde uygulanan dirençli kent modelleriyle aynı çizgiye taşıyacak” diyen Başkan Balkan, şu bilgileri veriyor: “Suyumuzu korumak ve su kullanım oranını azaltmak için çalışmalarımıza devam ediyoruz. 8 arıtma noktası için planlanan programın dört aşaması aynı anda yürütülüyor. Geri kazanılan gri su çok amaçlı sulama göletlerinde depolanacak. Geri kazanılmış su hem tarımsal sulamada kullanılacak hem de yaz aylarında artan yangın riskine karşı su kaynağı olarak değerlendirilecek. Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) ile yaklaşık 30 milyon Euro’luk hibrit fon ve kredi için başvuru sürecini başlattık. Geleceğe hazırlıklı ve doğasıyla uyumlu kent hedefi doğrultusunda kararlılıkla ilerliyoruz.”
BAĞLARIYLA DA ÖNE ÇIKIYOR
Urla bağlarıyla da son yıllarda gittikçe öne çıkıyor. Urla’nın kültürel değerlerini koruyarak gelecek nesillere aktarmak için ellerinden geleni yapacaklarını söyleyen Başkan Balkan, “Urla’da çok güzel bir bağ rotası oluştu. Kültür rotası da oluşturmak istiyoruz. Gastronomi, bağ ve kültür anlamında Urla’nın geleceğinin nereye evrileceği aslında tanımlanmış durumda. Urla’nın kazandığı ivmeyi gelecek nesillere aktarmak boynumuzun borcu” diye konuşuyor.
AVRUPA’NIN ZİRVESİNDE
Avrupa Birliği’nin Ufuk Avrupa Projesi kapsamında destek alan BIO-INTEL-MOB projesinin ortağı olduklarını söyleyen Başkan Balkan, “13 ülkeden 32 kurumla birlikte yürütülecek ve 4 bin 408 başvuru arasından destek almaya hak kazanan yalnızca 2 Türk projesinden biri olan proje ile Urla, yapay zeka destekli, vatandaş odaklı ve iklim dostu ulaşım çözümlerine öncülük edecek. Urla, Roma, Cascais, Riga ve Vilnius gibi şehirlerle birlikte pilot uygulama alanı olarak seçildi. Önümüzdeki 48 ay boyunca yapay zeka tabanlı, iklim dostu ulaşım sistemleri geliştirilerek vatandaşların günlük yaşamına doğrudan dokunan uygulamalar hayata geçirilecek. Urla’nın geleceğini birlikte planlıyor, dayanıklı, çevreci ve teknolojiyle uyumlu bir kent için çalışıyoruz” diyor
EVDE BAKIM BAŞLIYOR
“Nüfus ortalaması 58.7 olan ilçemizde yaşlı vatandaşların yaşam kalitesini artırmak için ‘Evde Bakım Hizmetleri’ projesi hayata geçiyor” diyen Başkan Balkan, “Proje kapsamında iki doktor, iki hemşire, iki erkek ve iki kadın yardımcı personel olmak üzere toplamda 8 kişilik sağlık ekibi hizmet verecek. Evde bakım hizmetlerimiz, yalnızca sağlık desteği sunmakla kalmayacak; aynı zamanda yaşlılarımızın sosyal izolasyona uğramadan, toplumla bağlarını güçlendirerek, yaşamlarını daha anlamlı bir şekilde sürdürebilmelerine olanak tanıyacak. Bu yola çıkarken vizyonumuzu; ‘Mutlu insanların yaşadığı kent Urla’ olarak belirlemiştik. Bu vizyon doğrultusunda Urla Belediyesi olarak, tüm vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını göz önünde bulunduruyoruz” diye konuşuyor.
GELECEĞİN YILDIZLARI
Geleceğin sporcularını yetiştirmek için çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Başkan Balkan, şöyle devam ediyor: “Urla Belediye Spor Kulübü 600’den fazla çocuğa lisanslı olarak birden fazla branşta eğitim veriyor. Sporun birleştirici gücüne inanıyoruz. Amacımız, çocuklarımızın spora yönelmesi ve bizi birçok yerde başarıyla temsil etmesi. Futbolda, basketbolda, voleybolda, sörfte ve önümüzdeki dönemde yeni salonlarımıza kavuştuğumuzda boks, masa tenisi ve bilardo başta olmak üzere farklı branşlarda yetişen çocuklarımız gurur kaynağımız olacak.”
