Giriş
Son dönemdeki gelişmeler altına yarıyor. 3 bin 500 dolarlık kritik sınırı aşan altının ons (31.1 gram) fiyatı rekordan rekora koşuyor. Bu yükseliş altına yatırım iştahını da artırmış durumda. Peki altına yatırım yapmanın kaç farklı yöntemi var? Hangileri sizin yatırım anlayışınıza uygun? Sizin için araştırdık...
TRUMP’IN FED HAMLELERİ ETKİLİ
Altın fiyatlarındaki yükseliş özellikle son 10 günde hızlandı. Bunda ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD Merkez Bankası’na (Fed) yönelik hamleleri etkili oldu. Trump, önce Fed Başkanı Jerome Powell’a ‘Faiz indir’ baskısı yaptı sonra Fed yönetim kurulu üyesi Lisa Cook’u görevden aldı. Bu hamleler Fed’in bağımsızlığına ve dolara ilişkin kaygıları artırdı. Diğer yandan Fed’in 17 Eylül’de 9 ay sonra faiz indirmesi bekleniyor. Rusya-Ukrayna müzakerelerinden henüz barış çıkmadı. Ayrıca Çin ve Rusya ekseninde dolar karşıtı cephe oluşuyor. İsrail’in saldırgan tutumu Ortadoğu kaygılarını artırıyor. Tüm bunlar altına yarıyor. Altının ons fiyatı 3 bin 578 dolarla, gram fiyatı ise 4 bin 736 lirayla rekor kırdı. Altın rekor kırınca yatırım iştahı da artıyor. İşte altına yatırım yapmanın 10 farklı yolu...
1- FİZİKİ ODAKLI TERCİHLER
Gram, çeyrek, yarım, tam, külçe, Ata Lira, takı... Kuyumculardan bu altın çeşitlerinden istediğinizi alabilirsiniz. Bugün 1 gramın altında fiziki alınamıyor. Onun için yanınızda en az 4 bin 700 lira olması gerekiyor. Çeyrek altın 7 bin 500 liranın üzerinde. Takılar ise ayar ve gramına göre daha uyguna alınabilir. Yatırım amaçlı altın alırken al-sat farkına özellikle dikkat edilmeli. 24 ayar gramın al-sat farkı Kapalıçarşı’da 25-35 lira civarında. AVM’lerde ve mahalle arasındaki kuyumcularda bu fark 100 liraya kadar çıkabiliyor. Diğer yandan altın takıların ayarı 14-22 ayar arasında değişiyor. Bu tür takıların işçilik maliyeti oluyor. Dolayısıyla satarken değer kaybı daha çok oluyor. Bu nedenle yatırım yaparken ya ziynet (çeyrek gibi) ya da külçe altın tercih edilmeli.
2- VADESİZ HESAPLAR
Banka hesabı olan herkes, vadesiz altın hesabı açtırabiliyor. Altın hesabı fiziki altın taşıma derdinden kurtarıyor. Bu noktada vadesiz TL hesabında ne kadar para varsa o tutarda alım yapmak mümkün oluyor. 100-200 lirayla bile altın alınabiliyor. Hesaplardaki altını fiziki olarak isteyemiyorsunuz. Bankada al-sat farkı 90-100 lira civarı. Alım-satımında binde 2 vergi de var!
3- BANKADA VADELİ SEÇENEK
Aynı vadeli TL ve döviz hesaplarında olduğu gibi seçtiğiniz vade boyunca altınlarınızı vadeli altın hesabında farklı faiz oranlarıyla değerlendirebilirsiniz. Bunun için bankadan bankaya farklı alt limitler (250-500 gram gibi) uygulanıyor. Faizler binde 5 ila binde 15 arasında değişiyor. Böylece altınınız değerlenirken faiz getirisi de oluşuyor. Stopaj tüm vadelerde yüzde 15.
4- DÖVİZLE DE ALINABİLİR
Eğer vadesiz döviz hesabınız (dolar, Euro, Sterlin) varsa buradaki dövizleri TL’ye çevirmeden de altın alım/satımı yapabilirsiniz. Büyük bankaların mobil uygulamaları üzerinden bunu yapmak artık çok kolay.
5- DARPHANE SERTİFİKASI
‘Darphane Altın Sertifikası’, fiziki altın taşımadan fiziki altına ulaşmayı sağlayan bir yatırım aracıdır. Borsa İstanbul’da ‘ALTIN.S1’ koduyla işlem gören bu sertifikayı yatırım hesabı olanlar hisse gibi alabiliyor. ‘ALTIN.S1’de alım satım makası 1 lira. Her bir sertifika (1 lot) 0.995 saflığında 0.01 gram altını temsil ediyor. 100 lot sertifika 24 ayar 1 gram altına denk geliyor. Hesabında 50 gram (5000 lot) ve üzeri altın olan Darphane’den fiziki talepte bulunabiliyor. Al-sat farkı düşük olsa da ALTIN.S1’in serbest piyasadaki fiziki altın fiyatından yaklaşık ‘yüzde 9-10’ yukarıda işlem görüyor. Örneğin gram 4 bin 700 lirayken, 5 bin 150 liradan alınabiliyor. Bu farkı talep belirliyor.
6- BORSADA İŞLEM YAPMANIN DİĞER YOLU
Altına borsada, sertifika (ALTIN.S1) dışında ‘Altın Borsa Yatırım Fonları’ üzerinden de yatırım yapmak mümkün. Bu fonların hisse gibi kodu var. Örneğin; İş Portföy Altın Katılım Borsa Yatırım Fonu ‘ISGLK’, Ziraat Portföy Altın Katılım Borsa Yatırım Fonu ‘ZGOLD’, QNB Portföy Altın Katılım Borsa Yatırım Fonu ‘GLDTR’ koduyla işlem görüyor. Kazançtan yüzde 17.5 stopaj kesiliyor. Ayrıca cüzi bir miktar fon işletim ücreti alınıyor.
7- FON YOLUYLA DA MÜMKÜN
Altına fonlar (kıymetli maden fonları) üzerinden de yatırım yapılabiliyor. Fonlar fiziki taşıma derdini ortadan kaldırıyor. Fonlar, altına 100 lira gibi küçük tutarlarla yatırım yapmayı sağlıyor. Bu fonlar yıl başından bu yana yüzde 49’a yakın kazandırdı. Tüm bankaların mobil uygulaması üzerinden açılacak yatırım hesabından altın fonu almak mümkün. Alım emri 1 gün sonra (T+1) gerçekleşiyor. Altın fonlarında yüzde 17.5 stopaj, yüzde 2-3 fon yönetim ücreti olduğunu unutmayın! Bu fonları profesyoneller yönetir ve içerikleri yüzde 100 altın olmayabilir. Almadan önce mutlaka inceleyin.
8- RAFİNERİLERİ İNCELEYİN
Gram ve ziynet altın üretmeye yetkili rafineriler kendi platformları veya e-ticaret siteleri üzerinden satış yapabiliyor. Bu rafinerilerden bazıları şöyle: İstanbul Altın Rafinerisi (İAR), Ahlatçı, Nadir Gold, İsgold. Buralardan kredi kartıyla ve havale yöntemiyle altın alınabiliyor. Kartla alımda fiyatlar piyasa fiyatının 400-500 lira üzerinde olabiliyor. Havalede ise fiyatlar biraz daha uygun.
9- E-TİCARET SİTELERİ
Kuyumcu kuyumcu dolaşmak istemeyenlerin tercihi genelde e-ticaret siteleri oluyor. Ancak bu platformlarda altın fiyatları çok farklılık gösterebiliyor. Kapalıçarşı’da gram altın 4 bin 700 lirayken e-ticaret sitelerinde 5 bin 300 lirayla 6 bin lira arasında fiyatlara rastlamak mümkün. Yani 1.300 liraya ulaşan farklar var. Bazen 5 bin lira gibi fiyatlara rastlanabiliyor. Ancak bu gram altınlar incelendiğinde 22 ayar olduğu görülüyor. Aman dikkat! İnternetten altın alırken sahte altın hilelerine de rastlanabilir.
10- KRİPTO PARALARLA
Altına kripto paralar üzerinden de yatırım yapmak mümkün. Çünkü fiyatı altına sabitlenmiş çok sayıda kripto para birimi var. Bunlar arasında özellikle Pax Gold (PAXG) ve Tether Gold (XAUT) hem likidite hem de itibar açısından öne çıkıyor.
