Giriş
Merkez Bankası’nın 3 puanlık faiz indirimi, para piyasası fonları ile vadeli mevduat hesaplarından elde edilen gelirleri etkiledi. Vadeli mevduatlarda 2-3 puanlık geri çekilme olurken fonların günlük kazançları dalgalanıyor. Hatta bazı günlerde fonların günlük getirileri yarı yarıya düşebiliyor. Peki böyle bir ortamda garanti fırsat için mevduat mı daha doğru bir tercih olur? İşte cepteki ince hesaplar....
FAİZLER HEMEN GERİLEDİ
Merkez Bankası 24 Temmuz’da yüzde 46 olan politika faizini (1 haftalık repo ihale faizi) 3 puanlık indirimle yüzde 43’e çekmişti. Bu indirimle birlikte bankaların fon bulma maliyeti geriledi. Dolayısıyla daha ucuza kaynak bulan bankalar mevduatlar için ödedikleri faizleri 24 saat bile beklemeden hemen düşürdü. Faiz indirimi öncesi 32-45 gün vadeler için yüzde 46-47 faizler bulunabilirken şu anda bu tutar yüzde 43-44’lere geriledi. Böylece aynı paranın vade sonu getirisi de 2-3 puan azalmış oldu. Getirilerdeki en büyük değişim ise para piyasası TL fonlarda yaşanıyor.
TAHVİL TUTMA ZORUNLULUĞU
Faiz indirimi gerçekleşmeden önce para piyasası fonlarının günlük getirileri yüzde 0.12 ila 0.13 arasındaydı. Söz konusu fonlar portföylerinde en az yüzde 10 devlet tahvili tutmak zorunda. Yani tahvillere alım geldiğinde bu fonların getirileri de yükseliyor. Tahviller faiz indirim beklentisini fiyatlıyor. Faiz düşecekse tahvil faizi düşüyor ama değeri arttığı için getirisi de artıyor. Merkez’in adımından önce ‘faiz inecek beklentisi’ artıp tahviller taleple değer kazanınca fonların günlük getirileri yüzde 0.14-0.15’leri dahi test etmişti. Ama bugünlerde fon yatırımcısının kafası karışık.
1300 LİRADAN 300’E İNDİ
Fon Bilgilendirme Platformu’nun (TEFAS) verilerine göre; bazı fonların günlük getirileri geçen hafta içinde yüzde 0.03’lere kadar indi. Bir başka deyişle 1 milyon lira faiz indirim öncesinde 1.200-1.300 lira kazanç sağlarken bu tutar 300-400 liraya düştü. Getirileri düşen fonların portföylerinde özellikle tahvil ağırlığının fazla olması dikkat çekti. Ancak söz konusu fonlar bu hafta başından itibaren temmuz enflasyonu beklentinin altında (yüzde 2.06) gelince kazançlarını artırmaya başladı ve yüzde 0.16’lar görüldü. Özetle para piyasası fonlarının kazançları zikzak çiziyor.
BU HESABI YAPAN KAZANÇLI OLANI TERCİH EDER
YÜZDE 0.10’UN ALTINDAYSA DİKKAT!
Merkez’in faiz indirimine aynı tempoda devam etmesi halinde yıl sonunda politika faizinin yüzde 35-36’lı seviyelere inebileceği hesaplanıyor. Bu beklentiye göre, yılın geri kalan 5 ayında vadeli mevduattan yüzde 15-16 civarı net getiri elde etmek mümkün. Mevduatta bu getiri ihtimali varken, fonlarda azalan ve her gün dalgalanan gelir, hesapların yeniden yapılmasına neden oluyor. İşte böyle bir ortamda garanti getiriyi hedefleyenler için vadeli mevduat öne çıkıyor. Eğer bir fonun günlük getirisi yüzde 0.10’un altındaysa 32 günlük bileşik getiri yüzde 2.80-2.90 seviyelerinde oluşuyor.
1 MİLYONDA 7 BİN 730 LİRA FARK
Fonun 32 gün vadede yüzde 2.80-2.90 getiri sağlaması, parayı yüzde 34 faizle vadeli mevduata yatırmak anlamına geliyor. Diğer yandan bugün yüzde 44 faiz bulmak mümkün. Bu faizle 32 gün vadeli mevduat hesabı açanın aylık getirisi 1 puan daha fazla yani yüzde 3.86 oluyor. Bu durumda örneğin; 1 milyon lirasını günlük yüzde 0.09 getirisi olan fonda değerlendiren 32 gün sonunda 29 bin 205 lira, yüzde 44.5 faizle mevduata bağlayan 38 bin 575 brüt faiz geliri elde ediyor. Yüzde 17.5’lik stopajı da düştüğümüzde net kazançtaki fark 7 bin 730 lira oluyor.
GEÇEN YIL ALANLAR TUTMALI MI?
ÇOK AVANTAJLIYDI
Faiz kazancından alınan stopaj oranları geçen yıl mayıs itibarıyla artmaya başlamıştı. Eğer para piyasası (likit) TL fonlar 30 Nisan 2024’ten önce alınmış ve halen tutuluyorsa sıfır stopaj uygulanacak. Fonlar 1 Mayıs-1 Kasım 2024 tarihleri arasında alınmış ve halen tutuluyorsa bozdurulduğunda elde edilen gelirden yüzde 7.5 oranında stopaj kesilecek.
STOPAJ BELİRLEYİCİ
Ancak şu anda fon alıp bozduran yüzde 17.5 stopaj ödüyor. Dolayısıyla geçen yıl fon alanlar faiz düştü diye hemen hesabı kapatmamalı. Fonların günlük getirileri yüzde 0.10 olsa dahi sıfır stopajlı bir fonun kazancı yüzde 45’lik vadeli mevduatla sağlanan kazanca eşit oluyor. Dolayısıyla sıfır veya yüzde 7.5’lik stopajla alınan fonlar halen tutulabilir.
BİR MİKTAR ÇIKIŞ OLDU
Para piyasası TL fonlarının günlük kazanç sağlaması, ihtiyaç halinde likit olabilmesi tasarruf sahiplerine önemli bir esneklik sağlıyor. Bu nedenle faiz indirimi öncesinde yaklaşık 1 trilyon 205 milyar lira para piyasası fonlarına park etmişti. Faiz indiriminden sonra yaklaşık 40 milyarlık bir çıkış oldu.
SİZE REHBER OLACAK DETAYLAR
* Paranızı hangi enstrümana yatırırsanız yatırın mutlak belli aralıklarla net getirilerini hesaplayın.
* Faiz indiriminden sonra fonların günlük getirilerinin yüzde 0.11’e inmesi mevduatta yüzde 41 faize denk gelir.
* Eğer kısa süreli acil nakde ihtiyacınız yoksa ve bankanız yüzde 43-44 ve üstü faiz öneriyorsa vadeli mevduattan daha çok kazanırsınız.
* Fonlardaki günlük dalgalanmaları da dikkate alarak yatırım yapın. Eğer getiri eğrisindeki bu hareketler sizi rahatsız ediyorsa vadeli mevduatı değerlendirin.
* Vadeli mevduatta vade sonunda alacağınız tutarı hesabı açtığınız anda bilirsiniz. Ancak fonlardaki dalgalanmalar nedeniyle net gelir hesabı yapamazsınız.
* Paranızı günlük fonlarda tutmak istiyorsanız stabilite için ‘serbest TL fonlarını’ tercih edebilirsiniz. Bu fonların portföylerinin büyük çoğunluğu mevduata dayalıdır. Yani vadeli mevduata yakın getiri sunar, dalgalanma az olur.
* Aldığınız fon, piyasadaki diğer fonların altında performans sergiliyorsa en iyi getiriyi sunan fonlardan birini tercih edebilirsiniz.
* 9 Temmuz’dan sonra açılan vadeli mevduat gelirinden, alınan fonların kazancından yüzde 17.5 stopaj kesildiğini unutmayın.
