Giriş
Vadeli mevduat ve para piyasası TL fonlar, son dönemin en gözde yatırım araçları haline geldi. Piyasadaki dalgalanmalar nedeniyle önünü göremeyen birikim sahipleri, milyarlarca lirayı faize yatırıyor. Ancak faizde de ince hesap yapılmalı. Günlük fonlar esneklik sağlıyor ama aynı vadede mevduat bir adım öne geçmiş durumda. Peki hangisini, neye göre tercih etmeli?
İNDİRİMLER BİRAZ ÖTELENDİ
ABD-İran arasında her ne kadar barış müzakeresi devam etse de piyasalar diken üstünde. Çünkü diplomatik görüşmeler devam ederken ABD, İran’ın güneyini; İsrail ise Lübnan’ın güneyini bombaladı. Bu da Hürmüz Boğazı’nda normalleşmenin pamuk ipliğine bağlı olduğunu gösteriyor. Artan enerji ve gıda fiyatları maliyet enflasyonunu yukarı itiyor. Dolayısıyla merkez bankaları faiz indirimini rafa kaldırdı, hatta faiz artırımları dahi konuşuluyor. Türkiye de bu dışsal gelişmelerden etkilendiği için faizlerde kısa vadede bir indirim öngörülmüyor.
ŞİRKETLER DE ORAYA DÖNDÜ
Merkez Bankası’nın jeopolitik risklerin azalması halinde kasım-aralık gibi faiz indirebileceği tahmin ediliyor. Yani risksiz, garanti ve sabit getiri sunan TL faizi, cazibesini yıl sonuna kadar sürdürecek. Politika faizi şu anda yüzde 37. Para piyasası fonlarının beslendiği gecelik faiz yaklaşık yüzde 40. Vadeli mevduat faizi ise bankaya, yatırılan tutara değer değişmekle birlikte yüzde 40-45 aralığında. Bu nedenle TL mevduata ve para piyasası TL fonlarına ilgi her geçen gün artıyor. Bireylerin vadeli mevduattaki parası son 1 ayda 204 milyar, şirketlerin vadeli mevduat hesapları ise 227 milyar lira arttı.
YÜZDE 40'TAN BAŞLIYOR
Vadeli mevduat faizinin 5-6 ay daha yüzde 40’ın üzerinde seyredeceği öngörülüyor. Bu da 32 gün vadede en az brüt yüzde 3.51’lik bir getiri anlamına geliyor. Kaldı ki piyasada yüzde 42.5’luk standart vadeli mevduat faizleri de var. Parasını bu faizle değerlendirenler 32 günlük brüt yüzde 3.73 getiri sağlıyor. Mevduatta ve fonlarda faiz gelirinden yüzde 17.5 stopaj (vergi) kesiliyor. Böylece yüzde 3.51 brüt getirinin 32 günlük net getirisi yüzde 2.89, yüzde 3.73’lük brütün neti yüzde 3.07 oluyor. Yani bugün 100 bin lirasını yüzde 42.5 faizle 32 gün mevduata yatıran vade sonunda net 3 bin 74 lira kazanıyor. ‘Hoş geldin’ kampanyalarında kazanç artabilir.
GÜNLÜK YATIRIMDA NE KADAR KAZANÇ SAĞLANIR?
TAHVİL ETKİSİNE DİKKAT
Faizin de faizini sunan para piyasası fonlarının getirileri varlık dağılımına (repo, ters repo, mevduat, tahvil-bono, özel sektör tahvili, kira sertifikası gibi) göre değişiyor. Para piyasası fonları en az yüzde 10 devlet tahvili tutmak zorunda. Bu da fonların günlük getirilerinin dalgalanmasına neden oluyor. Tahvillere alım gelince yani tahvil faizleri düşünce yüzde 10’luk etki fonların gelirine yükseliş olarak yansıyor. Tam tersi durumda tahviller satış yediğinde yani tahvil faizleri yükseldiğinde bu sefer günlük getiri düşüyor. Bu nedenle, bazı günler fon getirisi yüzde 0.09’lara inerken bazı günler yüzde 0.11 olabiliyor. İşte son dönemde olan tam da bu!
VADELİ BİR ADIM ÖNDE
Günlük getirilerde standart olmaması, vadeli mevduat faizlerinin getirilerini bir adım öne çıkarmış durumda. Çünkü parasını vadeliye koyan 32 günün sonunda net ne alacağını bilirken, fonlarda bu, tam tahmin edilemiyor. Günlük getirilerin sabit kaldığını varsayarsak fonların 32 günlük brüt kazançları yüzde 2.92 ila 3.58 arasında değişebiliyor. Bu da yüzde 34 ila 40 arasında mevduat getirisine denk. Yani fonların en iyi olduğu günde yüzde 40’lık mevduata yakın bir getiri sağlanıyor. Bir başka deyişle 100 bin lirasını para piyasasına yatıranın cebine 32 gün sonunda 2 bin 459 lira ila 2 bin 893 lira arsında net para giriyor. Bu durumda mevduat 2-3 puan önde görünüyor.
HANGİSİ, NEYE GÖRE AVANTAJLI?
- Para piyasası fonları günlük getiri sundukları için vade derdi olmuyor. Bu yüzden 5-10 gün sonra ödemesi olan ya da sürekli para akışı (gönderip alma) olanların tercih ettiği bir yatırım alanı.
- Esneklik ve vade derdinin olmaması fonları, vadeli mevduata göre avantajlı kılıyor.
- Vadelide piyasadaki en yüksek faizi almak için en az 32 günlük bir hesap açmak gerekiyor. Vade bitmeden faiz kazancı hesaba geçmiyor.
- Vade derdiyle uğraşmak ya da acil nakit ihtiyacı anında vadeyi bozdurmak istemeyenler paranın bir kısmını fonda tutabilir. Yani yüzde 80 mevduat, yüzde 20 fon tercih edilebilir.
- Faizin düşüş eğiliminde olduğu dönemlerde mevduat öne çıkar. Çünkü faiz düşse bile vade bitene kadar bu düşüşten etkilenmezsiniz.
- Faiz yükselme eğilimde ise para piyasası fonu daha anlamlı olur. Mevduat mevcut oranı sabitliyor, fon ise günün şartlarına uyumlu çalışıyor.
- Fakat para piyasası fonlarının en az yüzde 10 tahvil tutma zorunluluğu, getirilerde dalgalanmalara neden oluyor. Bu da aynı vadede mevduata göre kazancı sınırlıyor.
- Mevduatta herhangi bir yönetim ücreti yok. Ama fonlarda yıllık yüzde 1-1.5 arasında yönetim ücreti kesiliyor. Bunlar günlük bazda tahsil ediliyor.
- Mevduatta vade bitiminde ‘Aynı oranı bulabilecek miyim?’ kaygısı olabiliyor. Fonlarda ise o günkü faiz şartı geçerli oluyor.
YIL SONUNA KADAR YÜZDE KAÇ ALIRIM?
Bugün itibarıyla yıl sonuna kadar 216 gün var. Bu da parasını fonlarda değerlendirenler için kabaca brüt yüzde 22-24, net ise yüzde 18-19 civarı getiri anlamına geliyor. Yüzde 40 faizle vadeli mevduatta bu sürede elde edilecek gelir ise net yüzde 20, yüzde 41 faizle yüzde 20.6, yüzde 42 faizle yüzde 21. Bu hesaba göre 100 bin lirasını fonda değerlendirenler yıl sonunda 18-19 bin lira, vadelide değerlendirenler ise 20-21 bin lira civarında net kazancı cebine koyabilir. 1 milyonda kazanç 200-210 bin lirayı bulabilir.
FAİZ HASSASİYETİ OLANLAR KATILIM FONLARINA BAKABİLİR!
Faiz hassasiyeti olanların bankacılık sisteminde tercihi genelde altın, gümüş oluyor. Bu vatandaşlar gayrimenkul yatırımlarına da yöneliyor. Oysa finansal sistem hem günlük hem de aylık bazda paranın, faiz dışında üretim yoluyla değerlendirilmesini de sağlıyor. ‘Katılım’ ürünleri bu noktada dikkat çekiyor. ‘Para piyasası katılım TL fonları’ ve ‘kira sertifikası katılım TL fonu’ günlük getiri elde etmeyi sağlayan fonlar olarak dikkat çekiyor. Bu fonların günlük katkıları da yüzde 0.09-0.11 seviyelerinde bulunuyor.
