Giriş
Merkez Bankası’nın 24 Temmuz ve 11 Eylül’de toplamda 5.5 puanlık faiz indirimi kredi kartı ve nakit avans (artı para, ek hesap) faizlerini de aşağı çekti. Nakit çekimde faiz yükü 0.50 puan azaldı. Böylece kartından veya avans hesabından 100 bin lira çekip 1 ay sonra ödeyenin cebinden 6 bin 500 lira yerine 5 bin 850 lira çıkacak. Oranlar düşse de aylık maliyetin vergilerle yüzde 5.85 olduğunu unutmayın!
ART ARDA İNDİRİMLER GELDİ
Enflasyondaki geri çekilmeyle birlikte Merkez Bankası faiz indirimlerine devam ediyor. Bu indirimler ilk etapta mevduat faizlerini aşağı çekse de kredi, kredi kartı ve avans hesap (artı para, KMH, ek hesap) faizlerine de yansımaya başladı. Merkez, 24 Temmuz’da politika faizini yüzde 46’dan 43’e düşürmüş, 11 Eylül’de bu faizi yüzde 40.5’e çekmişti. Yüzde 50’dan başlayan daha önceki faiz indirimleri kredi kartı faizlerine yansımazken son iki indirim yansıdı.
MERKEZ BANKASI DUYURDU
Önce, 1 Ağustos itibarıyla kart akdi alışveriş ve gecikme faizlerinde 0.25 puan indirim uygulandı. Şimdi de 1 Ekim itibarıyla benzer bir indirim devreye girecek. Merkez Bankası tarafından hazırlanan ve geçen hafta yayımlanan tebliğe göre; kredi kartı nakit çekim ve kredili mevduat hesap faizlerinde 0.25 puan indirim yapıldı. Değişiklik kapsamında hesaplanan oranlar çarşamba günü (24 Eylül) ilan edildi.
0.50 PUANLIK RAHATLAMA
Yapılan değişiklikle; kredi kartından veya avans hesaptan nakit çekim faizi yüzde 4.75’ten 4.50’ye, gecikme faizi de yüzde 5.05’ten yüzde 4.80’e indi. 1 Ağustos’a kadar nakit çekim faizi yüzde 5, gecikme faizi yüzde 5.30 olarak uygulanmıştı. Yani son 2 ayda nakit çekim faizlerinde 0.50 puanlık bir ucuzlama oldu. Ancak buna rağmen oranların, halen yüksek olduğunu hatta aylık enflasyonun 2 katından fazla olduğunu belirtmeliyiz.
1 AY SONRA ÖDENİRSE ORTAYA ÇIKAN FARK
TÜKETİMİ FRENLEYEN ÖNLEMLER
Öncelikle kredi kartlarından 25 bin liranın üzerinde taksitli nakit avans çekilemiyor. 25 bin lira için de en fazla 3 ay taksit uygulanıyor. Dolayısıyla 25 bin lira yeterli olmayınca ‘tek seferde ödenecek’ tutarlar tercih ediliyor. Tabi burada da nakit çekim limiti toplam kart limitinin yüzde 25’i ile sınırlı. Yani 1 milyonluk limit varsa 250 bin liraya kadar nakit çekim yapılabiliyor. Özetle enflasyonla mücadele kapsamında tüketim kaynaklı talebi frenlemek için kısıtlamalar devam ediyor.
AĞUSTOS ÖNCESI YÜZDE 5’Tİ
Peki faizdeki bu düşüşler cüzdana ne kadar yansıyacak? 1 Ağustos’tan önce kredi kartından ve artı para hesabından 100 bin lira çeken ve bu tutarı 1 ay sonra ödeyenler yüzde 5 faizle 5 bin lira faiz ödüyordu. Ayrıca, faiz borcunun yüzde 15’i oranında Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) ve yüzde 15’i oranında Banka Sigorta Muamele Vergisi (BSMV) yansıtılıyor. Yani 1 ay sonra maliyet 6 bin 500 liraya (yüzde 6.5’e) çıkıyordu. Bu tutar 1 ay daha gecikirse yüzde 5.30’luk gecikme faiziyle ödenecek tutar 113 bin 837 lirayı buluyordu.
VERGİ VE FONLAR EKLENİYOR
1 Ekim itibarıyla kredi kartından nakit çekim faizi yüzde 4.50 olacak. Böylelikle 100 bin liralık nakit kullanımının 1 ay sonraki maliyeti 4 bin 500 lira olacak KKDF ve BSMV ile bu tutar 5 bin 850 liraya çıkacak. Yani aylık maliyet toplam yüzde 5.85’e inmiş olacak. Bir başka deyişle 1 Ağustos itibarıyla kart sahiplerinin maliyeti 6 bin 500 liradan 5 bin 850 liraya inmiş olacak. Bu da bize faizde 0.50 puanlık olsa da tutar bazında 0.65 puanlık bir iyileşmeyi gösteriyor. Eğer borç 1 ay geciktirilirse ödenecek miktar 112 bin 455 lira oluyor.
KULLANMAK MANTIKLI MI?
Kredi kartına tanımlanan limit aslında bir tüketiciye tanımlanan hazır bir kredi. Bu da ekstra bürokrasiyi ortadan kaldırıp acil ihtiyaçlarda nakde ulaşmanızı sağlıyor. O yüzden sıkışan kredi kartına sarılıyor. Yüzde 5.85 maliyetle nakit avans çekmek çok da hesaplı değil. Bunun yerine yüzde 3.5’in altındaki faizlerle ihtiyaç kredisi çekmenin maliyeti daha düşük olacaktır. Üstelik kredide ödeme gücüne göre taksitler artırılabilir. Bu tür karşılaştırmalarda her zaman vade sonunda yapacağınız toplam ödemeye bakın.
ARTI PARADA DURUM NASIL?
HEMEN İŞLEMEYE BAŞLAR
Kredili mevduat hesabı (KMH), artı para, ek hesap, avans hesabı... Hepsi de aynı anlama geliyor. Bu, vadesiz hesabınıza tanımlanmış ek bir kredi limiti demek. Yani yedek hesap gibi işliyor. Bankalar kredi risk skorunuza ve hesabınıza giren paraya göre belirli bir limit belirliyor. Böylece hesabınızda yeterli para olmasa dahi kredi ve fatura gibi ödemelerinizi geciktirmeden yapabiliyorsunuz. Bu hesabı kullandığınız an itibarıyla aylık faizin günlük tutarı hesaplanmaya başlıyor. Aynı gün ödeme yapmak sizi faizden kurtarmaz!
30 MİLYAR LİRAYI AŞIYOR
Yaklaşık 623 bin kişi artı para hesabından 30.8 milyar lira kullanmış durumda. Kişi başı kullanım 20 bin lirayı aşıyor. 1 Ekim itibarıyla yeni faizler devreye girecek. Artı para faiz oranı karttan nakit çekim faiziyle aynı. Yani nakit kullanımda yüzde 4.50, gecikmede yüzde 4.80 faiz uygulanacak. 1 Ekim itibarıyla, ek hesabınızdan 100 bin lira çekip 1 ay sonra öderseniz 105 bin 850 lira ödersiniz. Artı parada hesap kesim tarihi genel olarak her ayın son işgünü olarak belirleniyor. Sonrasında gecikme faizi devreye giriyor.
TAKSİT SINIRI BULUNUYOR
Kredi kartındaki taksit sınırlaması artı parada da uygulanıyor. Bugün artı para hesabından ne kadar nakit çekerseniz çekin vade en fazla 3 taksit olabiliyor. Taksitli artı parada, kredilerde olduğu gibi tahsis ücreti, dosya masrafı ya da komisyon vb. ödenmiyor. Ama 1 Ekim itibarıyla 1 aylık dahi kullanım olsa artı paranın aylık maliyetinin de yüzde 5.85 olacağını aklınızdan çıkarmayın. Bu da kredi faizlerinden oldukça yüksek bir tutara işaret ediyor!
ALIŞVERİŞTE DEĞIŞMEDİ!
Kredi kartında nakit avans faizi değişirken alışveriş faiz oranları sabit kaldı. Eğer kartın sadece asgari tutarı ödeniyorsa geri kalan borca ‘akdi faiz’ (alışveriş faizi) yansıtılıyor. Hiç ödeme yapılmadıysa veya asgari tutarın altında bir ödeme yapıldıysa asgari tutara kadarki bölüme ‘gecikme faizi’ ekleniyor. Akdi faiz dönem sonu borcuna göre değişmekle birlikte yüzde 3.5-4.5 arasında. Gecikme faizi de yüzde 3.8-4.8 aralığında bulunuyor.
