Giriş
İran savaşının ateşi gittikçe artıyor. ABD Başkanı Trump’ın ‘Savaş bitecek’, ‘Ateşkes istemiyorum’ gibi tezat açıklamaları ise kafaları iyice karıştırıyor. Bu dönemde tasarrufları korumak ve uzun vadeli plan yapmak çok zor. Bu yüzden kısa vadeli defansif bir strateji izlemek hiç olmadığı kadar önemli hale geldi. Peki kısa vadede türbülanstan kendimizi nasıl koruruz? İşte yanıtları...
PİYASA HAREKETLERİ ÇOK SERT
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırısının ardından piyasalar hop oturup, hop kalkıyor. Piyasalarda fiyat hareketleri çok hızlandı. Jeopolitik gerilimler adeta tavan yaptı. Saldırıların kısa sürmesini beklerken her gün yeni restleşmelerle ateşin tüm Ortadoğu’yu sarmaya başladığını görüyoruz. Bu ateş Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışının durmasıyla adeta tüm dünyayı sardı. Belirsizliklerin arttığı böyle ortamda elinde parası olanlar hemen güvenli liman arayışına girdi.
ALTIN VE GÜMÜŞ KORUYAMADI
Güvenli liman algısında altın ilk sırada yer alıyor. Ancak kısa vadeli nakit ihtiyacı, enflasyonda yükseliş beklentisi ve merkez bankalarının faiz indirimlerini öteleyeceğine yönelik tahminler altında 43 yılın en sert düşüşlerine neden oldu. Savaş öncesi 5 bin 418 dolar olan altının ons fiyatı 4 bin 500 dolarlara kadar geriledi. Hatta 4 bin 99 dolar dahi test edildi. Altının dün itibarıyla savaş öncesine göre kaybı yüzde 17. Yani iki aylık kazancını sildi. Gümüşte durum daha kötü. Borsalarda işlem hacimleri düştü, ucuzlayan hisselerdeki tepki yükselişi kısa sürüyor.
PANİKLEYEN ÇOK ZARAR EDİYOR
Panikle hareket eden yatırımcının zarar üstüne zarar ettiği, neye el atsa kaybettiği bir dönemden geçiyoruz. Bu gibi dönemler yatırım için güzel fırsatlar sunsa da öngörülemezlik risklerin, dolayısıyla kayıpların derinleşmesine neden oluyor. O yüzden birikimlerin erimesini önleyecek kısa vadeli bir strateji belirlemek faydalı olabilir. Kısa vadeli yatırım stratejileri jeopolitik riskler azalana kadar portföy yönetiminde esneklik sağlar. Üstelik paranın zaman maliyeti de kontrol altında tutulur.
HIZLI NAKDE DÖNÜŞ İMKANI
Kısa vadeli yatırım, birikimlerin uzun vadeli dalgalanmalara maruz kalmadan, daha kısa zaman dilimleri içinde (bir haftadan başlayıp 6 aya kadar uzayabilir) değerlendirilmesini esas alan bir anlayıştır. Kısa vadeli yatırım stratejisi, yatırımcıya varlıklarını gerektiğinde hızlı biçimde nakde dönüştürebilme olanağı sağlar. Böyle dönemlerde tasarruf sahibi, piyasadaki ani değişimlere daha hızlı tepki verebilir. Jeopolitik gelişmelerdeki ‘barış’ olasılığına, ekonomik verilere ve Merkez Bankası kararlarına göre gecikmeden pozisyon alabilir.
HANGİ YATIRIM ARAÇLARI ÖNE ÇIKAR?
Öncelikle jeopolitik riskin tavan yaptığı böyle bir ortamda al-sat-kaç mantığıyla kısa vadeli yatırım yapmanın riskli olacağını belirtelim. Riskten kaçınmak ve parayı korumak temel öncelik olacağı için en az riskli yatırımlara yani vadeli mevduat, para piyasası TL fonlar, para piyasası TL katılım fonu (faiz hassasiyeti olanlar için), kira sertifikası vb. odaklanmak gerekiyor. Burada daha likit olduğu için para piyasası fonları öne çıkıyor. Döviz (Euro, dolar) de böyle dönemlerde dikkat çekiyor. Fakat al-sat makasının fazla olması (yüzde 2-3), dövizdeki aylık artışın faiz getirisinden halen düşük (yüzde 1 civarı) olması dövizi çok cazip kılmıyor. Hazine bonosu da bir seçenek. Ama zaten günlük para piyasası fonlarında en az yüzde 10 devlet tahvili bulunuyor. Yani dolaylı olarak devlet borçlanma kağıtları var.
ENFLASYONA KARŞI KORUMA SAĞLAR MI?
Kısa vadeli ve düşük riskli yatırım araçları, enflasyonun seyrine bağlı olarak reel getiride farklılık gösterebilir. Petrol fiyatları 28 Şubat’tan sonra yüzde 50 yükseldi. Bu da maliyetlerin artması anlamına geliyor. Yani mart enflasyonunun yüzde 2-3 arasında oluşması muhtemel. Vadeli mevduat ile günlük fonların aylık net getirisi yüzde 2.5-3 aralığında. Neredeyse başa baş bir getiri söz konusu. Yani anaparayı korumak mümkün. Ama diğer hiçbir yatırım aracında böyle garanti risksiz bir getiri olmadığını özellikle vurgulamak isterim.
AVANTAJI VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER NELER?
- Geçici kısa vadeli yatırımlar öngörülebilir getiri sağladığı için yüksek kaliteli ve düşük riskli yatırımlar olarak bilinir.
- Daha düşük riskli olması getiri istikrarı sağlar.
- Kısa vadeli yatırım, yatırımın hızla nakde çevrilmesini de önceliklendirir. Dolayısıyla yüksek kazanç hedeflenmemeli.
- Anaparanın korunmasını amaçlar.
- Fırsat gördüğünüzde hemen o alana yatırım yapmanızı sağlar.
- Kısa vadeli yatırım yaptıysanız ekonomik göstergeleri ve güncel gelişmeleri düzenli izlemelisiniz.
- Portföyü çeşitlendirmek yani TL faizin yanına, petrol ve gıda fonlarını eklemek yatırımınızı dengeler.
- Kısa vadede, ‘al-unut’ stratejisi yerine portföyünüzü düzenli olarak gözden geçirmelisiniz.
- Paranın zaman maliyetini atlayamazsınız. Örneğin; altın alıp 5 ay tek kuruş kazanamayan aslında 5 aylık yaklaşık yüzde 13-15’lik faiz geliri fırsatını kaçırmış olur. Bu detayı gözden kaçırmayın.
