Giriş
Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle 10 ülkede 21 noktaya uçuşlarını durduran THY, yeni rotalara kanat açtı. THY’nin yeni Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, “Fırsat olan, kârlı gördüğümüz her yere uçacağız. Pandemide olduğu gibi kargo tarafına da ağırlık verdik. Bu senenin zorluklarını sindirip 2027’ye hazır olacağız” dedi.
Ortadoğu’da 28 Şubat’ta başlayan savaşın en çok etkilediği sektörlerden biri şüphesiz havacılık oldu. Bir tarafta artan enerji maliyetleri diğer yandan güvenlik nedeniyle duran seferler şirketlerin rotasını değiştirdi. Milli bayrak taşıyıcı Türk Hava Yolları (THY), pandemi döneminde kazandığı tecrübeyle, bu dönemi en iyi yöneten şirketlerden biri. 10 ülkede 21 noktaya uçuşunu durduran THY, hemen potansiyel gördüğü lokasyonlara odaklandı. Ayrıca kargodaki fırsatları da iyi değerlendirdi.
KARGO SÜRPRİZ YAPIYOR
Dün bir araya geldiğimiz THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, uçuşların durduğu ülkelerin toplam kapasitenin yüzde 6’sını oluşturduğunu söyledi. Hazirana kadar bu noktalara uçuş yapılmayacağını belirten Şeker, “Ortadoğu’da uçuşlar durunca uçaklarımızı Afrika, Orta Asya, Uzakdoğu ve Avrupa’ya yönlendirdik. Fırsat olan kârlı gördüğümüz her yere uçacağız. Pandemideki kriz yönetimi modelini devreye aldık. Hemen kargo tarafına da ağırlık verdik. Kargo sürpriz yapıyor” dedi.
FATURASI 3.4 MİLYAR DOLAR
Dünya enerjisinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı kapanınca petrol fiyatları 120 dolara fırladı. Bu da jet yakıtlarını uçurdu. Murat Şeker, “Savaştan önce ton başına 650-700 dolar jet yakıtı öngörümüz vardı. Şimdi 1660 dolara kadar çıkması muhtemel. Şu anda 1.590 dolar. Brent petrolle jet yakıtı arasındaki fark 11 kattan 15 kata çıktı. Jet yakıtında ana tedarikçimiz Socar ve Tüpraş. Tedarikte sıkıntı yok. Ama artan fiyatlar ikinci çeyrekte kârlılığı sınırlandıracak. Savaş öncesi yakıt için 6.1 milyar dolar bütçelemiştik. Baz senaryomuza göre bu, 9.5 milyar dolara çıkabilir” diye konuştu.
SEFERLER YENİDEN BAŞLIYOR
21 noktaya uçuşlar durunca bazı uçakların boşa çıktığını ifade eden THY’nin yeni Genel Müdürü Ahmet Olmuştur ise “Hemen talebin daha yoğun bölgeleri gözden geçirdik. Afrika, Uzakdoğu, Avrupa hattına o uçakları kaydırdık. Açıkta kalan uçağımız olmadı” dedi. Halep’e seferleri yeniden başlattıklarını söyleyen Olmuştur, “Beyrut (Lübnan), Amman (Ürdün) ve Şam’a (Suriye) da seferlerimiz başlayacak. 8 Mayıs’ta Erbil, 14 Mayıs’ta da Bağdat seferlerimiz devreye girecek” diye konuştu.
2 KATINA ÇIKAN YAKIT MALİYETİ KAR MARJINI SİLDİ
Murat Şeker, yeni görevine bu ayın başında atanmıştı. Zor bir dönemde göreve başladıklarını söyleyen Şeker, şöyle devam etti: “Yakıt, toplam maliyetin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. Sektörün kâr ortalaması, low cost havayollarıyla birlikte yüzde 3.5 civarındaydı. Yani yakıt maliyeti 2 katına çıkınca kâr marjınız kalmıyor. Her şeyi silip süpüren bir etki yaratıyor. Aynen pandemide yaptığımız gibi hat hat operasyonları ve ileri rezervasyonları takip ediyoruz. Frekans ve yakıt harcı artırabileceğimiz rotalara bakıyoruz. Pandemiden en hızlı çıkan hava yoluyduk. Bu süreci de dikkatli bir şekilde yöneterek en az zararla atlatacağız. Bu senenin zorluklarını sindirip 2027’ye hazır olacağız.”
FREKANSLARI ARTIRIYOR
Kapasite artışı yaptıkları bölgelerle ilgili de bilgi veren Murat Şeker, “Bu dönemde Afrika’da kapasite yüzde 15, doluluk yüzde 7 arttı. Doluluğun artıyor olması olumsuzluğun etkisini sınırlıyor. Nijerya, Gana, Uganda, Tanzanya, Türkmenistan ve Kazakistan gibi 20’ye yakın noktada frekans artışı yaptık. Uzakdoğu’da Çin, Hong Kong, Japonya, Malezya, Tayland, Sri Lanka gibi körfez ülkelerinin uçamadığı, boşalttığı yerlerde kapasite artışı yaptık. Buralarda dolulukta iki haneli artışlar görüyoruz. Ayrıca hemen slot ve frekans artışı için de çalışmalara başladık” detaylarını paylaştı.
2.5 MİLYAR DOLARLIK OLUMSUZ ETKİYE FREN
Dünyanın üçüncü büyük hava kargosu olduklarını belirten Murat Şeker, “Pandemide olduğu gibi kargoyu artırmaya çalışıyoruz. Pazarlarda 37 yolcu, 61 kargo frekansı artışı yapıldı” dedi. Bu dönemin etkilerini azaltmak için ek önlemler alacaklarını aktaran Şeker, “Düşük talepli pazarlarda geçici kapasite azaltacağız. Yakıt giderlerinin telafisini azaltmak için biletlerde ayarlama olabilir. Operasyonel giderleri optimize edeceğiz. Zaruri olmayan yatırımlar ötelenecek. Alınan önlemlerle 2.5 milyar dolarlık olumsuz etki bertaraf edilecek” diye konuştu.
BUSINESS CLASS’TA REKOR KIRDI
İlk 3 aylık bilanço verilerini değerlendiren Prof. Dr. Murat Şeker, “Gelirlerimiz yüzde 21 arttı, 5.9 milyar dolara çıktı. Jeopolitik gelişmelere rağmen yılın ilk çeyreğinde güçlü seyahat talebi görüldü. Hava kargo talebi ve piyasada oluşan kapasite eksikliği nedeniyle kargo geliri yüzde 30 artarak 1 milyar dolara ulaştı. Net kârımız 226 milyon dolar oldu. Konsolide varlıklarımız 48.6 milyar dolara çıktı. Doluluk oranı 3 puan artışla yüzde 80.5’e çıktı. Business Class’ta doluluk 4 puan yükseldi ve yüzde 83.5’le rekor kırdı. Kargo tonajı da yüzde 15 attı” detaylarını verdi.
YENİ DÖNEMİN YOL HARİTASI
Pandemiden sonra THY’nin seviye atladığını belirten Murat Şeker, şunları söyledi: “13 milyar dolarlık cirolardan 23 milyar dolarlara geldi. 350 uçaktan 534’e ulaştı. THY artık ciddi bir hacme geldi. Bizim bundan sonra ‘uçak al, doldur uçur, aynı kargoyu havalimanından havalimanına götür modeli’nden çıkmamız gerekiyor. Kâr marjı yüksek alanlarda daha güçlü olmayı amaçlıyoruz. Örneğin; Fedex’in yaptığını yapan şirketimiz ‘widect’i büyütmek istiyoruz. Dünyanın en çok ülkesine uçan havayoluyuz. En fazla finansal kontrat ve rezervasyon yapan havayoluyuz. Elimizde bu kadar güçlü bir varlık varken ‘Holidays’le bunu katma değerli ürüne çevirmek istiyoruz. tkpay cüzdan altyapımız var. Bu gibi ürünlere daha çok yatırım yapacağımız bir dönem olacak.”
YÖNETİMLE BİRLİKTE FİLO DA GENÇLEŞİYOR
Murat Şeker, bu ayın başında Türk Hava Yolları (THY) Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı olarak atanmıştı. Ahmet Olmuştur da genel müdür olmuştu. Şeker’den boşalan koltuğa genel müdür (mali) yardımcısı olarak Metin Gülşen atanırken, Olmuştur’un yerine ise genel müdür (ticari) yardımcısı olarak Harun Baştürk getirilmişti. Ahmet Bolat ve Bilal Ekşi ayrılınca yönetim ekibinin yaş ortalaması 40’lara geriledi. THY filosundaki uçakların ortalama yaşı ise yeni alımlarla birlikte 9.7’ye kadar indi. Özetle, THY’nin yönetiminde hem genç bir ekip var hem de 534 uçaklık dev filo gençleşiyor.
