Giriş
Bugün ve sonraki iki gün boyunca bu ilişkiyi ortaya koymaya çalışacağım. Çünkü inanın ikisi birbiriyle epey ilgili olabiliyor.
BELİRTİLER KARIŞABİLİR
Karın ağrısı, şişkinlik, kabızlık, ishal, gaz, tuvalete çıkarken ağrı... Bu şikayetlerin adresini çoğumuz doğrudan bağırsaklar olarak düşünürüz. Oysa kadın pelvisinde bağırsaklar, rahim, yumurtalıklar, mesane ve pelvik taban birbirine oldukça yakın konumda. Aynı bölgede çalışan bu yapıların belirtileri de birbirine karışabiliyor. Özellikle endometriozis (çikolata kisti) söz konusu olduğunda bağırsaklarla jinekoloji arasındaki bağlantı daha fazla önem kazanıyor.
HERKESTE AYNI DEĞİL
Endometriozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında bulunmasıyla ortaya çıkan kronik inflamatuvar bir hastalık. Bu dokular yumurtalıklarda ve karın zarında görülebildiği gibi bağırsakların çevresine veya bağırsak duvarına da yerleşebiliyor. Fakat bir ayrıntıyı özellikle vurgulamak gerekiyor; bağırsak şikayeti olan her kadında bağırsak endometriozisi bulunmuyor.
BENZER SEMPTOMLAR
Endometriozis tanısı alan kadınların incelendiği bir araştırmada gastrointestinal (mide ve bağırsakla ilgili) yakınmaların oldukça sık görüldüğü, buna karşılık bağırsakta doğrudan endometriozis saptanan kadınların oranının çok daha düşük olduğu bildirildi. Araştırmada kadınların yüzde 90’ında mide ve bağırsakla ilgili belirtiler raporlanırken bağırsak lezyonu yüzde 7.6 oranında saptandı. Bu tablo bize önemli bir şey söylüyor. Endometrioziste bağırsak yakınmaları görülebilir, ancak bu yakınmanın kaynağı her zaman bağırsak duvarındaki bir lezyon değildir. Karın ve pelvis bölgesindeki ağrı mekanizmaları, inflamasyon ve sinir sisteminin ağrıyı algılama biçimi de tabloya katılabilir. Bir başka sorun da endometriozis ile irritabl bağırsak sendromunun belirtilerinin birbirine benzemesi
GÖRÜLME RİSKİ ARTIYOR
2022’de yayımlanan geniş bir sistematik derleme ve meta-analizde 96 binden fazla kişinin verileri değerlendirildi. Endometriozisi olan kadınlarda irritabl bağırsak sendromu (IBS) görülme olasılığının kontrol gruplarına göre yaklaşık üç kat daha yüksek olduğu bulundu. Endometriozisli kadınlarda IBS için birleşik prevalans tahmini yüzde 23.4 olarak hesaplandı. Bu sonuç, her IBS belirtisinin endometriozis anlamına geldiğini göstermiyor. Aynı şekilde endometriozis tanısı alan her kadının bağırsak hastalığı olduğu da söylenemez.
ÖNEMLİ OLAN ZAMANI
Bizim için değerli olan ayrıntı, şikayetin ne zaman ortaya çıktığıdır. Adet öncesinde şişkinliğiniz artıyor mu? Adet olduğunuz günlerde kabızlık ya da ishal belirginleşiyor mu? Dışkılama sırasında ağrı oluyor mu? Karın ağrınızın zamanı her ay benzer günlere mi denk geliyor? Bu soruların yanıtları kesin tanı koydurmaz. Fakat bize yol gösteren bir örüntü ortaya çıkarabilir.
TEK NOKTA YETMEZ
Kadın bedenini değerlendirirken yalnızca ağrının bulunduğu noktaya bakmak yeterli olmayabilir. Ağrının zamanı, süresi, adet döngüsüyle ilişkisi ve eşlik eden diğer belirtiler de tıbbi değerlendirmenin parçasıdır.
NORMALLEŞEMEZ
Bir kadın yıllardır bağırsaklarının hassas olduğunu düşünebilir. Her ay aynı dönemde yaşadığı şişkinlik ve ağrıyı da hayatının sıradan bir parçası sanabilir. Bu şikayetlerin tekrar etmesi onları normal yapmaz.
İPUÇLARINI TAKİP EDİN
Tanı koymak için değil, doğru soruyu sorabilmek için bedenin verdiği ipuçlarını takip etmek gerekir. O iş de bizde. Siz yeter ki muayeneye gelin.
AYNI ANDA OLABİLİR
İrritabl (huzursuz) bağırsak sendromunda karın ağrısı, şişkinlik, kabızlık ve ishal gibi yakınmalar görülür. Endometriozis de benzer şikâyetlere yol açabilir. Üstelik bu iki durum aynı kadında birlikte bulunabilir.
