Giriş
Hastalarımdan biri bana gelip “Hocam, küçük tuvaletimi yaparken öne eğilmezsem, ıkınmazsam idrarımı yapamıyorum” dediğinde, bunu geçiştirilecek bir ayrıntı olarak görmem mümkün değil. Çünkü idrar yaparken bedenimizin belli bir pozisyona ihtiyaç duyması, mesanenin boşalmasıyla ilgili bir değişikliğin habercisi olabilir. Özellikle öne eğildiğinizde idrar daha rahat geliyorsa, akış hızlanıyorsa veya mesanenizin daha iyi boşaldığını hissediyorsanız, pelvik taban ve mesane bölgesinin değerlendirilmesi gerekir.
MESANE SARKMASI
Aklımıza gelen nedenlerden biri mesane sarkması, yani sistosel olabilir. Mesane, vajinanın ön duvarına doğru sarktığında, bazı kadınlarda mesanenin tamamen boşalması zorlaşabilir. İdrarı başlatmakta güçlük, zayıf idrar akımı veya tuvaletten çıktıktan kısa süre sonra yeniden idrar yapma ihtiyacı gibi şikayetler eşlik edebilir. Ama burada çok önemli bir ayrım var; öne eğilerek idrar yapabiliyor olmak, tek başına mesane sarkmanız olduğu anlamına gelmez.
İŞEME GÜÇLÜĞÜNÜN NEDENLERİ
Pelvik taban kaslarının gerektiği anda gevşeyememesi, idrar kanalını etkileyen başka sorunlar, mesanenin çalışma biçimindeki değişiklikler veya farklı ürolojik nedenler de işeme güçlüğüne yol açabilir. Bu nedenle tek bir belirti üzerinden tahminlere dayanarak kendinize tanı koymanızı istemem. Benim için daha önemli olan, bu şikayetin yanında başka ne yaşadığınız.
İdrarı başlatmak için bekliyor musunuz?
İşerken ıkınmanız gerekiyor mu?
İdrarınız eskisine göre daha ince veya yavaş mı geliyor?
Tuvaletten kalktıktan sonra mesanenizin hala dolu olduğunu düşünüyor musunuz?
Kısa süre içinde yeniden tuvalet ihtiyacı hissediyor musunuz? k Vajina bölgesinde aşağı doğru bir ağırlık veya dolgunluk hissediyor musunuz?
Elinize gelen ya da aynada fark ettiğiniz bir çıkıntı var mı?
Gün içinde uzun süre ayakta kaldığınızda bu şikayetler artıyor mu? Bunların hepsi hekimin değerlendirmesinde önemlidir. Pelvik organ sarkmalarında mesanenin tam boşaltılamaması ve işeme sorunları görülebilen belirtiler arasındadır.
PELVİK TABANI ETKİLEYENLER
Üstelik bu durum yalnızca ileri yaşta görülen bir problem de değildir. Gebelik ve doğum, özellikle vajinal doğum, pelvik taban dokularını etkileyebilir. Yaş, menopozla birlikte ortaya çıkan hormonal değişiklikler, kronik kabızlık ve ıkınma, uzun süren öksürük ve bazı başka faktörler de pelvik taban desteğini etkileyebilir.
NE YAPMALISINIZ?
Peki böyle bir şikayetiniz varsa ne yapmalısınız? Öncelikle her tuvalette öne eğilerek idrarınızı yapmaya devam edip bunu normal kabul etmeyin. Bir kadın doğum uzmanına, mümkünse pelvik taban ve ürojinekoloji konusunda deneyimli bir hekime başvurun. Muayenede pelvik organların pozisyonu değerlendirilir. Gerekli görülürse idrar tahlili yapılabilir ve işeme sonrasında mesanede ne kadar idrar kaldığı ölçülebilir. Şikayetin nedenine göre başka incelemeler de planlanabilir. Çünkü burada amaç yalnızca ‘mesane sarkmış mı, sarkmamış mı? ’ sorusunun cevabını bulmak değil. Mesaneniz neden eskisi gibi rahat boşalmıyor, bunu anlamak.
EN KÜÇÜK DEĞİŞİKLİĞİ BİLE ÖNEMSEYİN
Kadınlar idrar kaçırmayı da, idrar yaparken zorlanmayı da yıllarca normalleştirebiliyor. Oysa idrar kaçırma kadar, idrarı başlatmakta veya mesaneyi tamamen boşaltmakta yaşanan güçlükler de değerlendirilmesi gereken pelvik taban belirtileridir. Pelvik organ sarkması idrar fonksiyonlarını etkileyebilir ve bu nedenle yalnızca vajinada bir çıkıntı olup olmadığına bakılarak değerlendirilmemelidir. Ben kadınları daima ve ısrarla, bedenlerindeki bu küçük değişiklikleri önemsemeye çağırıyorum. Çünkü bu tür küçük sanılan bir ayrıntı, aslında mesane ve pelvik tabanın daha yakından değerlendirilmesi gerektiğini gösteren önemli bir ipucu olabilir. İdrarınızı yapabilmek için sürekli pozisyon değiştiriyorsanız, bunu alışkanlık diye geçiştirmeyin. Bir kadın doğum uzmanına görünün.
