Giriş
Son yıllarda kadın sağlığıyla ilgili pek çok konuda ezberler değişiyor. Bunlardan biri de BRCA mutasyonu taşıyan kadınlarda östrojene bakışımız.
SUÇLANAN HORMON
Uzun yıllar boyunca BRCA denildiğinde akla ilk gelen şey, meme ve yumurtalık kanseri riskiydi. Bu nedenle östrojen de çoğu zaman tek başına suçlanan hormon haline geldi. Oysa bilim ilerledikçe görüyoruz ki, insan vücudu tek bir doğruyla açıklanabilecek kadar basit değil. Östrojen yalnızca üreme sistemini yöneten bir hormon değildir. Kemik sağlığından kalp ve damar sistemine, beyin fonksiyonlarından cilt yapısına kadar pek çok dokuda görev alır. Hatta hücrelerin kendini yenileme ve hasarı onarma süreçlerinde de önemli rolleri olduğuna dair giderek artan bilimsel veriler bulunuyor. Peki bu ne anlama geliyor?
UZAK DURMAK MI GEREK?
İşte bugün bilim insanlarının sorduğu soru tam da bu; acaba her koşulda östrojenden uzak durmak mı daha güvenli, yoksa bazı kadınlarda östrojen eksikliği de önemli sağlık sorunlarına yol açıyor olabilir mi? Bu sorunun yanıtı siyah ya da beyaz değil. Çünkü her BRCA taşıyıcısı aynı değildir. Yaş, geçirilen ameliyatlar, daha önce meme kanseri öyküsü olup olmaması ve tümörün özellikleri gibi birçok etken birlikte değerlendirilmelidir.
BRCA GENLERİ
BRCA genleri, hücrelerimizde oluşan DNA hasarını onarmaya yardımcı olan genlerdir. Bu genlerde bir değişiklik olduğunda kanser gelişme riski artabilir. Ancak bu durum, östrojenin her zaman zararlı olduğu anlamına gelmez. Özellikle koruyucu amaçla yumurtalıkları genç yaşta alınan BRCA taşıyıcılarında östrojen düzeyleri aniden düşer. Bunun sonucunda yalnızca sıcak basmaları değil; kemik erimesi, kalp hastalıkları riski, cinsel sağlık sorunları, uyku bozuklukları ve yaşam kalitesinde belirgin değişiklikler görülebilir.
HER KADIN İÇİN AYRI DEĞERLENDİRME
Eskiden tek cümlelik önerilerle ilerliyorduk. Bugün ise kişiselleştirilmiş tıp çağındayız. Aynı genetik değişikliği taşıyan iki kadın için bile en doğru karar farklı olabilir. Belki de asıl gereken, östrojeni tek başına bir düşman gibi görmek yerine, her kadını kendi öyküsü içinde değerlendirmeyi öğrenmektir. Ve inanın doktorunuz bunu sizin için yapıyor. Detaylı bilgi almak için sormanız yeterli.
YARIN: HORMON TEDAVİSİ GERÇEKTEN MÜMKÜN MÜ?
