Giriş
D vitamini aslında adı vitamin olsa da vücutta hormon gibi çalışır. O yüzden etkisi sadece kemikle sınırlı değil; metabolizma, bağışıklık, kas gücü, hatta hormonal denge üzerinde bile rolü var.
EKSİKLİĞİ SIK GÖRÜLÜYOR
Kadınlarda D vitamini eksikliği düşündüğümüzden daha sık. Çünkü günün büyük kısmı kapalı alanlarda geçiyor, güneşle temas sınırlı, besinlerle alınan miktar da genelde yetersiz kalıyor. Yani “Ben güneş görüyorum, bana yetiyordur” demek çoğu zaman pek gerçekçi olmuyor.
KEMİK KAYBI HIZLANIYOR
En çok bilinen kısmı kemik sağlığı. Özellikle menopoz döneminde östrojen azalınca kemik kaybı hızlanıyor. D vitamini burada devreye giriyor ve kalsiyumun bağırsaktan emilmesini sağlıyor. D vitamini eksikse, ne kadar kalsiyum alırsanız alın, istediğiniz etkiyi göremiyorsunuz. Bu yüzden kemik erimesi riskinde D vitamini mutlaka bakılması gereken bir değer.
DÜŞME RİSKİ ARTIYOR
Kaslar da bundan etkileniyor. D vitamini düşük olduğunda kas gücünde azalma oluyor, bu da özellikle ilerleyen yaşlarda düşme riskini artırıyor. Bağışıklık sistemiyle de bağlantısı var. D vitamini yeterli olduğunda vücut enfeksiyonlara karşı daha dengeli bir yanıt veriyor; eksikliğinde ise hastalıklara yakalanma eğilimi artabiliyor.
METABOLİZMADA DA ETKİLİ
Bir de işin metabolik tarafı var. Polikistik over sendromu olan kadınlarda D vitamini eksikliği daha sık görülüyor. İnsülin direnciyle de ilişkili olduğu düşünülüyor. Yani sadece kemik değil, hormon ve metabolizma tarafında da etkili.
BU BELİRTİLER VARSA
En çok bilinen kısmı kemik sağlığı. Özellikle menopoz döneminde östrojen azalınca kemik kaybı hızlanıyor. D vitamini burada devreye giriyor ve kalsiyumun bağırsaktan emilmesini sağlıyor. D vitamini eksikse, ne kadar kalsiyum alırsanız alın, istediğiniz etkiyi göremiyorsunuz. Bu yüzden kemik erimesi riskinde D vitamini mutlaka bakılması gereken bir değer. Eksikliği olan kişiler genelde şöyle tarif ediyor; halsizlik, enerjisizlik, isteksizlik… Hani net bir hastalık yok ama iyi de hissedilmiyor. O tabloya D vitamini eksikliği eşlik edebiliyor. Takviye konusuna gelince; kafaya göre başlanacak bir şey değil. Önce kanda 25(OH)D düzeyine bakmak gerekiyor. Ona göre doz planlanıyor. Herkese aynı doz verilmez.
FAZLASI TAŞ YAPAR
Bir de şu önemli; D vitamini yağda eriyen bir vitamin. Yani vücutta birikiyor. Bu yüzden “Fazla alayım daha iyi olur” mantığı burada çalışmaz. Fazlası kalsiyum yükselmesine, böbrek taşı gibi sorunlara yol açabilir.
DOĞRU DOZ DÜZENLİ KULLANIM
Genelde D3 formu kullanılıyor. Damla, kapsül ya da ampul olabilir; çok fark etmez. Önemli olan doğru doz ve düzenli kullanım. Demem o ki, D vitamini küçük bir detay gibi görünse de kadın sağlığında önemli bir yer tutuyor. Eksikliği önemli, etkisi geniş. O yüzden ölçmeden geçmemek, eksikse doğru şekilde tamamlamak gerekiyor.
