Giriş
SORU: İşyerimde 5 sene çalıştım. Ama sadece 16 ay prim yatırılmış. Bir de başka bir işyerinde gösterilmişim. Hiç alakası olmayan bir yerde. İşten 04 koduyla çıkardılar. Tazminatımı da vermediler. Özhan BÜYÜKARIKAN
CEVAP: 04 kodu işverenin haklı bir neden yokken (haksız yere) işçinin işine son verdiğini gösterir. Bu kodla işten çıkartılan işçiye, kıdem tazminatı ödenir. İşten ayrılmadan önce işçiye tebligat yapılıp ihbar önelinde (işten çıkartılacağı tarih bildirilmemişse) bulunulmamışsa, ihbar tazminatı da ödenmesi gerekir. Ayrıca işçinin şartları sağlamış olması koşuluyla işsizlik maaşı alma hakkı da vardır. Şayet işten ayrılalı 5 yıllık zamanaşımı süresi geçmemişse, hizmet tespit davası açma ve kıdem ve ihbar tazminatı talep etme hakkınız var. Tabii iddialarınızı somut delillerle ve şahitlerle mahkemede ispatlamanız gerekir.
KAÇ AY DAHA İSTEĞE BAĞLI ÖDEYEYİM?
SORU: 2 Mart 1978 doğumluyum. SSK giriş tarihim 23 Haziran 1998 olup SSK’ya 3934 gün primim var. 1022 gündür de isteğe bağlı olarak prim ödemekteyim. Eylül 2028’de SSK’dan emekli olabiliyorum. Daha ne kadar isteğe bağlı olarak prim ödeyeyim? Aslı HAYIR
CEVAP: Emekli olmak için, 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. İsteğe bağlı prim ödemeleri Bağkur’a sayıldığından bu şartlarda emekli olmak için, 7 ay (210 gün) daha isteğe bağlı olarak prim ödedikten sonra, prim eksiğiniz olan 809 günü sigortalı çalışarak SSK’ya ödeyerek priminizi 5975 güne tamamlayıp EYT kapsamında yaş aranmadan SSK’dan emekli olabilirsiniz.
KIDEM TAZMINATI HAKKIM VAR MI?
SORU: 1 Eylül 1970 doğumluyum. SSK girişim 13 Ağustos 2013 olup 5010 günüm var. On yıldır aynı işyerinde çalışmaktayım. İşten tazminatımı alıp çıkma hakkım var mı? Semra ATEŞLİ
CEVAP: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındakileri sağlayanlar kıdem tazminatı alarak işten ayrılabiliyor. Emeklilik için; 5100 gün prim ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 5100 gün priminiz olmadığından bugün için işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılamazsınız. Ancak 90 gün daha prim ödeyip priminizi 5100’e tamamlayacağınız tarihte işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Primi 5100 güne tamamladıktan sonra prim ödemeseniz de, 61 yaşınızı dolduracağınız 1 Eylül 2031’de emekli olabilirsiniz.
MALULEN EMEKLİ OLABILIR MİYİM?
SORU: Sigorta girişim 1999 olup 3200 gün prim ödemem var. 2002’de askere gittiğimde (düztabanım) çürük raporu almam söz konusu iken, yine de askerliğimi yapmak istedim. Askerliğimi bitirmeye yakın, 2004’te usta birliğinde madalya alarak askerliğimi tamamladım. Malum şu an hayat şartları zorlaştı. Her an istediğinde iş bulunmayabiliyor. Askerden geldikten sonra anjiyo da oldum. Şu an iyiyim. Malulen emekli olabilir miyim? Suat USLUKUŞ
CEVAP: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranıyor. Ayrıca doğuştan veya ilk defa sigortalı olunan tarihte malul derecesinde (yüzde 60) engelli olmamak şartı da var. Bir diğer koşul da emeklilik talebi üzerine rapor ve tıbbi eklerini inceleyecek olan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu’nun sigortalının malul olduğunda karar vermesi. Belirtiğiniz rahatsızlıklarla bu şartları sağlayarak malulen emekli olamayacağınız kanısındayız. Sigorta başlangıcınız 7 Eylül 1999 ve önce ise 400 gün daha prim ödeyip priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşı dolduracağınız tarihte, başlangıcınız 7 Eylül 1999’dan sonraysa 1300 gün daha prim ödeyip priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz (25 yıl sigorta süresi, 4500 gün prim ve 60 yaş şartlarına tabi olarak).
