Giriş
Soru: Yakında 3600 günle emekli olacağım. Şartları biliyorum. Benim size sorum şu olacak: 3600 günle emekli olunca alacağım maaş daha mı az olur? Kimisi daha az maaş alırsın diyor. Kimisi de aynı maaşı alırsın diyor. Levent SİPAHİ
Cevap: Emekli aylığı tutarını, prim ödeme gün sayısı ile çalışma hayatı boyunca üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı belirliyor. Genellikle asgari ücret üstünden prim ödendiğinden 3600, 5000 hatta 7000 gün prim ödeyene de, taban aylık bağlandığından aynı tutarda emekli aylığı ödenmekte. Muhtemelen asgari ücret üstünden prim ödediğinizden taban aylık bağlanacak (taban aylık bugün için 16 bin 881 TL). Sonuç olarak düşük aylık almazsınız.
ÇIRAKKEN YAPILAN SİGORTA SAYILIR MI?
Soru: 1993’teki çıraklık dönemimde, işveren sigorta girişimi yapmış. Acaba bu sayılır mı? Emekliliğim 1993 girişime göre mi hesaplanacak? Menderes SARIKAYA
Cevap: Çıraklık döneminde sigorta girişi yapılır. Çırağın hastalık ve iş kazası ve meslek hastalığı yönünden güvenceye alınabilmesi için; çırak adına kısa vadeli sigorta kollarına prim ödenir. Ancak, kişileri emekli eden uzun vadeli sigorta kollarına (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları) prim ödenmez. Bu nedenle çırak sigortası emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Emeklilik açısından sigorta başlangıç tarihi, kişi adına ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına çalışma süresi bildirilen gündür.
KISMİ EMEKLİLİK NEDİR?
Soru: 1962 doğumluyum. Sigortalı işe giriş tarihim Ağustos 2010 olup şu ana kadar 3600 gün prim ödemem var. Halen çalışmaktayım. Kadınlarda erken emeklilik beni kapsıyor mu? Kısmi emeklilik nedir? Ne zaman emekli olabilirim? Aysel CAN
Cevap: Yaş haddinden (kısmi emeklilik) emekli olmak için; 4800 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 1200 gün daha prim ödeyerek priminizi 4800 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Kadınlara verilen erken emeklilik hakkı bulunmuyor. Şayet ileride verilirse tabii ki siz de yararlanırsınız. Kısmi emeklilik, normal emeklilikte aranan yaşın birkaç yaş fazlası ve normal prime göre daha az primle emekli olma halidir. Buna ‘yaş haddinden emeklilik’ de denmektedir. Normalde 7200 gün prim ve 58 yaş şartlarıyla emekli olmanız gerekirken, 4800 gün ve 61 yaş şartlarıyla emekli olmanızın adı kısmi emekliliktir.
ÇALIŞMAYAN KADIN NEDEN BORÇLANAMIYOR?
Soru: Çalışan kadın, çocuğu olduğunda doğum borçlanması yapıyorsa, çalışmayan kadına neden borçlanma hakkı yok? Hiç bir yerden bilgi alamıyorum. 1975 doğumlu bir kadınım. SSK giriş tarihim 2015 olup 940 gün primim var. Bazı rahatsızlıklar ve ameliyatlar geçirdim. Acaba ne zaman emekli olurum? Gülnur BABACAN
Cevap: Maalesef kanun böyle. Sigortalı kadın, doğum yaptığında çocuğuna bakmak için mahrum kaldığı sigortalılık süresini telafi etmek için, çalışmadığı süreyi (bir doğum için 2 yılı aşmamak üzere) doğum borçlanması adı altında borçlanabiliyor. Sigortalı çalışmayan kadının, doğum nedeniyle mahrum kaldığı çalışma süresi olmadığından, doğum borçlanması yapamıyor. Siyasi otorite isterse çalışmayan kadına da doğum borçlanması hakkı verebilir. Esasında bu da adil ve eşit bir uygulama olur. Yaş haddinden emekli olmak için; 5300 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 4360 gün daha prim ödeyerek priminizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz
