Giriş
Soru: İşyerimizde uygulanan bireysel iş sözleşmemde eşi doğum yapanlara ‘4758 sayılı İş Kanunu kapsamındaki sürelerde babalık mazeret izni verilir’ yazıyor. 4758 sayılı İş Kanunu’nda eşi doğum yapan işçiye 5 gün izin verileceği yazılıyor. İşyerimizde uygulanan toplu iş sözleşmesinde de ‘eşi doğum yapan işçiye 7 gün mazeret izni verilir’ diyor. Bundan dolayı eşi doğum yapan işçilere 7 gün izin veriliyordu. Şimdi 7578 sayılı Kanun ile eşi doğum yapan işçilerin izin süresi 5 günden 10 güne çıkartıldı. Ancak işyerimiz ‘yine 7 gün izin verebiliriz, toplu iş sözleşmesi değişmeden olmaz’ diyor. Kanun mu geçerli toplu iş sözleşmesi mi?
Cevap: İşyerlerinde; 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi çalışanların hakları ile ilgili olarak, bu kanuna aykırı olmamak üzere bireysel iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmesi hükümleri uygulanır. Bireysel veya toplu iş sözleşmelerine İş Kanunu’na aykırı hüküm konulamıyor. Konulsa da geçersiz sayılıyor. Bu nedenlerle artık eşi doğum yapan işçinin babalık izni, kanun ile 5 günden 10 güne çıkarıldığından sözleşmeler değil, kanun geçerli olacağından eşi doğum yapan işçiye 10 gün izin kullandırılması gerekiyor.
405 GÜN ASKERLİK BORÇLANMASI HEMEN EMEKLİ EDER
Soru: 1970 doğumluyum. SSK giriş tarihim 25 Aralık 1989 olup SSK’dan 3806 gün, isteğe bağlı Bağkur’dan 905 gün, banka sandığından da 409 gün olmak üzere toplam 5120 gün primim var. SSK’dan emekli olabilmem için ne yapmam lazım? Hakan ATAKAN
Cevap: Sizin gibi birden fazla sigortalılık statüsünde prim ödeyenlerin nereden emekli olacaklarını son yedi yıl kuralı belirliyor. Primi ödenen son yedi yılda (son ödenen 2520 gün prim içinde) fazla prim ödenen, prim ödemeleri eşitse son olarak tabi olunan sigortalılık statüsünden emekli olunuyor. Son yedi yıl kuralına göre, SSK’dan emekli olacaksınız. SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalı çalışmanızla 405 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5525 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz hakkında bilgi vermemişsiniz. 405 gün askerlik süreniz varsa, borçlanarak priminizi tamamlayıp hemen de emekli olabilirsiniz. Askerlik tarihiniz ve süresi ile Bağkur ve banka sandığı prim ödeme tarihlerinizi bildirmeniz halinde sorunuzu tekrar cevaplarız.
BAĞKUR'DA 3600 GÜNLE EMEKLİLİK YOK
Soru: 23 Haziran 1964 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 1 Mart 1995, Tarım Bağkur hizmetim 2833 gün. Askerlik borçlanmasını yapmadım. 3600 günle emekli olabilir miyim ya da nasıl emekli olabilirim? Necdet ERNİK
Cevap: Bağkur’da 3600 günle emekli olma usulü yok. Bağkur’dan emekli olmak için priminizi 5400 güne tamamlamanız lazım. Sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya 1260 gün prim ödemeniz halinde, SSK’da yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olursunuz. Yaş sorununuz olmadığından Bağkur’dan sonra SSK’ya ödeyeceğiniz primi 1260 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
ASKERLİK BORÇLANMASIYLA EYT'Lİ OLUR MUYUM?
Soru: İlk sigorta tescil tarihim 16 Eylül 1996, hizmete başlama tarihim 1 Nisan 2001 olup askerliğim 15 Eylül 1999’da yaptım. Askerliğimi borçlanarak EYT’li olur muyum? Ve ne zaman emekli olabilirim? Murat DANACI
Cevap: Doğum tarihinizi ve askerlik sürenizi bildirmemişsiniz. 18 ay askerlik yaptığınızı varsaysak bile borçlanma sigorta başlangıç tarihinizi 7 Eylül 1999 tarihine çekmediğinden maalesef askerlik borçlanmasıyla EYT kapsamına giremiyorsunuz. Toplam 7000 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sorunuzdan 1979 doğumlu olduğunuz anlaşıyor. 4500 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, yine aynı tarihte yani 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün (25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak).
BİR GÜN BİLE BELİRLEYİCİ
Soru: 1975 doğumluyum. 2008 yılı sigorta girişimle 4200 gün prim ödemem var. Acaba ne zaman emekli olurum? Dilek YAZIK
Cevap: Sigorta başlangıcınızı tarih (gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştiriyor. Özellikle de 2008’deki başlangıç tarihi, eski veya yeni yasaya tabi olmayı bile belirliyor. 30 Nisan 2008’den önce sigortalı olmuşsanız (bu tarih dâhil) 300 gün daha prim ödeyerek priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 2033 yılında 25 yıl sigortalılık süresi ve 58 yaş şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç tarihiniz 1 Mayıs 2008 ve sonraki bir tarihse, yaş haddinden emekli olmak için; 4600 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 400 gün daha prim ödeyerek priminizi 4600 güne tamamlamanız şartıyla, 2036’da 61 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
