Giriş
Soru: EYT kanunu hâlâ geçerli mi? Şimdi günleri (primimi) tamamlasam EYT’den emekli olabilir miyim? Engin DEMİRYAY
Cevap: EYT kanunu halen geçerli. EYT’den ilk defa 7 Eylül 1999’dan önce (bu tarih dahil) sigortalı olanlar yararlanıyor. EYT kapsamında olanlar, emeklilik için aranan sigortalılık süresi (ki kapsamdakiler 25 yıllık sigortalılık süresini doldurdular) ve prim ödeme gün sayısını dolduranlar, yaş aranmadan emekli olabiliyor. Sigorta başlangıcınız 7 Eylül 1999 veya daha önceki bir tarih ise aranan primi de doldurmuşsanız istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz.
İSTEĞE BAĞLI PRİM ÖDEYEBİLİR MİYİM?
SORU: 1976 doğumluyum. Aktif çalışmaya başlama tarihim 1998 olup toplam 666 gün primim var. 2001 ve 2012 tarihlerinde iki doğumum var. Doğum sonralarında prim ödemedim. Doğum borçlanması yapabilir miyim? Ya da isteğe bağlı sigorta primi ödeyebilir miyim? Şuan çalışmıyorum. Çalışma hayatına devam edemeyeceğim. Servin ATEŞ
CEVAP: İki doğumunuzu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilirsiniz. İsteğe bağlı prim de ödeyebilirsiniz. İsteğe bağlı prim ödemeleri Bağkur’a sayıldığından Bağkur’da yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum borçlanmasından sonra 3294 gün de isteğe bağlı prim ödeyerek toplam priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte Bağkur’dan emekli olabilirsiniz.
ESKİ İŞ YERİNDE ÇALIŞMAYA BAŞLAYANIN İZİN SÜRESİ HESABI
Soru: Aynı işverenin (a) firmasında 2007-2010 arası, (b) firmasında 2010-2015’te çalıştım tazminatımı alarak işten ayırıldım. 2017 yılında tekrar (a) firmasında işe başladım halen çalışıyorum. Yıllık izin sürem kaç gündür? ÖZGÜR
Cevap: Sorunuzla ilgili olarak yasada açık bir hüküm olmadığı için, konu yargı kararları ile yönlendirilmektedir. Yargı daha önce işten ayrılırken, çalışma sürelerinin iznini kullanan veya kullanılmayan izin sürelerinin ücreti alanların, yıllık izin süresinin hesabı açısından eski kıdem süresinin tasfiye edildiğini (sıfırlandığını) kabul etmekte ve aynı işveren yanında yeniden başlayan çalışma süresi için, yıllık izin hesabı, yeni çalışmaya başlanan tarihten itibaren olan çalışma süresi için hesaplanır. Başka bir ifadeyle; yıllık izin süresi, yeni çalışma süresine göre hesaplanmakta, eski çalışma süresi dikkate alınmamakta. Yargıya göre; şayet daha önceki çalışma süreleriniz için yıllık izin kullanmışsanız veya işten ayrılırken kullanmadığınız izin sürenizin ücretini almışsanız, 2017’de başlayan çalışmanızda, eski çalışma süreleriniz dikkate alınmadan izin hesaplanacağı için bugün için yıllık ücretli izin süreniz 20 gündür. Ancak daha önceki çalışma süreleriniz için kullanmadığınız veya ücretini almadığınız yani tasfiye edilmeyen 6 yıl çalışma süreniz varsa, bu süre 2017’den sonraki çalışma süresine ekleneceğinden, yıllık ücretli izin süreniz 26 gündür.
EMEKLİLİK 12 EYLÜL 2028'DE
Soru: 12 Eylül 1967 doğumlu erkek sigortalıyım. 1992’de memur (4/C) oldum 5940 gün hizmetim var. Bağkur’a da (4/b) 1195 günüm var. Yaştan emeklilik için 61 yaşı beklemek zorundayım. En avantajlı nasıl emekli olurum? Artık çalışmıyorum. ÇEHRE F.
Cevap: Memuriyette yaş haddinden emekli olmak için; 15 tam yıl (5400 gün) fiili hizmet süresi ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli. Bundan sonra çalışmazsanız da (prim ödemeseniz de) 61 yaşınızı dolduracağınız 12 Eylül 2028’de 4/c’den emekli olabilirsiniz.
PRİM İADESİ İÇİN 58 YAŞ DOLACAK
SORU: 1970 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 1989 olup 915 gün primim var. Emekli olamıyorum. Primlerimi geri alabilir miyim? Melek KARAHAN
CEVAP: Emekli olacağı yaşı doldurduğu halde emekli olacak kadar primi olmayanlar, talep etmeleri halinde ödedikleri prim “yaşlılık toptan ödemesi” adı altında kendilerine iade edilmekte. Bugün olmasa da 2028’de 58 yaşı dolduracağınız tarihte talep etmeniz halinde ödediğiniz prim iade edilir.
