Giriş
Dünyanın en büyük savunma, havacılık ve uzay kuruluşu Airbus’ın finansal raporlarının da açıklandığı yıllık değerlendirme toplantısına katıldım. Avrupa ortaklı çok uluslu şirketin Fransa’nın Toulouse şehrindeki merkezinde gerçekleştirilen toplantısında Airbus CEO’su Guillaume Faury’ye sorular yöneltme imkânı buldum.
Türkiye ile de birçok alanda iş birliği bulunan Airbus, 2025 mali yılını güçlü talep ve artan teslimat hacmiyle kapattı. Şirketin gelirleri yıllık bazda yüzde 6 artarak 73.4 milyar euroya, faaliyet kârı ise 7.1 milyar euroya ulaştı. Toplam 793 ticari uçak teslimatı gerçekleştirdi. Pandemi sonrasında artan yolculuk talepleri sayesinde Türk Hava Yolları da dahil olmak üzere dünyadaki havayolları çok ciddi siparişler veriyor. Airbus yönetimi, küresel ticaret ve tedarik zincirinde ek bir şok yaşanmaması halinde, 870 ticari uçak teslimatı öngörüyor. Ancak asıl sıçrama küresel belirsizlik ve endişeler nedeniyle savunma ve havacılık alanında.
Türkiye’nin Eurofighter programına dahil olması dikkate alındığında, bu aynı zamanda Türk Hava Kuvvetleri için ABD yapımı olmayan ilk savaş uçağı olacak. Değişen küresel savunma ortamında Türkiye’nin Avrupa savunma programlarına daha derin entegrasyonunu nasıl değerlendirdiklerini sordum.
Faury şu yanıtı verdi: “Öncelikle A400M konusunda, Türkiye ile iş birliğimiz mükemmel düzeyde ve bu sanayi tarafında son derece olumlu bir deneyim oldu. Aynı zamanda Türkiye’nin Avrupalı ortaklarıyla program kapsamındaki iş birliği çok değerli. Hem bir ülke hem de bir müşteri olarak Türkiye’nin katkısı önemli. Eurofighter konusunda atılan adımlar da önem taşıyor. Çünkü bu, Avrupalı ortakların Türkiye’nin bu önemli askeri kabiliyette bir partner olmasını desteklediği ve kabul ettiği anlamına geliyor. Bunun NATO ile Türkiye arasındaki iş birliğinde yeni bir aşama olduğunu düşünüyorum.
Bu, Türkiye’nin diğer Avrupa ülkeleriyle daha yakınlaşacağı geniş kapsamlı bir iş birliğinin parçası. A400M’nin başarısında olduğu gibi, Eurofighter programını da Türkiye için bir başarıya dönüştürmeliyiz ki ilerlemeye devam edebilelim.”
İkinci olarak da ABD ile Avrupa arasındaki stratejik güvenin görünür şekilde aşınması bağlamında savunma sanayisinin nasıl şekillendiğini sordum. Faury şu kapsamlı yanıtı verdi: “Avrupa savunma üreticilerine yeterince yatırım yapılmıyor; Avrupa dışından fazla alım gerçekleştiriliyor ve ortak ihtiyaçlar için yeterince ortak, koordineli şekilde değil, parçalı bir biçimde satın alma yapılıyordu. Bugün savunma bütçelerinde ciddi artış var. Gelecekte Avrupa’da, Avrupa oyuncularını çok daha fazla birbirine bağlama niyeti bulunuyor. Bu da Avrupa savunma sisteminin dayanıklılığını, egemenliğini ve dolayısıyla güvenliğini artırmaya yönelik.
Biz bu sürecin merkezinde olduğumuza inanıyoruz. Sivil ve askeri, çift kullanım ürünlerimizin ölçeği sayesinde Avrupa’ya askeri yetkinlikler sunabiliyoruz. Geliştirdiğimiz teknolojiler hem sivil hem askeri alanlarda kullanılabiliyor; bu da pazara daha hızlı ve daha büyük ölçekle çıkmamızı sağlıyor. Bugün sipariş hacmi açısından Avrupa Birliği’nin en büyük savunma oyuncusuyuz; ciro açısından da öyle olduğumuzu düşünüyorum.
Sahip olduğumuz kabiliyetler, Avrupa’nın genel resme bakarak ifade ettiği ihtiyaçlarla oldukça uyumlu. Stratejimiz, savunma alanında güçlü biçimde yer almak; askeri uçaklarda, siber alanda, helikopterlerde ve uzayda Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu sistem ve kabiliyetleri sunmak. Savunma alanındaki büyüme hızının, sivil faaliyetlerdeki büyüme hızına yaklaşık olarak benzer olacağını düşünüyoruz. Bu nedenle önümüzdeki beş yıl içinde sivil-askeri denge muhtemelen yaklaşık yüzde 80 sivil, yüzde 20 askeri olarak kalacaktır.”
