Giriş
Geçtiğimiz günlerde ekonomi basınında yer alan küresel bir analiz, dünya devlerinin fabrikalardaki geleneksel mekanik kolları emekliye ayırıp yerlerine yapay zekâ algoritmalarıyla donatılmış akıllı robotları yerleştirdiğini gözler önüne seriyor. Rapordaki şu tespit oldukça sarsıcı: “Üretimin verimliliği artık ucuz iş gücüyle değil, sahip olunan yapay zekâ entegrasyonunun kalitesiyle ölçülüyor.”
Bu tespit, ucuz iş gücüne dayalı geleneksel rekabet modelinin küresel ölçekte yerini yeni bir anlayışa bıraktığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Gelişmiş ekonomiler yaşlanan nüfuslarına ve tedarik zinciri krizlerine karşı dijital iş gücüyle bir savunma kalkanı inşa ediyor. Bu büyük otonom dalga, sadece fabrikaların dört duvarı arasında da kalmıyor; iklim krizi ve genç iş gücü eksikliğiyle boğuşan tarım ve gıda sektörünün de en hayati kurtarıcısı olmaya hazırlanıyor. Tarlada hangi ürünün ne zaman hasat edileceğini öngören, milimetrik ilaçlama ve sulama yapan düşünen robotlar ve yapay zekâ ajanları, çok yakın bir gelecekte tarlalarımızın, seralarımızın ve bağlarımızın da ana aktörü olacak.
Peki, küresel ölçekteki bu dijital iş gücü devrimi bizim gerçeklerimizle nasıl örtüşüyor? Bu sorunun cevabını, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin açıkladığı “Türkiye’nin İlk 1000 İhracatçısı” verilerinde çok net görüyoruz. Küresel pazarlardaki daralmaya rağmen ihracatımıza asıl ivmeyi kazandıran yegâne unsur; yüksek teknoloji ve sanayi odaklı katma değer oldu. Listenin zirvesinde yer alan, milyar dolarlık sıçramalarla ihracat rekorları kıran otomotiv ve savunma sanayiimizin öncü aktörleri, bu başarıyı üretim bantlarına taşıdıkları yüksek Ar-Ge ve teknolojik derinliğe borçlular.
Buna karşın, geleneksel ve katma değeri düşük sektörlerin küresel ligde zorlanması hepimize net bir mesaj veriyor: Artık dünyada ‘ne ürettiğiniz’ kadar, o ürünü ‘hangi teknolojik akılla ve derinlikle’ ürettiğiniz hayati önem taşıyor. Sanayide yüksek teknoloji odaklı
dönüşüm, artık sadece ciroları büyütmüyor; firmaların kârlılık haritalarını ve dolayısıyla ülkemizin ekonomik direncini yeniden şekillendiriyor. Sanayide yakaladığımız bu yüksek teknoloji hamlesini tarım sahalarımızla senkronize edebilirsek, hem küresel tedarik zincirlerinin vazgeçilmez merkezi oluruz hem de gıda arzı güvenliğimizi garanti altına alırız.
Büyük ve önemli bir virajı döndüğümüz bu dönemde; değişimi uzaktan izleyenler değil, otonom geleceğe liderlik edenler kazanacak.
ANKARA’NIN FEDAKARLIĞI İLE TÜRKİYE’NİN KAZANIMI
NATO zirvesi Ankara’da hayatı kilitledi. Ankaralılar NATO pandemisi yaşıyor dersek abartmış olmayız. 28 Haziran-10 Temmuz arasında kapanan yollar, değişen ulaşım güzergâhları ve güvenlik uygulamaları nedeniyle Ankaralılar zor bir sürece girdi. Günlük hayatın temposu ister istemez yavaşladı. Pek çok kişi mümkün olduğunca evden çıkmamayı tercih ediyor, tatil planı olanlar ise bu tarih aralığını değerlendiriyor. Zaten acil ve zorunlu hizmetler dışında kalan kamu çalışanlarının idari izinli sayılması, bazı özel sektör kuruluşlarının da benzer şekilde çalışma düzenini değiştirmesi bekleniyor.
Ancak madalyonun diğer yüzüne de bakmamız gerekiyor. Başkentlilerin yaşadığı sıkıntılar ülkemizin tanıtımı için büyük bir fırsat. Böylesine kritik zirvelerin sorunsuz gerçekleştirilmesi, ülkemizin güvenilirliği, organizasyon kabiliyeti ve uluslararası itibarı açısından güçlü bir mesaj verir. Üstelik bu tür organizasyonlar, tıpkı Ankara’da olduğu gibi şehirlerin eksiklerinin hızla tamamlanmasına da vesile olur. Birkaç günlük sabır, Türkiye'nin uluslararası alandaki görünürlüğü ve itibarı açısından önemli bir kazanıma dönüşebilir. Bazen şehirler kısa süreli fedakârlık yapar; karşılığında ise ülke uzun yıllar konuşulacak bir organizasyona başarıyla imza atar.
