Giriş
Muğla’nın Göcek Beldesi, Türkiye’nin yat turizminin başkenti. Sektörün tecrübeli isimleriyle hem bu sezonun muhasebesini yaptık hem de gelecek yıla hazırlık sürecini değerlendirdik. Bakın neler anlattı tekneciler: k Temmuz sonuna kadar, yaklaşık son 10 yılın en kötü sezonunu yaşadık. Ağustosta yerli tatilciler gelmeye başladı. Okulların açıldığı eylülün ilk haftasına kadar. Yani koca sezonda topu topu 5 hafta. Bu süre yıllık maliyetlerimizi karşılamaya yeterli değil. Bu yıl yabancı yok denecek kadar azdı. Özellikle Avrupalı yabancılar bu yaz Türkiye’yi tercih etmedi. En azından tekne tatilini... Bunun öncelikli sebebi maalesef artık Euro bazında bile pahalı olmamız. Avrupalıların Türkiye yerine Yunanistan, Hırvatistan ve adaları tercih ettiklerini biliyoruz.
MARINA KİRALARI
Peki biz neden pahalıyız? Maliyet giderlerimiz geçmiş yıllara oranla çok yükseldi. Bu da satış fiyatlarımıza doğal olarak yansıdı. k Göcek; tekne tatili, yani mavi yolculuk için dünyanın sayılı destinasyonlarından biri. Zaten yüksek olan marina bağlama ücretleri bu yıl yüzde yüz oranında arttı. Keza personel maaşları. Kalifiye eleman bulmak hiç kolay değil. İyi eleman bulduğunuzda onu tutabilmek için yüksek maaş ödemek gibi bir mecburiyet doğuyor. Marina kiraları yüksek olunca çok sayıda özel tekne bu maliyetten kaçmak için çareyi koylarda demirleyip uzun süre kalmakta buluyor. Aynı yerde üç ay kalan tekneler var burada. Her ne kadar bu teknelerin atıklarının, 15 günde bir düzenli olarak alınması gerekiyor olsa da bazı teknelerin bu atıklarını (sintine ve/veya tuvalet) bulundukları koylarda denize bıraktıklarına şahit oluyoruz.
YENİ TONOZ UYGULAMASI
Çevre Bakanlığı bu durumun önüne geçmek için Göcek’i pilot bölge olarak belirledi. Yaklaşık bin adet tonoz (tekne bağlama noktası) halihazırda koylara yerleştirildi. Betonları atıldı, şimdi sistemin kurulması bekleniyor. k Fakat bu sistemin detayları hakkında henüz kimsenin bilgisi yok. Ne kadar süreyle bağlı kalınabilecek? Boş bağlama noktası bulamayan ne yapacak? Her bağlamada ayrı ücret mi alınacak yoksa günlük bir ücret mi belirlenecek? Ticari teknelerle özeller arasında tarife farkları olacak mı? Hiçbirimiz bilmiyoruz. k Bunlar neden önemli biliyor musunuz? Biz gelecek yılki planlamamızı yaparken bu soruların cevaplarını bilmek zorundayız. Bu tür detaylar bizim maliyetlerimizi belirleyecek çünkü. Turizmde 2026 yaz sezonunu öngörmek şu anda zaten çok zor. Tekne turizmi sektöründeki yeni uygulamaların bir maliyet artışı yaratıp yaratmayacağını görmek bizler için çok önemli. Bu sebeple idarenin durumu bir an önce netleştirmesini bekliyoruz.
HAKSIZ REKABET VE DOLANDIRICILIK
Önemli bir nokta daha var. Bazı kişilerin, özel yatlarını kayıt dışı olarak kiraya verdiklerini görüyoruz. Bu teknelerin ticari faaliyet izni ve buna uygun donanımları yok. k Bakın ticari teknelerin her yıl ‘Denize Elverişlilik Pusulası’ (DEP) alma zorunluluğu var. Yani bizim teknelerimiz düzenli denetim altında. Özel teknelerde ise böyle bir durum yok. k İnsanlar nispeten daha uygun fiyatlı olduğu için bilmeden özel tekneleri tercih edebiliyor ama hiç tahmin edemeyecekleri sorunlarla karşılaşabiliyorlar. k Şimdi bir de dolandırıcılar çıktı. Tekne tatili severleri bekleyen büyük bir tehlike var artık. k Dolandırıcılık faaliyetini şöyle yapıyorlar: Bir internet sitesi kuruyorlar. Bizlerin resmi sitelerinden teknelerimizin fotoğraf ve bilgilerini alıp oraya konuyorlar. Fiyatlar bizim gerçek rakamlarımızın yarısı. İnsanlar ucuz diye oradan kiralamak için başvuruyor. Bunlar kapora alıyor ve sahte bir konfirmasyon e-maili yolluyorlar. Vatandaş o gün geliyor. Bakıyor ki tekne başka bir turda. Ya da öyle bir rezervasyon yok. İnsanlar marinaya gelince anlıyorlar dolandırıldıklarını. Kapora olarak yolladıkları para gidiyor. Tatil de zehir oluyor. Bu vesileyle bu konuda da herkesi uyarmış olalım.
