Giriş
Ben 56 yaşındayım. Bizden önceki nesillerde de, bizim jenerasyonda da soru şuydu: “Büyüyünce ne olacaksın?” Meslek konuşulurdu. Bir iş, bir kimlik, kariyer, hedef... Para; bunların doğal sonucuydu. Tabii ki iyi kazanmak hedeflenirdi ama öncelik çok zengin olmak değildi. Hiç değilse öyle ifade edilmezdi.
Bugün soru değişti. Artık mesele “Ne olacağım” değil. “Ne kadar kazanacağım?” Hatta çoğu zaman meslek, kariyer vs yok, sadece sonuç var: Para. Gençler, ergenler, hatta çocukların dünyasında durum bu artık. Ama onların kusuru değil. İçine doğdukları dünyanın dili bu. Bakın sosyal medyaya; süreç yok, emek yok. Sadece sonuç var: Hızlı para. Kolay başarı.
Uzmanlar buna ‘sonuç odaklı başarı algısı’ diyor. Yani nasıl kazandığın değil, ne kadar kazandığın önemli. Yalnız, bu çok tehlikeli. Çünkü emek ile sonuç arasındaki bağı koparıyor bu alışkanlık. Gençler artık kendini meslekle değil, gelirle tanımlıyor. “Ne iş yapıyorsun?” değil, “Ne kadar kazanıyorsun?” Peki neden böyle oldu? Aileler çocuklarına ”Mutlu ol” demekten çok “Rahat yaşa” diyor. Toplum da bireyi karakterinden ziyade, hayat standartıyla ölçüyor. Medya zaten... Başarıyı değil, zenginliği vitrine koyuyor.
Böyle olunca da... Çocuk daha küçük yaşta şunu öğreniyor: “Önemli olan ne yaptığın değil, ne kazandığın.” İşte bu anlayış, kestirme yolları meşrulaştırıyor. Sabır yerine hızla iş bitirmeyi öğretiyor. Ve ortaya, kıymeti sahip olduğu değerler yerine parayla ölçülen bir insan modeli çıkıyor. Oysa gerçek başka. Daha doğrusu, olması gereken... Hiçbir başarı sadece parayla sürdürülemez. Hiçbir hayat sadece maddi kazançla anlam kazanmaz. Bu yüzden önemli işte o “Ne olacaksın?” sorusu. Bir işin ustası olmayı, emek vermeyi, değer üretmeyi anlatmak gerekiyor. Paranın sonuç olduğunu... Ve insanı ayakta tutan şeyin sonuç değil, yol olduğunu. Son söz: Sadece zengin olmayı hedefleyen biri zengin olabilir. Ama sadece maddi olarak.
