Giriş
Türkiye ekonomisinin omurgasını oluşturan KOBİ’ler, küresel risklere rağmen dijitalleşme ve yeni nesil iş modelleriyle büyüme fırsatlarını yakalamaya devam ediyor. KOBİDER Başkanı Nurettin Özgenç, değişen dünyada öne çıkan alanları ve KOBİ’lerin yol haritasını anlattı.
FIRSATLAR VE İHTİYAÇLAR
Türkiye’de yaklaşık 4 milyon KOBİ faaliyet gösteriyor. Yani KOBİ’ler her zaman olduğu gibi, istihdam ve üretimde ekonominin temel taşı konumunda. Jeopolitik gelişmeler, döviz dalgalanmaları ve enerji maliyetleri gibi konular işleri zaman zaman zorlaştırsa da dijitalleşmeyi çok iyi kullanan KOBİ’lerin önü her zaman açık. Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği (KOBİDER) Başkanı Nurettin Özgenç ile bu zorlu süreçte öne çıkan fırsatları ve ihtiyaçları konuştuk.
SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM
Dijitalleşme ve değişen tüketim alışkanlıklarının KOBİ’ler için her zaman yeni fırsat kapıları araladığını söyleyen Özgenç, “E-ticaretin yaygınlaşması, niş ürünlere yönelik talebin artması, yeşil ve sürdürülebilir üretim modellerinin öne çıkması ile birlikte yenilenebilir enerji yatırımları, KOBİ’lerin rekabet gücünü artırabilecek başlıca alanlar arasında gösteriliyor. Aynı zamanda Ar-Ge ve katma değerli üretime yönelik destekler, dijital pazarlama olanakları ve finans teknolojilerindeki gelişmeler de küçük ve orta ölçekli işletmeler için büyüme potansiyelini güçlendiriyor” dedi.
VERİ ODAKLI KARARLAR
Özgenç’e göre önümüzdeki 5 yılın kazanan KOBİ profili, dijitalleşmesini tamamlamış, veri odaklı karar alabilen, sürdürülebilirliği iş modeline entegre eden ve uluslararası pazarlara açılabilen işletmelerden oluşacak. Bu dönüşümü yakalayabilen KOBİ’lerin küresel risklere karşı daha dirençli olacağına dikkat çekiliyor. Yeni girişimciler için de önemli mesajlar veren Özgenç, bugün bir KOBİ kuracak olsa dijital hizmet platformları, e-ticaret ve lojistik çözümleri, yeşil enerji, sağlık teknolojileri, sürdürülebilir ürünler ve eğitim teknolojileri gibi alanlara yönelmenin daha avantajlı olacağını ifade etti.
YENİ PAZAR FORMÜLLERİ
KOBİ’ler için yeni pazarlarda da önemli fırsatlar bulunduğunu anlatan Özgenç, şu bilgileri verdi: “Orta Doğu ve Körfez ülkeleri hızlı tüketim ürünleri açısından öne çıkarken, Avrupa Birliği teknoloji ve dijital hizmetler için güçlü bir pazar sunuyor. Afrika altyapı ve teknoloji yatırımlarıyla dikkat çekerken, Balkanlar ise lojistik avantajı ve kültürel yakınlığıyla KOBİ’ler için erişilebilir bir büyüme alanı olarak öne çıkıyor. Türkiye’de KOBİ’lerin dijitalleşme oranı yaklaşık yüzde 70 seviyesinde olsa da bu oran daha çok temel düzeyde kullanım anlamına geliyor.”
NİTELİKLİ ELEMAN AÇIĞI
KOBİ’lerin karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri de nitelikli iş gücü eksikliği. Özellikle teknoloji, dijital pazarlama ve sanayi alanlarında yaşanan bu sorun, işletmelerin büyüme planlarını ve yatırımlarını doğrudan etkiliyor. Bu durumun yalnızca bir istihdam meselesi değil, aynı zamanda üretim ve verimlilik sorunu olduğuna dikkat çekiliyor. Tüm bu değerlendirmeler ışığında Özgenç, KOBİ’ler için ‘kobisel dönüşüm’ vurgusu yaparak, daha planlı, standartları belirlenmiş ve ölçeklenebilir bir yapının oluşturulması gerektiğini ifade etti.
YAZILIM OKUDULAR ÇİKOLATACI OLDULAR
ÜRETİM BAŞLADI
Almanya ve İsviçre’deki kariyerlerini bırakıp memleketleri Giresun’a dönen üç genç yazılım mühendisi, kakao çekirdeğini işleyerek Türk fındığına değer katacak butik bir marka oluşturdu. Emre Öztürk, Nurullah Baba ve Muhammer Mısır, İsviçre ve İtalya’da fındığın işlenmesinin yanı sıra çikolata üretimine yönelik eğitimler aldı. Sonrasında Giresun’da butik bir imalathane kuran ve 7 kişiye de istihdam sağlayan girişimciler şu an yurtdışı da dahil, taleplere yetişmekte zorlanıyor.
MEMLEKETE KATMADEĞER
Türk fındığına daha fazla değer kazandırmak istediklerini dile getiren Öztürk, “Almanya’da fındık da yok, kakao da yok, ‘biz bunu neden memleketimizde yapmıyoruz?’ düşüncesiyle bu işe girdik. İnsanlara da iş imkanı sağladık. Hedefimiz sadece Türkiye iç pazarı değil, global bir marka olmak, bunun için uğraşıyoruz” dedi. Nurullah Baba ise yurt dışından alınabilecek hazır çikolatayı eritip ürün yapmak yerine işe kakao çekirdeği ile işe en baştan başladıklarını belirtti.
BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?
OYUN GELİŞTİREN GİRİŞİMCİYE DESTEK
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, dijital oyun geliştiren 5 bin 145 KOBİ’ye son 5 yılda KOSGEB tarafından 2.3 milyar liraya yakın destek ödemesi yapıldığını bildirdi. Kacır, “TÜBİTAK tarafından ise teknoloji ve yenilik destek programları çerçevesinde oyun geliştirme ve dijital oyun alanında son 5 yılda 211 projeye 2026 fiyatlarıyla 863 milyon lira destek sağlanmıştır. 5 tasarım merkezi ile 13 AR-GE merkezinde dijital oyun alanında proje çalışmaları yürütülüyor. Teknoparklarda ise dijital oyun alanında 876 firma faaliyet gösteriyor. Bu firmaların son 5 yılda gerçekleştirdikleri ihracat toplamı 1.03 milyar dolardır. Bu firmalarda istihdam edilen personel sayısı ise 14 binin üzerindedir” dedi.
KISA... KISA... KISA...
MUZDAN UN VE CİPS ÜRETİMİ YAPIYOR
Şekil ve boyut kusurları nedeniyle süpermarketlerde alıcı bulamayan muzları ileri dönüşümle yeniden değerlendiren girişimci Duygu Köksal, bu muzları un ve cips gibi fonksiyonel ve besleyici ürünler haline getirdiklerini söyledi. Köksal, ileri dönüşümde değerlendirdikleri yeşil muzların dirençli nişasta, yüksek lif, potasyum ve magnezyum içeriği sayesinde bağırsak ve sindirim sağlığını desteklediğini ve diğer glütensiz ürünlere kıyasla daha fonksiyonel ve besleyici bir alternatif olduğunu ifade etti.
