Giriş
Mesajlaşma uygulaması mı, suç mahalli mi? Denetim boşluğunu fırsat bilen suç örgütleri, mesajlaşma uygulamalarının kapalı gruplarında milyar dolarlık ekonomi kurdu. Yatırım vaadinden fuhuş bataklığına, kişisel veri ticaretinden uyuşturucu satışına kadar her köşe başında bir tuzağın kurulduğu bu dijital labirentte, kimlerin hedefte olduğunu ve dönen kirli çarkları masaya yatırdık.
Kapalı sohbet gruplarında dönen dolaplar hayretler içinde bırakıyor. Denetim boşlukları bu mecraların keyfi kullanımına ve suç örgütlerine adeta davetiye çıkarıyor. Telegram, Discord gibi bazı mesajlaşma uygulamaları son dönemde yalnızca bir mesajlaşma uygulaması olmaktan çıktı, yasa dışı faaliyetlerin, ahlaki sınırları zorlayan içeriklerin ve organize dolandırıcılık ağlarının dolaşıma girdiği gri bir alana dönüştü. Uzmanlar, platformda giderek büyüyen bu ‘karanlık ekonomi’ye karşı vatandaşları uyarıyor. Escort pazarından kara para trafiğine, hisse senedi manipülasyonlarından pornografik içeriklere kadar uzanan geniş bir yelpazede faaliyet gösteren ağlar, özellikle gençleri, yaşlıları, iş arayanları ve küçük yatırımcıları hedef alıyor.
ON BİNLERCE SUÇ VAKASI
Konuyla ilgili önemli araştırmalar yapan Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “2025 yılına ait somut veriler, Telegram’ın suç faaliyetlerinde yoğun biçimde kullanıldığını net şekilde ortaya koyuyor” dedi. Yılın ilk yarısında yalnızca Telegram üzerinden 52 binden fazla suç vakasının kayda geçirildiğini ifade eden Kırık, şunları söyledi: “Bu suçların yol açtığı toplam maddi zarar yaklaşık 1.3 milyar dolar seviyesine ulaştı. Aynı dönemde Telegram kaynaklı kripto dolandırıcılığı, phishing ve zararlı yazılım saldırılarında 20 kat artış tespit edildi. Ayrıca 2024’ün ilk yarısında Discord ise yasadışı faaliyetler ve ağır topluluk ihlalleri kapsamında yaklaşık 800 bin hesapla ilgili rapor aldı. Aynı dönemde çocuk güvenliği ihlalleri nedeniyle 170 binden fazla hesap platformdan kaldırıldı.”
ŞİKAYET ETMEDEN GEÇMEYİN
Bu tür suçlara karşı mücadelede devlet kurumları arasında etkin bir koordinasyon sağlanması gerektiğine vurgu yapan Kırık, “Yasa dışı faaliyet yürüttüğü tespit edilen bu kanallar hızla kapatılmalı ve suç gelirlerine ait hesaplar dondurulmalı. Vatandaşların ‘kesin kazanç’, ‘kolay para’ ve ‘özel fırsat’ söylemlerine karşı bilinçlendirilmesi şart. Şüpheli kanalların CİMER, MASAK, BTK, emniyet gibi yetkili kurumlara bildirilmesi ve dijital okuryazarlığın artırılması da kritik önem taşıyor” dedi.
MANİPÜLASYON MERKEZİ
Prof. Dr. Ali Murat Kırık, sohbet odalarında gerçekleşen en yaygın suç türlerini şöyle sıraladı:
ESKORT VE FUHUŞ ARACILIĞI: Sohbet odalarında eskort ilanları paylaşılıyor ve kişiler mesaj yoluyla pazarlık yapıyor. Aracılar kapora istiyor ve ödeme alındıktan sonra kullanıcıyı engelliyor. Bazı durumlarda mağdurlar buluşma noktasında tehdit ediliyor veya gasp ediliyor.
BORSA VE KRİPTO MANIPÜLASYONU: Sözde yatırım gruplarında belirli hisse ve kripto paralar sürekli övülüyor. Kullanıcılara aynı anda alım yaptırılıyor ve fiyat yükselirken yöneticiler satış yapıyor. Küçük yatırımcı elindeki parayı kaybediyor.
VIP SİNYAL VE ÖZEL GRUP: Kesin kazanç vaadiyle VIP gruplar açılıyor ve yüksek abonelik ücretleri alınıyor. Paylaşılan sinyaller kullanıcıyı sürekli zarara sokuyor. Tepki gösterenler gruptan çıkarılıyor.
BAHİS VE ŞİKE AĞLARI
SAHTE KİMLİK VE BELGE SATIŞI: Kapalı gruplarda sahte pasaport, diploma ve ehliyet satılıyor. Alıcılarla özel mesaj üzerinden pazarlık yapılıyor. Bu belgeler suçlarda kullanılıyor.
YASA DIŞI BAHİS VE İKE AĞLARI: Maç sonucu garantili kuponlar satılıyor ve ön ödeme alınıyor. Kupon tutmadığında kullanıcı suçlanıyor veya engelleniyor. Aynı kanallar yasa dışı bahis sitelerine yönlendirme yapıyor.
KİŞİSEL VERİ VE SORGU PANELİ TİCARETİ: TC kimlik numarası, adres ve telefon bilgileri paneller üzerinden sorgulanıyor. Bu veriler para karşılığı satılıyor. Dolandırıcılık ve tehdit suçlarında kullanılıyor.
HER TÜRLÜ MADDE TİCARETİ
PORNOGRAFİK İÇERİK VE ŞANTAJ: Rıza dışı özel görüntüler gruplarda paylaşılıyor. Görüntülerin kaldırılması için mağdurdan para isteniyor. Ödeme yapılmazsa içerikler yayılıyor.
UYUŞTURUCU MADDE SATIŞI: Satıcılar sohbet uygulamaları üzerinden alıcılarla iletişim kuruyor. Konum bilgisi kullanılarak teslimat ayarlanıyor. Bu yöntem özellikle gençler arasında yayılıyor.
YASA DIŞI SİLAH VE MÜHİMMAT TİCARETİ: Ruhsatsız silahların fotoğrafları kanallarda paylaşılıyor. Alıcılarla özel mesajdan anlaşma sağlanıyor. Sevkiyat gizli şekilde yapılıyor.
KRİPTO VE NFT ZAAFI
SAHTE İŞ VE EVDEN ÇALIŞMA DOLANDIRICILIĞI: Kolay para kazanma ilanları paylaşılıyor. Başlamak için dosya ve kapora ücreti isteniyor. Ödeme sonrası iletişim kesiliyor.
KRİPTO CÜZDAN VE NFT: Sahte kripto projeleri ve NFT koleksiyonları büyük kazanç vaadiyle tanıtılıyor. Kullanıcılardan cüzdan bağlantısı veya onay isteniyor. Birkaç saniye içinde tüm varlıklar başka adreslere aktarılıyor.
SAHTE SERTİFİKA: Sohbet uygulamalarında kısa sürede uzmanlık kazandırdığı iddia edilen eğitim grupları açılıyor. Katılım için yüksek ücretler talep ediliyor.
KREDİ, HİBE VE FON VAADİ: Devlet destekli kredi veya hibe vaadiyle kanallar kuruluyor. Başvuru ücreti veya dosya masrafı adı altında ödeme isteniyor. Para gönderildikten sonra iletişim kesiliyor.
SAHTE YARDIM VE BAĞIŞ KAMPANYALARI: Deprem, savaş veya hastalık gibi hassas konular üzerinden bağış çağrıları yapılıyor. IBAN ve kripto adresleri paylaşılıyor.
PARAVAN IBAN SATIŞLARI
SOSYAL MEDYA HESABI ÇALMA VE SATMA: Instagram, X ve TikTok hesapları satılıyor veya ele geçiriliyor. Phishing linkleriyle giriş bilgileri alınıyor. Hesaplar dolandırıcılık ve şantaj için kullanılıyor.
DEEPFAKE VE YAPAY SESLE DOLANDIRICILIK: Şirket yöneticilerinin sahte görüntü ve sesleri paylaşılıyor. Kullanıcılara yatırım veya bağış çağrısı yapılıyor. Gerçeğe çok benzeyen bu içerikler hızla yayılıyor.
KİRALIK HESAP VE PARAVAN IBAN TİCARETİ: Banka hesapları ve kripto cüzdanlar kiralanıyor. Bu hesaplar dolandırıcılık gelirlerinin aktarımında kullanılıyor. Hesap sahipleri farkında olmadan suça ortak ediliyor.
ÇOCUKLARI VE GENÇLERİ HEDEF ALAN TUZAKLAR: Oyun arkadaşı gibi görünen suçlular, çocukların güvenini kazandıktan sonra onları mahrem fotoğraflarını göndermeye zorluyor. Elde edilen bu görüntüler daha sonra çocuğa karşı bir şantaj aracına dönüştürülüyor.
