Giriş
Afetlerin etkilerinin azaltılması ve kriz süreçlerinin etkin şekilde yönetilmesinde sivil toplum kuruluşları ile gönüllüler, kamu kurumlarına verdikleri destekle hayati bir rol oynuyor. Afetlerde en çok ihtiyaç duyulan şey; birbirini tanıyan, aynı dili konuşan ve birlikte hareket edebilen bir yapıdır. 2020 Elazığ depremi sonrası bir araya gelen sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu Afet Platformu, bugün Türkiye’de 65 üyesiyle güçlü bir ağ haline geldi. Platform, ‘Afet Risk Yönetiminde Sivil Toplumun Kapasitesinin Desteklenmesi’ projesinin sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Avrupa Birliği’nin finansal desteği ve Sivil Toplum Geliştirme Merkezi Derneği’nin koordinasyonunda; Hayata Destek Derneği, İhtiyaç Haritası, Temel İhtiyaç Derneği ve Toplum Gönüllüleri Vakfı’nın hayata geçirdiği projeyle afetlere hazırlık, müdahale ve iyileşme süreçlerini kapsayan bütüncül bir kapasite inşası hedeflendi.
BİR YILDA YAPILANLAR
PROJE KAPSAMINDA BİR YILLIK SÜRE İÇİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARIN SONUÇLARI ŞÖYLE ÖZETLENDİ:
450’den fazla kaynak incelenerek afet sonrası müdahalelerde iyileştirilebilecek alanlar ve hassas grupların ihtiyaçları ortaya kondu.
26 farklı teknik başlıkta eğitim modülleri geliştirildi ve 800’ün üzerinde kişiye ulaşıldı.
‘Sıfırıncı Saat’ yaklaşımı kapsamında dijital altyapılar güçlendirildi; afet, lojistik ve gönüllü haritaları modernize edildi.
Etkileşimli risk haritaları ve anlık veri akışı sayesinde kriz anlarında daha hızlı ve veriye dayalı karar alma imkânı yaratıldı. Erişilebilir çözümlerle afetzedelerle insani yardım aktörleri arasındaki iletişim hızlandı.
Afet gönüllülüğünün uzmanlık temelli bir yapıya kavuşmasına katkı sunuldu. 32 ilde 1160’tan fazla gence ulaşıldı. Gönüllüler şimdi bölgelerinde projeler üretiyor, insani yardım depolarında aktif görev alıyor.
Sivil toplum kendi içinde koordinasyon becerisini güçlendirdi. Tatbikatlar, deneyim paylaşım atölyeleri ve ortak çalışmalar ile platform üyesi kurumlar afet sonrası ne yapacağını bilen, ortak dil geliştirmiş bir ağ yapısına dönüştü.
Kurumsallaşma çalışmalarıyla afet risk yönetiminin tüm aşamalarına entegre olabilecek kalıcı bir sivil toplum modeli inşa edildi.
STRATEJİK ORTAK
Toplantıda; sivil toplumun afet yönetiminde yardımcı unsur değil, stratejik ortak olarak görülmesi gerektiği ortaya konuldu. Afet yönetiminde yeni bir dönemin kapısını aralayacak bir de çağrı yapıldı. Kamu ve yerel yönetimler işbirliklerine, özel sektör ölçülebilir ve uzun vadeli hazırlık çalışmalarına, üniversiteler sahaya dayalı bilgi üretmeye davet edildi. Afet sahasında yapılan hizmetlerin sürdürülebilir olması için kamu ile el ele çalışılması önemlidir. Ve bu işbirliğinin güçlü unsurlarından biri de elbette örgütlü sivil toplum kuruluşlarıdır.
