Şangay kriterleri

01 Şubat 2013, Cuma 05:00
AA

Başbakan Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e “Bizi Şangay Beşlisi’ne alın, AB'yi unutalım” demiş. Doğrusu yerinde bir talep. Başbakan haklı. Türkiye’nin ekonomik göstergelerindeki gelişme Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden daha iyi. Ancak demokratik göstergelerimiz “Şangay Beşlisi”ne daha yakın.

“Şangay Beşlisi” denilen örgüt aslında şu altı ülkeden oluşuyor; Rusya, Çin, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan. Bu ülkelerin ekonomik göstergeleri yanında demokratik standartları da neredeyse birbirinin aynısı. Hepsinde, şeffaflıktan ve hesap verilebilirlikten uzak bir yönetim, “tek adam iktidarı” yanında ciddi ifade ve basın özgürlüğü sorunu var. Ayrıca hepsinde yolsuzluk diz boyu.

Basın özgürlüğünde geride


Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün (RSF) son açıkladığı rapora göre “Şangay Beşlisi” üyesi ülkeler “Basın Özgürlüğü Endeksi”nde alt sıradalar. RSF’nin 179 ülke üzerine hazırladığı “Basın Özgürlüğü Endeksi”nde Kırgızistan, 106’ıncı, Tacikistan 123’üncü, Rusya 148’inci, Kazakistan 160’ıncı, Özbekistan 164’üncü, Çin 173’üncü sırada. Aynı listede 154’üncü olan Türkiye, bu haliyle “Şangay Beşlisi”ne yakın, listenin üst sıralardaki AB ülkelerine ise oldukça uzak bir konumda.

Ayrıca Merkezi New York’ta bulunun Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) raporuna göre dünyada en çok gazeteci tutuklayan ülkeler arasında “Şangay Beşlisi” başı çekiyor. Çin’de 32, Özbekistan’da 4, Kırgızistan’da 1 gazeteci tutuklu. Türkiye listeye 49 gazeteciyle girerek birinciliği koruyor. Yani ülkemiz bu bakımdan da “Şangay Beşlisi” için iyi bir aday.

Yolsuzluk diz boyu

Yine Merkezi Berlin’de bulunan Uluslararası Şeffaflık Örgütü (TI) tarafından her yıl yayınlanan “Yolsuzluk Endeksi”, “Şangay Beşlisi” ülkelerde yolsuzluğun diz boyu olduğunu gösteriyor. Dünyada en az yolsuzluk olan ülkeler 1’den 174’e kadar sıralanmış. Yolsuzluk yapılmayan ülkeler listenin ilk sıralarını alıyor. Listenin alt sıralarında ise en çok yolsuzluk yapılan “Şangay Beşlisi” ülkeler yer alıyor. Çin listenin 80’inci, Rusya ve Kazakistan 133’üncü, Kırgızistan 154’üncü, Tacikistan 157’inci, Özbekistan 170’inci sırasında.

Türkiye ise aynı listede 61’inci. Türkiye bu sıralamayla aday olduğu AB ülkelerinden oldukça uzakta. Yolsuzluk puanında da “Şangay Beşlisi”ne yakın. Fazla söze gerek yok, Başbakan haklı. Türkiye “Şangay Beşlisi”ne girmek için uğraşmalı. AB kriterlerini tutturamayacağımıza göre artık “Şangay Kriterleri”ne odaklanmalıyız. Nasıl olsa demokratik standartlarda ve yolsuzlukta “Şangay Kriterleri”ne yakınız. Gerisi Allah kerim. Yalnız bir problem var, AB’den Sorumlu Bakanımız Egemen Bağış ne olacak?

 

Kişisel verilere ilişkin aydınlatma politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için Kişisel verilere ilişkin aydınlatma metnimizi inceleyebilirsiniz.