Giriş
Donald Trump’ın Avrupa’daki Amerikan askerlerini azaltma tehdidi, Avrupa açısından yeni bir denklemi ve yön değişimi tartışmasını beraberinde getiriyor. Almanya’dan 5 bin ABD askerinin çekilmesi, İtalya ve İspanya’daki üslerin sorgulanır hale gelmesi, NATO’nun doğu kanadında oluşacak boşluk… Bütün bunlar hem ABD hem NATO hem de Avrupa için yeni senaryolar... Başta Alman basını olmak üzere Avrupa basınında bu konu yoğun şekilde tartışılıyor. ABD’ye öfkelenenler de var. Hatırlayalım: Trump, seçim öncesinde, Avrupa’ya epey atıp tuttu, iktidara gelince ise daha ortayolcu bir çizgi içine girdi.
Şu an ise işlerin ne yönde gelişeceğini öngörmek zor. Ki Amerikan askerlerinin Avrupa’daki varlığının ana işlevi “Avrupalıları korumak” değil. Eski ABD Avrupa Ordusu Komutanı Ben Hodges’ın ifadesiyle, bu askerlerin Avrupa’daki varlığının asıl işlevi, ABD’yi korumak: “ABD kendisini sadece Texas’tan, Kuzey Carolina’dan ya da Florida’dan savunamaz. ABD; hava, deniz ve kara gücünü Avrupa’nın yanı sıra Afrika, Ortadoğu ve kutuplara yansıtmak için ileri üs varlığına ihtiyaç duyan bir ülke.” Avrupa’daki ABD üsleri, Avrupa’nın güvenlik şemsiyesi olmaktan ziyade, ABD’nin küresel imparatorluk lojistiğinin parçası. Almanya’daki Ramstein, İspanya’daki Rota, İtalya’daki Sigonella, İngiltere’deki hava üsleri…
Bunlar, Rusya’ya karşı bir caydırıcılık hedefinin ötesinde, Washington’a, Ortadoğu’dan Afrika’ya uzanan bir hareket serbestisi sağlıyor. ABD’nin “Avrupa’dan çekilme tartışması” belli ki devam edecek. Peki ABD Avrupa’dan çekilirken Türkiye’de neler olabilir? Öncelikle şunu görmek gerek: Türkiye, NATO’nun organik bir parçası. Bunun arka planında 200 yıllık bir ittifak geçmişi var. Türk ordusu, tüm Avrupa ülkelerinin ordularından daha kalabalık. Ortadoğu, Doğu Akdeniz, Karadeniz, Kafkasya ve Kuzey Afrika. Türkiye, Washington için hem zor bir ortak hem de kaybedilmesi pahalı bir düğüm noktası. ABD’nin Avrupa’dan çekilmesi zor. Ki uzun vadede Avrupa’dan çekilse bile Türkiye’den çekilmesi de zor. ABD için Türkiye’yi elde tutmak, rakip süper güçlerin Akdeniz ve Ortadoğu’da tam hakimiyet kurmasını engellemek anlamına geliyor. Avrupa’daki bazı üsler tartışmalı hale geldikçe Türkiye’nin stratejik önemi artabilir. Türkiye, NATO içinde aynı anda Rusya’ya, İran’a, Suriye’ye, Irak’a, Doğu Akdeniz’e ve Kafkasya’ya “bakan” nadir ülkelerden
