Giriş
Çin’de 1990’larda üniversite öğrencileri, 11.11 tarihini ‘Bekarlar Günü’ ilan etti. Çünkü dört tane ‘1’, dört yalnız bireyi simgeliyordu. Yani ‘yalnız ama özgür!’ olmanın günüydü ve her şey böyle başladı…
HİKAYE
11.11 ‘Bekarlar Günü’ ilan edilince markaların bunu fark etmesi de uzun sürmedi: “Yalnızsan alışverişle kendini ödüllendir” dediler… Böylece 11.11 dünyanın en büyük alışveriş çılgınlığına dönüştü. Bugün artık ‘Bekarlar Günü’ değil, ‘İndirimler Günü’ olarak kutlanıyor.
FIRSAT
Beyin ‘fırsat’ kelimesine duyarlıdır. Hele yanında kırmızı etiket ve sayaç görünce… Duygularımız karar verir, akıl gerekçe üretir. Yani mesele para değil, psikoloji. Bir zamanlar birkaç arkadaşın eğlencesi olan 11.11 bugün milyarlarca dolarlık bir alışveriş festivali. Bir ülkenin kültürel günü, tüm dünyanın tüketim günü oldu. Kültür paylaşıldı ama anlam kaydı.
TUZAK!
‘Aman kaçırma! Son fırsat! Hemen al!’ gibi çağrıları gördüğünüzde bir durun. Bu bir tuzak olabilir mi? Neyi, niçin aldığınızın farkında mısınız? İndirimlerin sonu yok ama paranızın var, siz dikkatli olun.
ALTIN KURALLAR
REKLAMLARA DİKKAT: ‘Sakın kaçırma’ temalı reklamları göre göre sanki o ürünler ihtiyacınızmış gibi hissedersiniz. Reklamcılar işini çok iyi yapıyor, siz daha iyisini yapın, bilinçli olun.
İHTİYAÇ LİSTESİ HAZIRLAYIN: Ne alacağınızı önceden yazın. Siz kontrol edilen değil, kontrol eden olun.
FİYATLARI KARŞILAŞTIRIN: Her ‘Yüzde 70 indirim’ gerçekten indirim değildir. İnternetten önceki fiyatları kontrol edin.
BÜTÇENİZİ BELİRLEYİN: Alışverişten önce ne kadar harcayacağınızı netleştirin. Sonra ‘ekstre şoku’ yaşamayın.
HAFİYE GİBİ ARAŞTIRIN: Bankaların, operatörlerin, fırsat uygulamalarının indirim kodlarını takip edin. Harcarken bile kazançlı olun. m BİRİKTİRİN: Borçla alışveriş yapmak yerine, indirim dönemlerine özel küçük bir birikim bütçesi oluşturun. Plan, panikten güçlüdür.
HAFTANIN ANKETİ
Bu hafta Instagram hesabımda şöyle bir yorum aldım: “Türk karı koca sevgili olamıyor... Hobiler yok, paylaşım yok…” Ben de bunu takipçilerime sordum: Sizde de durum öyle mi?
Valla katılıyorum: 1187
Yoo ne alaka: 247
BORÇ, ALIŞVERİŞ VE KISIR DÖNGÜ
SORU: 3 tane kredi borcum var. Hepsinin bugünkü erken kapaması 525 bin lira yapıyor. Sabit ücretli bir çalışanım. Faizlerden çok rahatsızım artık ama gözüme güzel gelen şeyleri almaktan da geri duramıyorum. Bir hesabımda tanımlı özel limit var tabii bu ek hesap. Bunu kullanarak tüm krediyi kapatsam faizi ile baş edebilir miyim? Fatih CEVAP: Borç yüksek, maaşın kaç para bilmiyorum ama her şartlarda kapatırsın. Elden çıkaracak bir şeyin var mı? Bu sürekli alışveriş etme halini durdurmak lazım, esas olay orada. Onu frenleyebilirsen yapabilirsin.
YATIRIM DAĞILIMIM DOĞRU MU?
SORU: Her ay beş bin lira BES, beş bin lira altın-gümüş, beş bin lira yurt içi hisse senedi fonu ile yurtdışı hissesi ve beş bin TL kripto yatırımı yapıyorum. Beş yıl bu dağılımda yatırım yapmayı düşünüyorum. Siz ne dersiniz? Süreyya CEVAP: Her ay düzenli yatırım yapıyorsun, bu çok güzel ve önemli. Bunu dağıtıp yapıyorsun, bu da çok güzel. Bunların performanslarına üç ayda bir bakarak ilerle. Hisse senedi fon şirketinin bireysel emekliliğinin performansına göre düzeltmeler yapabilirsin. Tebrik ederim.
İLK KEZ KMH BORCUNA DÜŞTÜM
SORU: 33 yaşındayım, hiç kredi kartı kullanmadım. İlk kez sağlık nedeni ile kredili mevduat hesabına (KMH) 89 bin borçlandım. Gelirim aylık net 100 bin TL. Bu durumdan nasıl kurtulacağımı bilmiyorum, düzenli ödemelerim 60 bin TL, kısır döngüye gireceğim galiba, tedirginim. Sercan
CEVAP: Sercan, senin kısır döngüye girmenin imkanı yok. Hızlıca bundan çıkarsın. Düzenli gelirinin olması büyük avantaj. Öncelikle harcamalarını 3 ay sadeleştir, her ay 20-30 bin TL’yi KMH kapatmaya yönlendir. Gerekirse bankadan taksitli yapılandırma iste. Yeni borç alma, kredi kartı açma. Kontrollü davran, disiplinli gidersen birkaç ayda sıfırlarsın, endişe etme. Durumu toparladıktan sonrası için beklenmedik durumlara karşı 2-3 aylık giderin kadar paranın acil durum fonunda olması seni güvende hissettirir.
‘21 ADIMDA KART DİYETİ’
Uygulamam Monay’da ‘21 Adımda Kart Diyeti’ başlıyor! “Harcarken fark et, ekstre yükünü hafiflet, faiz tuzağından kurtul. 21 adımda kartına değil, kendine söz ver.” Katılmak için bekleme listesine kaydol! (https:// monay.com.tr/ilksenduy)
