Giriş
Para sadece rakamlardan ibaret değil, duygularımız ve alışkanlıklarımız da var işin içinde. Bazen ‘hemen keyif’ isteriz, bazen de ‘geleceği düşün’ deriz. Sizlerden gelen farklı sorulara hem cebinizi hem de psikolojinizi koruyarak yanıt verdim. Merak edilen doğumgünü elbisemi de açıklıyorum.
İLK DEFA BES YAPTIRDIM DOĞRU MU YAPTIM?
SORU: Daha önce hisse aldım, bazıları battı. Şimdi ise BES yaptırdım, doğru mu? Yaşım 45. Berk
CEVAP: Tabii ki iyi yaptın. Bireysel emeklilikte her ay düzenli yatırdığın parayı profesyoneller yönetiyor, rastgele hisse almak ile alakası yok. Düzenli yatırım ve yüzde 30 devlet katkısı büyük avantaj. Uzun vadede hisseye göre daha az riskli. Fonlarını çeşitlendir, altın, borsa vs. karıştırabilirsin. 11 sene sonra 56 yaşına gelince mis gibi paran birikir. Ya aylık bağlatır ya da toplu para alırsın. (Not bu parayı unutacaksın, dokunmak yok!)
BES’TE DEVLET KATKISI VE YATIRIM TUTARI
SORU: 2025’te bireysel emeklilikte maksimum ne kadar katkı var? Elimdekini koysam mı yoksa altın mı alsam? 250 bin liram var. Burhan
CEVAP: Bu parayı unutabileceksen koy. Yoksa sepet yap. Senelik en fazla 93.619,80 TL devlet katkısı alabilirsin. Bunun için 312.066 TL katkı payı yatırman gerekir. Sene sonuna kadar bu katkıdan maksimum faydalanabilirsin.
BORÇ MU KAPATAYIM, BİRİKİM Mİ YAPAYIM?
SORU: 40 gr altın borcumuz ve 65 bin kredi kartı borcumuz var. Kasımda 300 bin TL geçecek elimize. Borçları mı kapatmalıyız yoksa birikim mi yapmalıyız?
CEVAP: Altın borcunu olabildiğince kapat! Risk alma. Kredi kartına faiz işler ne olduğu belli, altın ise daha riskli. Bir de yaşam stilini gözden geçir. Neden oluşuyor bu borçlar?
ÇOCUKLARA HARÇLIK NASIL VERİLMELİ?
SORU: Çocuğuma harçlık için nasıl bir yöntem uygulamalıyım? 12 yaşında, kaç para vermek doğru olur? Para yetmiyor. Berrin
CEVAP: Kimseye yetmiyor son dönemde merak etme. Okuldaki arkadaşlarına bak, annelerine sor. Bütçe yapın, harçlık içinde ne dahil kararlaştırın. Günlük değil haftalık paylaş ki plan yapmayı öğrensin. Kendi parasını yönetme özgürlüğü ver.
26 SENELİK ELBİSE DOĞRU MU?
SORU: Doğum gününüz kutlu olsun. Instagram’daki o çiçekli elbiseyi cidden 26 sene önce mi aldınız? Bengü
CEVAP: Bengü çok şekersin. Gayet ciddiyim evet. Massachusetts Institute of Technology’den (MIT) mezun olurken 1999’da aldım. Mis gibi sakladım. Her yaz bir iki giyiyorum. Hem fit kalmamı sağlıyor hem tasarruflu. Çok kıyafet veririm, 3-5 böyle anlamlı ve zamansız parçayı saklarım. Tavsiye ederim.
ALTIN-GÜMÜŞ NASIL ALINMALI?
SORU: Altın ya da gümüşü bankanın internet bankacılığından mı almak mantıklı, fiziki mi? Tolga
CEVAP: İnternetten almak pratik, çalınma riski yok, istediğin an satarsın. 0.01 gr bile alabilirsin. Ama bankalar alış-satışta makas uygular, özellikle gümüşte bu fark geniştir. Dikkat!
KREDİ DÖNGÜSÜNÜ NASIL KIRARIZ?
SORU: Yaşım 36. Çok kredimiz var, giderimiz yüksek. İsteklerimiz az ama bir türlü denge kuramıyoruz. Okullar da başlıyor. Anıl
CEVAP: Önce tüm borç-giderlerini yaz, görünür hale getir. Sonra yeni gereksiz kıyafet, dışarıda yeme, eve ısmarlama, dekorasyon, taksi... Kısaca istekleri çok düşür. Okul dönemine hazırlan. Gelirini artırmanın da yollarını planla.
ALTIN SERTİFİKASI NEDİR?
SORU: Altın sertifikası almalı mıyız? Mustafa
CEVAP: Alabilirsin. Borsada işlem gören, altına dayalı bir yatırım aracı. Fiziksel altın tutmadan altın fiyat hareketine ortak olursun. Uzun vadede, düşük masraflı olması avantajlı.
BORSA RİSKLİ Mİ?
SORU: Parayı borsaya yatırmak çok mu riskli? Bazıları kazanıyor. Ben cesaret edemiyorum. Zahide
CEVAP: Uzun dönemde en çok borsa kazandırır. Şirketlere ortak olmak demek. Lakin bilinçsiz, rastgele yapılırsa kayıp riski yüksek olur. Araştırarak, iyi yönetilen fonlarla ve küçük başlayıp uzun vadeli düşünürsen yatırım olur. Sabır ve bilgi şart. Kısaca kendine uygun ve ölçülür risk alarak ilerle.
HAFTANIN ANKETİ
Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz açıkladı: “Türkiye’nin yer altında 6 bin 500 ton altın varlığı bulunuyor, bugünkü değeri 461 milyar dolar.” Bir o kadar da evlerde var, etti Türkiye ekonomisi kadar altın! Ben de Instagram’da takipçilerime sordum: “Sizin evde altın var mı?”
İŞTE CEVAPLAR
Var tabii: % 45 (895 oy)
Yoo: % 55 (1081 oy)
