Giriş
Bu hafta sizden gelen sorulara yer verdim. Bu dönemde kafalar karışık olabilir. Siz sorun ben cevaplarım.
SINIR KOY HUZUR BUL
SORU: Ben de birikim yapmayı seven biriyim, eşim de. Yaşımız 31. Şimdi düşünüyorum; biriktirelim, ihtiyaç varsa alalım. Düğün takılarımı sattım. Aile binasına gelin oturun dediler, daireyi öyle böyle yaptırdık. Sonra krediyle eşim araba aldı. Sonra tekrar birikime başladık ama baktığım zaman sanki ben yapıyorum, o yaptıklarım dışarı gidecekmiş gibi bütün hevesim kaçıyor. Abimin borcu vardı, ona çeyrek borç verdim ve altında sert yükseliş başlarsa dönmez de o borç. Kayınbabam iş kuracağım dedi, çevreden aldığı borçları ödedi ama benden aldığını ödemedi. Şu an başı sıkışınca koşup bize geliyor. Büyükler, birinci derece yakınlar diye ses de etmiyoruz. Yani ben yapıyorum, bir şeylerden kısıyorum; insanlar senden alırken hiç tereddüt etmiyor. Artık alırken sevinemiyorum bile. Peki bu birikimin sonu nereye varacak veya bizi nereye götürecek? Aysun
CEVAP: Sorunun birikim değil, sınır koyamamak. Sen emek veriyorsun, kısıyorsun, biriktiriyorsun. Ama o emek, başkalarının sorumluluğunu da taşıdığı için sende kalmıyor. Bu yüzden birikim sana güven değil, yorgunluk hissettiriyor. Yardım etmek güzel ama kendi geleceğinin önüne geçecek kadar değil. Önce kendi hayatını sağlamlaştırmak zorundasın. Yoksa ne kadar biriktirirsen biriktir, içinde huzur olmaz. Biraz daha net sınırlar koymak sana iyi gelecek.
KİRADA MI KALMALI EV MI ALMALI?
SORU: 22 yıllık evliyiz, hep kirada oturduk. Pandemiye kadar kirada oturmak dokunmuyordu. Ama artık maaşımızın dörtte birini kiraya veriyoruz. Ben aşırı rahatsızım. Birtakım mal varlıklarımızı sattık, ev alacak paramız var ama ev alırsak kenarda hiç paramız kalmıyor. Eşim o parayı borsada değerlendiriyor. Çıktığı zaman ev alıp kenarda paramız da kalsın istiyor. Çocuk okutuyoruz, maaş yetmiyor diye birikimden kullanmak zorundayız. Ne yapmalıyız? İdare eden bir ev alıp oturmak mı? Borsadan kazanmayı beklemek mi? Bu sebepten tartışmalarımız oluyor, çok üzülüyorum. Neslihan
CEVAP: Duygunuzu anlıyorum. Birçok kişi aynı şeyleri yaşıyor. Borsa kazandırabilir ama garanti değildir. Ev ise size net bir güven ve sakinlik verir. İdare eden de olsa uygun bir ev alıp hayatı stabilize edin. Çünkü para büyür, küçülür… Ev içindeki huzur bozulursa onun telafisi zor.
YURTDIŞINA TAŞINIRKEN EVİMİZİ SATALIM MI?
SORU: Eşime iş teklifi geldi ve Hollanda’ya yerleşmeyi düşünüyoruz. Ben devlet memuruyum. Ben de istifa edeceğim oraya yerleşmek için. Türkiye’de bir evimiz var. Hollanda’da istediğimiz ev için mortgage yeterli değil. Evimizi satmak mantıklı mı? Teşekkürler. İnci
CEVAP: Önce o bir gitse, üç ay kalsa daha iyi olmaz mı? Siz hepiniz apar topar gitmeseniz. Türkiye’deki evinizi satmayı önermem. Büyük kararları ani vermenizi önermem.
LÜKS TATİL Mİ YOKSA DENGELİ HARCAMA MI?
SORU: Evimiz var, arabamız var. Eşimin aylık geliri 130 bin. Çocuklar tatilde en lüks otellere gitmek istiyorlar. Hepimiz yetişkin olunca tabii 5 günlük tatile bir buçuk aylık maaşımız gidiyor ve ben boşa gittiğini düşünüyorum. 5 gün tatil yap, 6 ay onun taksitini öde. Daha hesaplı otellere gidelim diyorum. Onu istemiyorlar. Sizce benim tavrım yanlış mı? Alara
CEVAP: Doğru-yanlış yok para harcamada. Hayat seçimlerle dolu. Kararlar var. Aile değerleri var. Her karar bir sonuç doğurur. Çocukların bunu öğrenmesi önemli. Kararlar hatalıysa da ne doğurduğunu ve neden hatalı olduğunu ailecek idrak etmek önemli. Prensipte hem tatil hem huzursuzluk aynı anda yanlış ikili gibi.
YATIRIM AMAÇLI EV ALMAK MANTIKLI MI?
SORU: Şu anda oturduğumuz kendimize ait bir evimiz var. Yaklaşık 700.000 TL değerinde de altın birikimim var. Bu birikimi peşinat yaparak üzerini kredi ile tamamlayıp kiraya vermek için yatırım amaçlı ev almak sizce mantıklı mı? Zafer
CEVAP: Eğer ev doğru yer, doğru şartlarda ise alabilirsiniz. Aylık ödemeler gelirinizin yüzde 35’ini geçmesin.
BİRİKİM Mİ ARA ÖDEME Mİ?
SORU: Kredi çekerek borçlarımı düzene koydum. Ancak onları da azaltarak bitirmek istiyorum. Para biriktirmem mi yoksa ara ödemeler mi yapmam daha doğru olur sizce? Aylık giderimi azaltmaya gayret ediyorum sayenizde. İyi ki varsınız. Bizlere ışık oldunuz.
CEVAP: Kredi seni rahatsız ediyor. Ara ödemeler yap. (Zaten faizi yüksektir.)
EVLİLİKTEN ÖNCE EV ALMAK DOĞRU MU?
SORU: Sevgilimle daha evlenmedik, ev almak istiyor fiyatlar yükselmeden ama her ay 70 bin lira borç ödeyeceğim. O da o kadar neredeyse. Bu şekilde yaşamak mantıklı olur mu? 2-3 sene her şeyden kısacağım. Ailesi yok, hiçbir şey gelmeyecek. Neredeyse gelenle de evi döşeriz dedi. İkimizin aylık 200 bin kazancı varken. GÜL
CEVAP: Evlenince ilk bir veya iki sene kirada oturun. Onu tanı. Gezin, eğlenin. Sonra alırsınız, evler kaçmıyor. Borç kamburuyla cicim ayları olmaz. Önce huzur, birbirini tanımak, sonra mal.
Takipçim yazmış: “Para konusunu çok seviyorum... Sizin videolarınızı izlemek için bakıyorum Instagram’a, gazetede de okuyorum. Paraya korkulacak, kaybedilecek bir şey olarak değil de onunla satranç gibi oynanan bir gözle bakıyorum. İyi oynayan kazanır. Ve cesurlar…”
