Giriş
HİSSETMEK Mİ OLMAK MI?
Birçok insan finansal durumunu sahip olduğu varlıklardan çok hissettiği güçle ölçer. Halbuki gerçek zenginlik bir duygu değil, bir denge. Birikimlerin büyüklüğü, varlıkların değeri, borçların kontrolü ve sürdürülebilir gelir… Finansal tabloyu gerçekten ortaya koyan unsurlar bunlar (tabii burada finansal zenginlikten bahsediyorum).
KIRILGANLIK
Bir insan kendini zengin hissedebilir ama finansal olarak kırılgansa, ona zengin diyebilir miyiz? Aynı şekilde dışarıda sade bir hayat yaşayan biri güçlü bir finansal yapıya sahipse, gerçek zengin o değil mi?
‘GİBİ’ DAVRANMAK
Toplumda çoğu zaman ‘zengin görünmek’ ile ‘zengin olmak’ birbirine karışıyor. Daha pahalı markalar, daha gösterişli tatiller, daha yeni teknolojik ürünler… Bunlar insanların kendilerini güçlü ve başarılı hissetmesine neden oluyor.
NE YAPIYORLAR?
Zengin gibi davranmak, gerçek zenginliğin göstergesi değil. Hatta tam tersine, finansal olarak en kırılgan dönemlerde ortaya çıkıyor. Çünkü tüketim, kısa vadede güçlü görünmenin en kolay yolu sanılıyor. Zenginlere baktığımız zaman genelde markası gözükmeyen şeyler giyer, olabildiğince ‘sessiz’ yaşıyorlar zenginliklerini.
SAHİP OLMA HİSSİ
İnsan psikolojisi erişebildiği şeyleri kendisine aitmiş gibi hissetmeye eğilimli. Kredi kartı limitleri, banka uygulamalarındaki rakamlar veya taksit seçenekleri bu hissi güçlendirir. Ama erişebilmek ile sahip olmak aynı şey değil. Örneğin kredi kartı limiti gerçek para değil. Limit, gelecekte ödenmesi gereken bir borcun alanını gösteriyor. Bu nedenle erişilebilir para ile gerçekten sahip olunan parayı aynı kefeye koyamayız.
GÖRÜNÜR ZENGİNLİK TUZAĞI
Yeni bir araba
Lüks bir tatil
Son model telefon
Markalı kıyafet
Bunların hepsi dışarıdan kolayca görülebilir. Ama finansal gerçeklik görünmeyen tarafta: düzenli birikim, yatırım hesapları, acil durum fonları, borçsuz yaşam, varlıklarda...
BEYNİN HARCAMAYA PROGRAMLI OLMASI
İnsan beyni geleceği değil, bugünü ödüllendirmeye eğilimli. Davranışsal ekonomide buna ‘anlık ödül yanlılığı’ deniyor. Bir şeyi hemen almak, beklemekten daha cazip. Çünkü harcama yaptığımız anda beynimiz hızlı bir ödül hissi yaşıyor. Oysa birikim yapmak veya yatırım yapmak aynı duyguyu hemen vermez. Güven duygusu zamanla oluşur. Bu nedenle insanlar harcadıklarında kendilerini daha varlıklı hissedebilirler. Ancak bu his, gerçek zenginliğe götüren birikim alışkanlığını erteleyebilir.
ZAMANDAN GELİR
Zengin gibi görünmek kolay ama zengin olmak zaman, disiplin ve farkındalık ister. Yıllar içinde yapılan küçük birikimler, düzenli yatırımlar ve disiplinli harcama alışkanlıkları güçlü bir finansal yapı oluşturuyor. Çalışmayı bıraksanız mevcut hayatınızı ne kadar süre sürdürebilirsiniz? Cevap birkaç ay ise, harcamalar zenginlik hissi yaratıyor olabilir. Ama cevap yıllarsa işte o zaman gerçek finansal güçten söz edilebiliriz.
BİR KARAR MESELESİ
Paramızı nasıl kullandığımıza karar verdiğimiz her dakika, finansal geleceğimizi şekillendiriyoruz. “Bu karar beni gelecekte daha özgür mü yapacak, yoksa sadece bugün iyi mi hissettirecek?” diye sormak çok önemli. Çünkü finansal hayatın yönü çoğu zaman tekrar eden küçük seçimlerle belirleniyor. Zenginlik hissi geçici ama bilinçli seçimlerle kurulan bir finansal hayat kalıcı.
GELİR ZENGİNLİĞİ VE VARLIK ZENGİNLİĞİ
Bir kişinin geliri yüksek olabilir. Ama yine de finansal olarak kırılgan olabilir. Çünkü gelir tek başına zenginlik anlamına gelmez. Gerçek finansal güç çoğu zaman varlık birikimiyle oluşur. Gelir çalıştığınız sürece var. Varlık ise çalışmasanız bile sizi koruyor. Bu yüzden finans dünyasında sıkça ‘gelir zenginliği’ ve ‘varlık zenginliği’ ayrımı yapılır. Uzun vadede güven yaratan şey çoğu zaman varlıklardır.
ANKET
‘Saat zamanı gösterir zaman da kimin ne olduğunu’ sözü doğru mu? diye takipçilerime sordum. Yüzde 97’si doğru dedi… Aslında finansal hayat için de durum çok benzer. Bir insanın gerçekten zengin olup olmadığını çoğu zaman o günkü harcamaları değil, zaman içinde verdiği finansal kararlar gösterir. Sabırla biriktiren, borcunu yöneten ve geleceğini planlayan biri için zaman en büyük müttefiktir. Çünkü gerçek zenginlik çoğu zaman bir anda değil, zamanın içinde yavaş yavaş oluşur.
