Kendi ellerinizle kusursuz koca yaratabilir misiniz?

Sevgiliniz ya da kocanızın özel yıldönümlerinizi hiç unutmamasını, en sevdiğiniz çiçeği bilmesini, sizin için restoran seçip rezervasyon yaptırmasını, hediyenizi düşünmesini ister misiniz? Zaten olması gereken bu. Ben de bu konuyla karşılaşınca şaşırdım. Ama dünyadaki erkeklerin çoğu bu konularda ihmalkar olunca, zaten olması gerekenler de ‘lütuf’ gibi algılanabiliyor. Diyelim ki adam her şeyi istediğiniz gibi yapıyor. Bütün bunları onun değil de aslında yapay zekanın yaptığını bilseniz yine de hoşunuza gider mi? Geleceğe hoş geldiniz. Erkeklerin ‘düşünceli’ davranabilmesi için bir yapay zeka otomasyonu geliştirildi... Orchid adlı bir yapay zeka asistanı var. Aslında bu uygulamanın amacı ilişkiler değil. E-postaları yönetiyor, toplantıları ayarlıyor, seyahat planlayabiliyor, rezervasyon yapabiliyor ve hediye bulabiliyor. Sadece ona mesajla ne istediğinizi söylemeniz yeterli. İzin verdiğiniz uygulamalar üzerinden verdiğiniz görevleri hallediyor. Bu sistemin tanıtımı, çok akıllıca bir yerden, ilişkiler üzerinden yapıldı. Reklamda bir kadının sevgilisi, yıldönümünü unutuyor. Orchid hatırlatıyor. Restoranı ayarlıyor, kadının en sevdiği çiçeğin zambak olduğunu hatırlayıp sipariş veriyor.

BECERİKSİZ GÖRÜNME TAKLİDİ YAPIYORLAR

Sonunda yemeğe çıktıklarında adam, tüm bunları kendisi düşünmüş gibi davranıyor. Daha fenası, tüm bunları düşünen ne yapay zeka ne de adam. Bizzat kadının kendisi. Kadın, Orchid’e, “Yıldönümümüzü sevgilime hatırlat, rezervasyon yaptırt” diye komut veriyor! Yani bir kadın artık sevgilisinden beklentisini yapay zeka üzerinden ‘karşılayabiliyor.’ 2026’da romantizmin organizasyon şemasına bakın! Bunun kök nedenine ‘weaponized incompetence’ deniyor. Türkçesi ‘silaha dönüştürülmüş beceriksizlik.’ Hani birinden bir iş istersiniz, sizi pişman eder. ‘Ondan isteyeceğime kendim yapsaydım’ dersiniz ya. O işte! Erkekler bu işin profesörüymüş. Kadınlara “Ben böyle şeyleri hatırlayamıyorum, sen daha iyi organize ediyorsun. Bana söyleseydin. Ne alacağımı nereden bileyim?” gibi savunmalara geçip zamanla sorumluluklarını kadının üstüne yıkmaları da böyle bir şey. Beceremediğinden değil, bunu silah olarak kullandığından yapmıyor. İşte bu konuda bile teknoloji erkeklerin hizmetinde çalışıyor. Erkekleri bu ‘beceriksizlik yükü’nden kurtarmak ve ‘düşünceliymiş’ gibi göstermek için hop, Orchid diye bir kolaylık çıkıveriyor. Pes! İnsanlık tarihinin en gelişmiş teknolojisini yaptık ve bu bile erkekleri ‘düşünceli’ hale getirmeye yetmedi...

TELİF SORUNUNUN ÇÖZÜMÜ NE KOLAYMIŞ MEĞERSE

Daha geçen pazar bir insanın dijital dünyadaki görünürlük ve fikri mülkiyet haklarının, Disney şarkılarının sahip olduğu haklar kadar olmadığını, hatta neredeyse ‘hiç’ olmadığını yazıp hayıflanmıştım... Derken yapay zeka şirketi Anthropic, yeni bir sistem duyurdu. Şirketin yapay zekalı sohbet robotu Claude, artık kendi ürettiği yazılara görünmez bir filigran, yani kaynağını belirten gizli bir işaret yerleştirecek. Böylece o yazının yapay zeka tarafından yazıldığı anlaşılabilecek. Hani kağıt paraları ışığa tutunca gördüğümüz gizli işaret var ya. O mantıkta. Ama onun dijitali. Yazıdaki filigran gözle görülmeyecek ama tespit eden bir sistem olacak. Çünkü Avrupa Birliği (AB) Yapay Zeka Yasası (AI Act), yapay zeka tarafından üretilen yazıların işaretlenmesini istiyor.

ROBOTLARIN MENFAATİ ÜSTÜN GELDİ

Yapay zeka, bir cümle kurarken sıradaki kelimeyi istatistiksel bir hesaplamayla seçiyor. Filigran teknolojisi, insanların bilmediği bu seçimleri fark edebiliyor. Bir kişi yazıyı yapay zekadan alıp kopyalayıp yapıştırırsa artık bu sisteme sahip makine tarafından kabak gibi görülecek. Yazıyı ancak çok ciddi biçimde değiştirmesi gerekiyor anlaşılmaması için. ChatGPT de AB yasalarına uymak için benzer bir teknolojiye geçecek. İyi, güzel. Buraya kadar tamam. Ama demek ki dijital dünyada bir metnin içine, onu okuyan kişinin fark etmeyeceği ama makinelerin tanıyabileceği bir ‘parmak izi’ bırakmak mümkün. Demek ki bir eserin kaynağını ve kökenini takip etmeyi, dolayısıyla telif haklarını korumayı kolaylaştıran teknolojik bir araç olabiliyor! Yıllardır biz gazeteciler, yazarlar, sanatçılar, yayıncılardan neden esirgendi de bu teknoloji robotlar için geliştirildi diye sorası geliyor insanın... Şu aşamada resmen robot yazarlar 1-insanlar 0.

Atlarla yüzme terapisi

Avrupa rekor sıcaklıklarla boğuşuyor. Bu nedenle serinleme etkinlikleri her zamankinden daha fazla rağbet görüyor. Örneğin Fransa’da bu ara serinleten fıskiyelerin altında konserlere, organizasyonlara katılmak moda. En son DJ Peggy Gou konseri açık havada bu sayede düzenlenebildi. Hırvatistan, serinleme turizmine ‘atlarla yüzme’ etkinlikleriyle katıldı. Adriyatik Denizi’ndeki Brac adası, tatilcilere atlarla yüzme imkanı sunuyor. At sırtında deniz kenarında yürümek değil bu. Direkt denizin içinde atlarla suda geziyorsunuz. Soğuğa sıcaktan daha iyi dayanabilen hayvanlar oldukları için denizde serinlemek atlara da çok iyi geliyor. Atların sakinleştirici, yatıştırıcı doğaları insanlara sirayet ediyor. Hayata güven duygularını da pekiştiriyor. Resmen bir terapi etkisi yaratıyor. Atlarla binlerce yıldır çok sıkı bağları olan ülkemize de çok yakışır bu tür etkinlikler.