Giriş
Michael Jackson... Sanatı ve insanüstü sahne şovlarıyla, bugün neden benzeri bir yıldız doğmadığının kanıtı. Çünkü onun kadar çalışkanı gelmedi. Sahne sanatlarındaki en iyi şovlar bile onun yanında ‘tembel işi’ kaldı. 50 yaşında aramızdan ayrıldığında artık ışığını korumaya çalışan devrik bir yıldızdı. Serveti de erimişti. Hakkında çok fazla ürkütücü spekülasyon ve iddia vardı. Kapalı sürdürdüğü hayatı, yaptırdığı estetikler ve çocuklarını medyadan korumak için bulduğu absürt yöntemlerle, sanki gizli kapılar ardında yasaklı işlere bulaşıyor imajı çiziliyordu. Ama 2009’daki ölümünden sonra sönmeye yüz tutmuş ışığı eskisinden daha güçlü parlamaya başladı. Daha önce böyle bir şey görülmedi. Öldüğünde serveti 500 milyon dolardı ama 400 milyon dolar da borcu vardı. Ölümünden sonraki 16 yılda serveti 3.5 milyar dolara çıktı. Son 16 yılın 13 yılında en fazla kazanan ‘ölü sanatçı’ unvanına erişti. Çünkü hayranları ve onu hayattayken tanımayanlar bile müziğini dinlemeye devam etti. Yani yalnızca kendi döneminin pop ikonu değildi o. Zamansız bir yıldız olduğunu böyle gösterdi.
Z KUŞAĞINI DA BÜYÜLEDİ
Michael Jackson’ın toplumlar tarafından takdir uyandıran başarısının gücünü şöyle anlatmak gerek. 1983’teki Billie Jean klibi, müzik kanalı MTV’de klibi yayınlanan ilk siyah sanatçı olmasını sağladı. Bir anlamda ona duyulan ilgi nedeniyle televizyon kanallarını zor durumda bırakıyordu. Onu ‘yayınlamak zorunda kalıyorlardı.’ Zaten bu bastırılmışlığı kırması için çıtayı erişilemez yere koyması gerekiyordu. Moonwalk denilen ay yürüyüşü dansı onun sisteme karşı meydan okumasının dansıydı. Bugünlerde hayatını anlatan Michael belgeseli de hasılat rekorlarını alt üst ediyor. Açılış hafta sonunda 217 milyon dolarlık gişe geliri, bir biyografi filmi için tarihi bir başarı. Üstelik Z kuşağının sinema salonlarına karşı daha mesafeli olduğu bir dönemdeyiz. Film, 1988’de zirveye çıkmasına kadarki dönemi kapsıyor. Zaten Michael Jackson hakkında sonraki yıllarda ortaya atılan iddialar yenilir yutulur cinsten değildi. Çocuk istismarıyla suçlandı. Hiçbir zaman kanıt bulunamadı ve yargılanmadı. Ama itibarı büyük oranda sarsıldı. Bugün sinema salonlarını doldurması da o nedenle şaşkınlıkla karşılanıyor. Çünkü ‘normal şartlarda’ iptal kültürünün kurbanı olarak çoktan tarihin çöplüğüne gitmiş olması bekleniyordu. Öyle ya müziğini dinlemek başka, hayatına ilgi duymak başka sonuçta. Bu ilgiyi işleyen birçok makale okudum. Hepsi toplumu ikiyüzlülükle suçluyor. Toplumu tanıdıkları şüpheli...
KIRILMA NOKTALARI 1993 VE 1995
Birkaç yıldır Michael Jackson’ın suikasta kurban gittiğine dair iddialar ile 1995’te çıkardığı ‘They Don’t Care About Us’ (Gerçekten Umurlarında Değiliz) şarkısı ve birçok paralel açıklaması arasında bağlantı kuran anlatı o kadar dolaşımda ki. Bunu kaçırmışlar ya da işlerine gelmiyor. Bu şarkı, özellikle Amerikan sistemine yönelik bir başkaldırıydı. Michael Jackson, bu şarkıda geçen ‘J*w me, sue me, kick me, kike me’ sözleri nedeniyle büyük tepki çekti. J*w me, Yahudilere yönelik bir aşağılama ifadesi olarak biliniyor. İnsanı kandırmak, sömürmek anlamında kullanılıyor. Özür dileyip sözleri değiştirdi sonradan. Kendini sistem tarafından hedef alınan biri gibi göstermek isterken yanlış anlaşıldığını söyledi. Sistem tarafından neden hedef alındığını kastettiğini biliyor musunuz? 1993’te hakkında çocuk istismarı iddiası ortaya atıldığı için. Şarkıyı ise 1995’te yaptı... 2002’deki bir konuşmasında “Tarih kitaplarımızı manipüle ediyorlar. Tarih kitapları doğru değil, hepsi yalan. Tarih kitapları yalan söylüyor” demişti. Danışmanına bıraktığı 2003 tarihli sesli mesajda “Beni sülük gibi emdiler. Sonunda meteliksiz bıraktılar. Bu bir komplo. Yahudiler bunu kasten yapıyor” dediği 2005’te sızdırıldı, ortalık ayağa kalktı. Oğlu Prince de babasının zaman zaman telefon görüşmeleri sonrası ağlayıp “Beni öldürecekler” dediğini mahkemede anlatmıştı. Aldığı ağır antidepresanlar nedeniyle paranoya yaşadığı söyleniyordu. Sonuçta doktoru bile yargılandı ve ihmalden suçlu bulundu ama resmi kayıtlara göre ölümü şüpheli çıkmadı.
İŞÇİ BOTLARININ YÜKSEK MODA YOLCULUĞU
Burun ucu ikiye ayrılmış olan Tabi ayakkabılar, moda dünyasını kasıp kavuruyor. Moda evi Maison Margiela, Japonya’ya özgü Tabi ayakkabılarını küresel ölçekte tanınır hale getirdi. Kökeni yüzlerce yıl öncesine dayanan bu model, başlangıçta parmak arası sandaletlerle giymek için hazırlanan deri çorapların zamanla işçilerin ayakkabısına dönüşmesiyle yayılıyor. Jikatabi deniyor. Modacı Martin Margiela 1984’te Japonya’ya yaptığı gezide bu ayakkabıları ilk kez görüyor. Sonraki 20 yıl boyunca da moda evi bu modeli üretiyor. Başlangıçta biraz rahatsız edici ve biraz da ‘pagan’ ve ‘mitolojik’ görünmesi amaçlanıyor. Her model Tabi’yi yorumluyorlar. Takunyalar, terlikler, botlar, mokasenler... İşte bu model, artık daha ekonomik giyim zincirlerinin koleksiyonlarına da girdi. Tabi, yüksek modada yakaladığı vazgeçilmezliği dünyaya da yaymaya başladı. Günümüzün en değerli para birimi olan ‘etkileşim’ için her geçen gün daha çok karşımıza çıkması şaşırtıcı değil.
