Giriş
Trump ve Musk arasındaki kavga, malumunuz. Biri dünyanın en güçlü devlet adamı. Diğeri de dünyanın en zengin adamı. Güç birliği yapmaya çalıştılar. Olmadı. Kırılma noktası, vergi indirimi yasası oldu. Trump yönetimi, elektrikli araç (EV) teşviklerini kısıtlıyor. Bu, Musk’ın elektrikli otomobil şirketi Tesla’nın işine gelmiyor. Musk, seçim zamanı maddi ve medya desteği vererek Trump’a ‘yatırım’ yapmıştı. Trump kazanınca bir süre işler yolunda gitti. 130 gün danışmanlık yaptı. Serveti 400 milyar doları aştı. Ama şirket çıkarıyla yasa çakışınca işler bozuldu. Trump yönetimi, iklim krizi politikalarına karşı. ABD, onun iki döneminde de Paris İklim Anlaşması’ndan çekildi. Fosil yakıta alan açan politikalar devreye alınıyor. Tesla gibi şirketler için teşvikler daralıyor. Yani Trump siyasi çizgisinden şaşmış değil. Seçmenine vadettiği politikaları uyguluyor. Bu mesele, sadece iki narsist adamın ego savaşından, güç zehirlenmesinden ibaret değil. Devlet aklıyla şirket aklının nasıl ittifaka dönüşemeyeceğinin ve tüm yumurtaları aynı sepete koymanın ibretlik örneği.
‘PARAN KADAR KONUŞAMAZSIN’
Musk ve Trump ittifakı çok hassas dengeler üzerine kurulu. Bozulması, Ukrayna-Rusya savaşı dengelerini de etkileyebilecek güçte. Çünkü Musk’ın uydu teknolojisi, Ukrayna için hayati önemde. Ayrıca ABD uzayda süper güçse, bunu NASA’ya, NASA da bunu Musk’ın uzay şirketi SpaceX’e borçlu. Tesla’nın sermayesi, SpaceX’i finanse etmede önemli. Musk, sahibi olduğu sosyal medya platformu X üzerinden algı üretiyor. Ama Trump, Rusya’nın propaganda gücünü arkasına alırsa X tarumar olabilir. Geçen hafta, tam da Musk’ın danışmanlık görevi bittiğinde NY Times gazetesinde Musk hakkında çıkan uyuşturucu etkisinde antidepresan bağımlılığı haberi ve X’e erişim sorunu tesadüf değildi. Yumuşak bir dilde “Ayağını denk al” mesajıydı. Kıssadan hisse, ne kadar servetin olursa olsun bu seni dünyanın en güçlü insanı yapmaya yetmiyor. Ne kadar büyük mevkin olursa olsun, bu da seni tek söz sahibi yapmaya yetmiyor…
HALKIN YENİ EĞLENCESİ PROMPT MÜHENDİSLİĞİ
Bu bayram tatilinde en çok dolaşımda olan videoları gördünüz mü? Sokak röportajlarını yapay zekaya yaptırıyorlar. Yurdum insanlarını teknolojik jargonla konuşturuyorlar. Selçuk Bayraktar’ın dediği gibi “Medeniyetimizin sevgiyle yoğrulmuş kodları, teknolojiye bambaşka bir yorum katıyor.” Boynuzlu bir Sivas kangalını tasmasından tutarken görülen bir genç “Babama koç diye bunu satmışlar” diye isyan ederken görülüyor. Hayvan güderken mikrofon uzatılan bir amca, karısıyla Tinder üzerinden ‘super like’ atarak tanıştığını söylüyor mesela. Yine yöresel şivesiyle.
BİR YILLIK GELİŞME
Bu sürreal videoların kurgu olduğu belli oluyor. Ama yine de izlemesi eğlendiriyor. Bu videolar, ‘prompt mühendisliği’ kullanılarak üretiliyor. Komut mühendisliği de diyebiliriz. Yapay zekaya verilen komutlar ne kadar iyiyse, alınan sonuçların da o kadar gerçekçi olmasını sağlayan bir uzmanlık dalı bu. Bu videoların izlenmesinden binlerce dolar gelir elde ediliyor. 2 Haziran 2024’teki ‘İnsanlarla bağ kurmak nasıl ayak bağı oldu’ başlıklı yazımda ABD’li teknoloji şirketi Nvidia’nın yöneticisi Jensen Huang’in “Yapay zeka insanları işinden etmeyecek. Yapay zekayı iyi kullananlar, kullanamayanları geride bırakacak” sözlerine yer vermiştim. Bir yıl içinde geldiğimiz nokta bu.
FAZLA SAMİMİYET TEZ AYRILIK GETİRİR
Hakkında haber yapmayı pek sevmediğim bir figür: Meghan Markle. Geçen hafta kocası Prens Harry ile kızı Lilibeth’in doğumu öncesinde hastane odasında dans ettikleri bir videoyu yayınladı. Dans dediğime bakmayın, twerk yapıyor... Hem hamileliğiyle ilgili şüphelere yanıt niteliğinde hem de güya yeni çağın ‘samimiyet dili’nde bir paylaşım yaptığını sanıyor. Kendisi koskoca Kraliyet Ailesi’ni modernize etme iddiasındaydı.
Meğer twerk’ü modernite sanıyormuş. Bir de İngiltere’yi terk edip ABD’ye de ‘mahremiyetine’ saygı duyulmadığından taşınmıştı. Neyse. Benim dikkat çekmek istediğim nokta, bu gösteri halinin sadece magazinden ibaret olmaması. Çünkü insanlar bu görüntüdeki samimiyet mesajını almadı. Onun yerine zarafet yoksunluğunu, yozlaşmışlığını ve ‘hamileliğini’ sorguladı. Göbeğinin orantısızlığından taşıyıcı anne kullandığına dair komplo teorileri yine tetiklendi. Çünkü hayatı sahneye çevirmek, onu saldırıya açık hale getiriyor. Zarafet yerini gösterişe, mahremiyet de etkileşime bırakır oldu. Haliyle bu gösteri hali, gerçeklikle bağı koparıyor.
