Giriş
kuşu, değişken ve yankılanan ötüşüyle Hawaii adalarında bulunan kuşlar arasında en güzel şarkıcılardan biri olarak bilinir. Hawaii adalarına özel endemik bir kuş türü olan Kauailerin, dişisi de erkeği de birbirlerine söyledikleri şarkılarla ünlüdür. Tür, ilk olarak 1855’te John Cassin tarafından tanımlandı. Kuşun bilinen tek görüntüsü, 1970’lerde John L. Sincock tarafından çekildi ve son ses kaydı ise 1987’de David Boynton tarafından yapıldı. Kauai kuşu, en son 1985’te görüldü. 1987’de ise son kalan bir erkek Kauai kuşunun, dişisini çağırdığı o umutsuzluk dolu şarkısı kaydedildi. Bu güzel, sofistike kuşlar için artık bugün yapabileceğimiz hiçbir şey yok, ebediyen yok oldular! Kauai, mütevazı bir görünüme sahip, kendine has belirgin fiziksel özellikleri olan bir kuştur. Yaklaşık 20 santimetre uzunluğundaki bu kuş, cinsin en küçük üyesiydi. Kauai’nin en büyüleyici ve aynı zamanda en hüzünlü mirası sesidir.
Tür, yoğun orman örtüsü içinde iletişim kurabilmek için güçlü ve melodik bir sese sahiptir. Çiftler arasında karmaşık bir düet sistemi vardır. Erkek ve dişi, birbirini tamamlayan notalarla şarkı söylerler. Bu düet, hem çift arasındaki bağı güçlendirir hem de bölge sınırlarını diğer kuşlara ilan ederdi. Erkek bir nağme söyler, dişi ona cevap verir ve şarkı kesintisiz bir akış halinde devam eder. 1987’deki son kayıtta duyulan “boşluklar”, işte bu karşılıklı düetin eksik kalmasından kaynaklanan sessizliktir. Kauai’nin yok oluşu, tek bir felaketle değil, birbirini tetikleyen bir dizi çevresel faktörün birleşimiyle gerçekleşti. Bu yok oluş süreci, habitat kaybı, istilacı türler, hastalıklar ve doğal afetlerin ölümcül kombinasyonu ile oluştu. Kauai adasına ticari veya başka amaçlarla getirilen hayvanlar nedeniyle doğal seleksiyon bozuldu. Bölgenin keşfi ile birlikte insanların yanlarında getirdikleri fare, domuz, hatta sinek türleri; yeni adapte olacakları adanın yerleşik kurallarını etkiledi.
Ada canlıları, karşılıklı bu etkileşim sonunda daha önce hiç karşılaşmadıkları virüslere maruz kaldılar. Fareler ve domuzların haricinde, Hawaii adasındaki kuşların en büyük düşmanları onları hasta edecek hastalıkları taşıyan sivrisineklerdi. Adaya gelen sivrisinekler kuşlara özel sıtma ve frengi hastalıklarını taşıyorlardı ve adadaki kuşlar için bu hastalıklar çok yabancıydı. Kuşların, nesiller boyunca bu hastalıkla daha önce karşılaşmadıkları için bu değişime bağışıklıkları yoktu. Kuş, Kauai adasının sık ormanlarla kaplı kanyonlarında yaşıyordu. Sivrisineklerle bulaşan hastalıklar da dahil olmak üzere, çeşitli felaketler türlerin daha yüksek yerlere çekilmesine neden oldu. Daha yüksek rakımlı ormanlarda genelde ağaçlarda kovuk bulunmaz, bu nedenle bu ağaçlarda kuşlar yuva yapamaz. Dolayısıyla bu durum, kuşların yuva yapmakta zorlanmasına neden oldu ve çoğalmalarına engel teşkil etti.
Kuşlar için son darbe, kasırgalardan geldi. Kasırgalar, kovuklu eski ağaçların çoğunu yok etti ve ikinci kasırga geldiğinde büyümekte olan diğer ağaçları da yok ederek türlerin yok olmasına neden oldu. Kauai’nin kayıt edilen son sesi, bilinen son erkeğin sesiydi; dişisine çiftleşme çağrısında bulunuyordu. Türünün hayatta kalan son bireyi olduğu için bu ses, türündeki başka kimse tarafından duyulmayan son çağrıydı! 1987’den beri bu türe ait hiçbir iz bulunamadı. Konya Tropikal Kelebek Bahçesi’ne gidenler muhakkak bu sesi duymuştur çünkü içeride sürekli bu kuşun o muhteşem sesi yankılanıyor. Nesli tükenen bu nadide kuşun karşılığı olmayan son düetini dinlemeniz için aşağıya linkini yazıyorum: https:// www.youtube.com/watch?v=roS84cBwsPs
